សំណួរឆ្លើយ និងលំហាត់គំរូ

មេរៀននេះមិនមែនជាមេរៀនថ្មីទេ ។ វាជា សៀវភៅឆ្លើយ ៖ គ្រូម្នាក់បានរៀបចំសំណួរចំនួន ១១៨ ពីជំពូកធំៗប្រាំ ហើយសរសេរចម្លើយពេញលេញនៅក្រោមសំណួរនីមួយៗ ។ ជំពូកទាំងនោះគឺ ៖ ល្បឿនប្រតិកម្ម ; សូលុយស្យុងទឹក និងកម្លាំងអន្តរម៉ូលេគុល ; អាស៊ីត-បាស ; លំនឹងគីមី ; និងគីមីសរីរាង្គ ។ ដូច្នេះពេលអានមេរៀននេះ អ្នកកំពុងអាន គំរូចម្លើយ មិនមែនអានរឿងថ្មីទេ ។ គុណតម្លៃរបស់វាគឺ ភាសា ៖ សៀវភៅបង្ហាញថាតើត្រូវសរសេរប៉ុន្មាន ត្រូវលើកហេតុផលអ្វី និងត្រូវបញ្ចប់ដោយឃ្លាអ្វី ។

ស្រមៃថាមានមនុស្សពីរក្រុមកំពុងច្រៀងនៅសងខាងទន្លេ ។ បើទូកតូចៗឆ្លងទៅមកច្រើន ការជួបគ្នាកើតឡើងច្រើន ។ គីមីក៏ដូចគ្នា ៖ ប្រតិកម្មកើតឡើងបាន លុះត្រាតែភាគល្អិត ប៉ះគ្នា ហើយប៉ះគ្នាខ្លាំងគ្រប់គ្រាន់ ។ គេហៅការប៉ះបែបនេះថា ទង្គិចប្រសិទ្ធ ។ កត្តាទាំងអស់ដែលសៀវភៅសួរ — ទំហំភាគល្អិត កំហាប់ សម្ពាធ សីតុណ្ហភាព កាតាលីករ — សុទ្ធតែធ្វើឲ្យចំនួនទង្គិចប្រសិទ្ធកើន ឬថយ ។ ដូច្នេះចម្លើយវែងៗទាំងអស់ក្នុងផ្នែកនេះ គឺជាប្រយោគតែមួយដដែល ដែលសរសេរបញ្ច្រាស ៖ «…កើន ⇒ ទង្គិចប្រសិទ្ធកើន ⇒ ល្បឿនកើន» ។

ទឹកពីរដំណក់នៅជាប់គ្នាបាន ព្រោះម៉ូលេគុលទឹកទាញគ្នា ។ កម្លាំងទាញនេះមិនមែនជាចំណងគីមីទេ — វាខ្សោយជាងច្រើន ។ គេហៅវាថា កម្លាំងអន្តរម៉ូលេគុល ។ មានបីប្រភេទធំៗ ៖ កម្លាំងអ៊ីយ៉ុង (រវាងអ៊ីយ៉ុង ដូចក្នុង NaCl) ; កម្លាំងឌីប៉ូល-ឌីប៉ូល (រវាងម៉ូលេគុលប៉ូលែ) ; និងកម្លាំងរបាយឡុនដុន (រវាងម៉ូលេគុលណាមួយ ទោះមិនប៉ូលែ) ។ ក្នុងចំណោមទាំងបី កម្លាំងអ៊ីយ៉ុងខ្លាំងជាងគេ ។ សំណួរប្រៀបធៀបចំណុចរំពុង (NH₃ ធៀប PH₃ , Ar ធៀប Ne , CBr₄ ធៀប CCl₄) ឆ្លើយតាមគោលការណ៍តែមួយ ៖ កម្លាំងខ្លាំងជាង ⇒ ចំណុចរំពុងខ្ពស់ជាង ។

អាស៊ីតជាសារធាតុដែលឲ្យប្រូតុង (H⁺) ; បាសជាសារធាតុដែលទទួលប្រូតុង ។ ក្នុងទឹក ប្រូតុងមិននៅឯងៗទេ — វាភ្ជាប់នឹងម៉ូលេគុលទឹក ក្លាយជាអ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម H₃O⁺ ។ ដូច្នេះ «កម្រិតអាស៊ីត» គឺវាស់ដោយចំនួន H₃O⁺ ដែលមានក្នុងសូលុយស្យុង ។ ចំនួននោះអាចធំខ្លាំង ឬតូចខ្លាំង ដូច្នេះគេប្រើ លោការីត ដើម្បីបង្រួមវាទៅជាលេខតូចមួយហៅថា pH ។ pH តូច (ក្រោម

៧) = អាស៊ីត ; pH ធំ (លើ

៧) = បាស ; pH = ៧ នៅ 25°C = ណឺត ។ ចំណុចសំខាន់មួយទៀត ៖ pH ជាមាត្រដ្ឋានបញ្ច្រាស — H₃O⁺ ច្រើន បញ្ចេញ pH តូច ។

ប្រតិកម្មទៅមកមិនឈប់ទេ — វាដើរទាំងពីរទិស ។ ពេលល្បឿនទាំងពីរស្មើគ្នា កំហាប់លែងប្រែប្រួល ហើយគេថាប្រព័ន្ធដល់ លំនឹង ។ ថេរលំនឹង K ជាលេខដែលប្រាប់សមាមាត្រអង្គធាតុកើតលើអង្គធាតុប្រតិករ នៅពេលនោះ ។ K ប្រែប្រួលតែពេលប្ដូរ សីតុណ្ហភាព ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែបើគេបន្ថែម ឬដកសារធាតុ ប្ដូរសម្ពាធ ឬប្ដូរមាឌ នោះ ទីតាំង លំនឹងរំកិល ទោះ K ដដែល ។ គោលការណ៍ឡឺសាតឺលីយ៉េពន្យល់ការរំកិលនេះ ៖ ប្រព័ន្ធតែងតែប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលដែលគេបង្កើត ។

ខ្លាញ់ និងប្រេងជាអេស្តែ ។ ពេលដាក់វាជាមួយបាសខ្លាំង (NaOH ឬ KOH) វាបំបែកជាអំបិល (គឺសាប៊ូ) និងអាល់កុល ។ ប្រតិកម្មនេះហៅថា សាប៊ូកម្ម ។ ម៉ូលេគុលសាប៊ូវែង ហើយមានពីរចុងផ្ទុយគ្នា ៖ កន្ទុយចូលចិត្តខ្លាញ់ (អ៊ីដ្រូផូប) និងក្បាលចូលចិត្តទឹក (អ៊ីដ្រូភីល) ។ ដោយសារមានពីរចុងនេះ សាប៊ូចាប់ខ្លាញ់ ហើយទាញវាចូលទឹកបាន ។ ចំណែកអាស៊ីតអាមីនេវិញ ក៏មានពីរចុងដែរ ៖ ក្រុមកាបុកស៊ីល (−COOH) ជាអាស៊ីត និងក្រុមអាមីន (−NH₂) ជាបាស ។ ដូច្នេះវាមាន លក្ខណៈទ្វេ ។

អានសំណួរមួយ ព្យាយាមឆ្លើយដោយខ្លួនឯងជាមុនសិន រួចទើបអានចម្លើយគំរូ ។ ប្រៀបធៀបរបៀបសរសេរ មិនត្រឹមតែខ្លឹមសារទេ ៖ តើគេចាប់ផ្ដើមដោយពាក្យអ្វី? តើគេលើកហេតុផលប៉ុន្មាន? តើគេបញ្ចប់ដោយឃ្លាអ្វី? បើសំណួរនោះមានរូបមន្ត ឬការគណនា សូមអានផងដែរនូវការដោះស្រាយនៅផ្នែកទី ៨ ព្រោះទីនោះបង្ហាញលំដាប់ ដែលគេឲ្យ → ត្រូវរក → រូបមន្ត → ជំនួសតម្លៃ → ចម្លើយ ។ ចំណុចពីរដែលអ្នកត្រូវដឹងពីសៀវភៅនេះ ៖ (១) មានកន្លែងខ្លះសៀវភៅបោះពុម្ពខុសពីទិន្នន័យរបស់ខ្លួនឯង ។ យើងរក្សាអត្ថបទដើមទុក ហើយដាក់ស្លាកថា សៀវភៅបោះពុម្ពបែបនេះ ។ (២) មានកន្លែងខ្លះអានមិនបានច្បាស់ ។ យើងសរសេរ [UNCLEAR: …] ហើយមិនស្មានជំនួសទេ ។

ស្រមៃថាដាក់ស្ករក្នុងទឹក ហើយភ្ជាប់ខ្សែភ្លើង ។ ស្កររលាយ តែអំពូលមិនភ្លឺ ។ ម៉ូលេគុលស្ករនៅដដែល វាមិនបំបែកជាអ៊ីយ៉ុង ។ ដូច្នេះគ្មានអ្វីដឹកចរន្តទេ ។ នេះជាន័យនៃ មិនអេឡិចត្រូលីត ។

ចម្លើយគំរូរបស់សៀវភៅ (សំណួរទី ២.ក ទំព័រ ៣២ ឆ្លើយនៅទំព័រ ៣៣)៖ មិនអេឡិចត្រូលីត ជាសារធាតុដែលមិនបំបែកជាអ៊ីយ៉ុង និងមិនចម្លងចរន្តអគ្គិសនីក្នុងសូលុយស្យុងទឹក ។ ឧទាហរណ៍៖ CH₃OH , CO(NH₂)₂ …

ឥឡូវដាក់អំបិលចុងក្រោយ (NaCl) ក្នុងទឹកវិញ ។ អំពូលភ្លឺ ។ ព្រោះ NaCl បំបែកជា Na⁺ និង Cl⁻ ហើយអ៊ីយ៉ុងទាំងនោះដឹកចរន្ត ។ សារធាតុបែបនេះហៅថា អេឡិចត្រូលីត ។ សូលុយស្យុងអេឡិចត្រូលីតមានអ៊ីយ៉ុងចល័ត ដូច្នេះវាដឹកចរន្ត ។

ចម្លើយគំរូរបស់សៀវភៅ៖ អេឡិចត្រូលីត ជាសារធាតុបំបែកជាអ៊ីយ៉ុង និងចម្លងចរន្តអគ្គិសនីក្នុងសូលុយស្យុងទឹក ។

មានសារធាតុមួយក្រុមកណ្ដាល ៖ វាបំបែកជាអ៊ីយ៉ុង តែបំបែកតែបន្តិចបន្តួច ។ ភាគច្រើននៅតែជាម៉ូលេគុល ។ ដូច្នេះសូលុយស្យុងរបស់វាដឹកចរន្តខ្សោយ ។ ឧទាហរណ៍ អាស៊ីតអាសេទិក (CH₃COOH) ។ នេះជា អេឡិចត្រូលីតខ្សោយ ។ ប្រយ័ត្ន ៖ «ខ្សោយ» មិនមានន័យថា «ពនលាយ» ទេ ។ អាស៊ីតខ្លាំងដែលពនលាយខ្លាំង នៅតែជាអេឡិចត្រូលីតខ្លាំង ។

ចម្លើយគំរូរបស់សៀវភៅ៖ អេឡិចត្រូលីតខ្សោយ ៖ គឺជាសមាសធាតុបំបែកជាអ៊ីយ៉ុងមិនសព្វ និងចម្លងចរន្តអគ្គិសនីអន់ ក្នុងសូលុយស្យុងទឹក ។

ទឹកអាចធ្វើជាអាស៊ីត (ពេលជួបបាស) ហើយក៏អាចធ្វើជាបាស (ពេលជួបអាស៊ីត) ។ សារធាតុដែលធ្វើបានទាំងពីរនាទីនេះ ហៅថា អំផូទែ ឬ អំផូលីត ។ ការគិតងាយ ៖ វាជាអ្នក «ដូរខាង» តាមគូដែលវាជួប ។

ចម្លើយគំរូរបស់សៀវភៅ (សំណួរទី ២ មេរៀនទី២ ទំព័រ ៣៤ ឆ្លើយនៅទំព័រ ៣៥)៖ ជាសមាសធាតុទាំងឡាយណាដែលធាតុមួយមាននាទីជាអាស៊ីតផងនិងបាសផង ។ ឧ៖ H₂O , NH₃ , HCO₃⁻

រូបមន្ត៖ ល្បឿនមធ្យមបាត់អង្គធាតុប្រតិករ

$$V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3{)}_{t_1,t_2}=\frac{\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3]}{\Delta t}$$

- $V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3{)}_{t_1,t_2}$ ៖ ល្បឿនមធ្យមបាត់ឌីមេទីលអេទ័រ ចន្លោះពេល $t_1$ ដល់ $t_2$ (ឯកតា៖ mol·L⁻¹·s⁻¹)

- $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3]$ ៖ ការប្រែប្រួលកំហាប់ឌីមេទីលអេទ័រ (ឯកតា៖ mol/L)

- $\Delta t$ ៖ រយៈពេលចន្លោះ $t_1$ និង $t_2$ (ឯកតា៖ s)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលគេសួរល្បឿនបាត់អង្គធាតុប្រតិករមួយ ក្នុងចន្លោះពេលកំណត់ ។

- ចំណាំ៖ អង្គធាតុប្រតិករ ថយ ដូច្នេះ $\Delta []$ ជាតម្លៃអវិជ្ជមាន ។ ដើម្បីបានល្បឿនជាលេខវិជ្ជមាន ត្រូវយកតម្លៃដាច់ខាត ។ សៀវភៅសរសេរតែ $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3]/\Delta t$ ដោយមិនដាក់សញ្ញាដក ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3]=V_m\times \Delta t$ , $\Delta t=\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3]/V_m$

រូបមន្ត៖ ល្បឿនមធ្យមកំណើនអង្គធាតុកើត

$$V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4{)}_{t_1,t_2}=\frac{\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4]}{\Delta t}$$

- $V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4{)}_{t_1,t_2}$ ៖ ល្បឿនមធ្យមកំណើនមេតាន ចន្លោះពេល $t_1$ និង $t_2$ (ឯកតា៖ mol·L⁻¹·s⁻¹)

- $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4]$ ៖ ការប្រែប្រួលកំហាប់មេតាន (ឯកតា៖ mol/L)

- $\Delta t$ ៖ រយៈពេលចន្លោះ $t_1$ និង $t_2$ (ឯកតា៖ s)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលគេសួរល្បឿនកើតអង្គធាតុកើតមួយ ក្នុងចន្លោះពេលកំណត់ ។

- ចំណាំ៖ អង្គធាតុកើត កើន ដូច្នេះ $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4]$ ជាតម្លៃវិជ្ជមាន ។ បើមេគុណមិនស្មើ ១ ត្រូវចែក ឬគុណតាមសមាមាត្រមេគុណ ។ ក្នុងសមីការនេះ មេគុណស្មើ ១ ទាំងអស់ ដូច្នេះមិនត្រូវចែកទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4]=V_m\times \Delta t$ , $\Delta t=\Delta [\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4]/V_m$

រូបមន្ត៖ ល្បឿនបាត់ = ល្បឿនកើន

តាមសមីការ $n_{\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3}=n_{\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4}$

$$\Rightarrow V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3{)}_{t_1,t_2}=V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4{)}_{t_1,t_2}$$

- $n_{\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3}$ ៖ ចំនួនម៉ូលឌីមេទីលអេទ័រដែលបាត់ (ឯកតា៖ mol)

- $n_{\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4}$ ៖ ចំនួនម៉ូលមេតានដែលកើត (ឯកតា៖ mol)

- $V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3{)}_{t_1,t_2}$ ៖ ល្បឿនមធ្យមបាត់អង្គធាតុប្រតិករ (ឯកតា៖ mol·L⁻¹·s⁻¹)

- $V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4{)}_{t_1,t_2}$ ៖ ល្បឿនមធ្យមកំណើនអង្គធាតុកើត (ឯកតា៖ mol·L⁻¹·s⁻¹)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលមេគុណនៃអង្គធាតុប្រតិករ និងអង្គធាតុកើតស្មើគ្នា ដូច្នេះល្បឿនទាំងពីរស្មើគ្នា ។

- ចំណាំ៖ ភាពស្មើគ្នានេះកើតឡើង តែ ពេលមេគុណស្មើ ១ ។ បើសមីការជា $2\mathrm{C}{\mathrm{O}}_2\rightleftharpoons 2\mathrm{CO}+{\mathrm{O}}_2$ នោះល្បឿនបាត់ CO₂ មិនស្មើនឹងល្បឿនកើន O₂ ទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_4{)}_{t_1,t_2}=V_m(\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3-\mathrm{O}-\mathrm{C}{\mathrm{H}}_3{)}_{t_1,t_2}$ — គឺជាសមភាពដដែល អានពីស្ដាំទៅឆ្វេង

រូបមន្ត៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុងណឺត

$$pH=\frac{p{K}_a}{2}\text{at }25{}^{\circ }\mathrm{C}pH=7$$

- $pH$ ៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុងណឺត (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $p{K}_a$ ៖ តម្លៃ $p{K}_a$ នៃអាស៊ីត (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $25{}^{\circ }\mathrm{C}$ ៖ សីតុណ្ហភាពដែលគេឲ្យតម្លៃ ៧

- ប្រើពេលណា៖ ពេលគេសួរ pH នៃសូលុយស្យុងណឺត ។

- ចំណាំ៖ សៀវភៅបោះពុម្ពបែបនេះ — វាសរសេរ $pH=p{K}_a/2$ ហើយភ្លាមៗបន្ទាប់មក $pH=7$ នៅ 25°C ។ តម្លៃទាំងពីរនេះមិនស៊ីគ្នាទេ ព្រោះ pH នៃទឹកសុទ្ធមិនអាស្រ័យនឹង $p{K}_a$ របស់អាស៊ីតណាមួយទេ ។ សម្រាប់ការប្រឡង សូមចងចាំតម្លៃដែលប្រើពិត ៖ pH = 7 នៅ 25°C ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $p{K}_a=2pH$ — តាមទម្រង់ដែលសៀវភៅបោះពុម្ព (សូមមើលចំណាំខាងលើ)

រូបមន្ត៖ pH ពីកំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម

$$pH=-\log [{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$$

- $pH$ ៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុង (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$ ៖ កំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម (ឯកតា៖ mol/L — សៀវភៅមិនបានបោះពុម្ពខ្នាតលើបន្ទាត់នេះ)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលដឹងកំហាប់ H₃O⁺ ហើយត្រូវរក pH ។

- ចំណាំ៖ នេះជារូបមន្តដដែលដែលបោះពុម្ពម្ដងទៀតនៅ ៤.៨ (FRM-F037-2) ។ លោការីតគោលដប់ ។ pH ជាមាត្រដ្ឋានបញ្ច្រាស ៖ H₃O⁺ កើន ១០ ដង ⇒ pH ថយ ១ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]=10^{-pH}$ (សូមមើល ៤.៩ , FRM-F037-3)

រូបមន្ត៖ pH បូក pOH

$$pH+pH=p{K}_e(\text{at }25{}^{\circ }\mathrm{C}p{K}_e=14)$$

- $pH$ ៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុង (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $pH$ (តួទីពីរ) ៖ សៀវភៅបោះពុម្ពជា `pH` ទាំងពីរតួ — តាមអត្ថន័យ តួទីពីរគួរជា $pOH$ (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $p{K}_e$ ៖ តម្លៃ $p{K}_e$ នៅ 25°C (ឯកតា៖ គ្មាន ; តម្លៃ 14)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលដឹង pH ហើយត្រូវរក pOH នៅ 25°C ។

- ចំណាំ៖ សៀវភៅបោះពុម្ព $pH+pH=p{K}_e$ ដោយសរសេរ pH ដូចគ្នាទាំងពីរតួ (ផ្ទៀងផ្ទាត់នៅ 800 dpi) ។ យើងរក្សាអត្ថបទដើម ហើយចំណាំថា តាមការប្រើប្រាស់ធម្មតា ទំនាក់ទំនងនេះគឺ $pH+pOH=14$ នៅ 25°C ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $pOH=p{K}_e-pH$ , $pH=p{K}_e-pOH$ (នៅ 25°C ៖ $pOH=14-pH$)

រូបមន្ត៖ ផលគុណអ៊ីយ៉ុងកម្មនៃទឹក

$$K_w=[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]\times [\mathrm{O}{\mathrm{H}}^{-}]$$

- $K_w$ ៖ ផលគុណអ៊ីយ៉ុងកម្មនៃទឹក (ឯកតា៖ សៀវភៅមិនបានបោះពុម្ពខ្នាត ; តម្លៃ $10^{-14}$ នៅ 25°C)

- $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$ ៖ កំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម (ឯកតា៖ mol/L)

- $[\mathrm{O}{\mathrm{H}}^{-}]$ ៖ កំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រុកស៊ីត (ឯកតា៖ mol/L)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលត្រូវភ្ជាប់ pH ទៅ pOH តាមរយៈ $K_w$ ។

- ចំណាំ៖ សៀវភៅសរសេរអក្សរតូច $w$ នៅបន្ទាត់ទី១ តែសរសេរអក្សរធំ $W$ ក្នុងភាគយកនៃបន្ទាត់ទី៤ ($K_W/[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$) ។ យើងរក្សាទាំងពីរ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]=K_w/[\mathrm{O}{\mathrm{H}}^{-}]$ , $[\mathrm{O}{\mathrm{H}}^{-}]=K_w/[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$

រូបមន្ត៖ pH ពីកំហាប់ H₃O⁺

$$pH=-\log [{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$$

- $pH$ ៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុង (ឯកតា៖ គ្មាន)

- $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$ ៖ កំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម (ឯកតា៖ mol/L)

- ប្រើពេលណា៖ ដូច ៤.៥ — សៀវភៅបោះពុម្ពរូបមន្តនេះពីរដង គឺនៅទំព័រ ៣៥ និងទំព័រ ៣៧ ។

- ចំណាំ៖ គ្មានភាពខុសគ្នារវាងការបោះពុម្ពទាំងពីរទេ ។ រក្សាទាំងពីរតាមលំដាប់សៀវភៅ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]=10^{-pH}$

រូបមន្ត៖ កំហាប់ H₃O⁺ ពី pH

$$[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]=10^{-pH}$$

- $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$ ៖ កំហាប់អ៊ីយ៉ុងអ៊ីដ្រូញ៉ូម (ឯកតា៖ mol/L — សៀវភៅមិនបានបោះពុម្ពខ្នាត)

- $pH$ ៖ តម្លៃ pH នៃសូលុយស្យុង (ឯកតា៖ គ្មាន)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលដឹង pH ហើយត្រូវរកកំហាប់ H₃O⁺ ។

- ចំណាំ៖ អំណាចជា $-pH$ គឺជាសញ្ញាដកនៅពីមុខ pH ទាំងមូល ។ ឧ. pH = 3 ⇒ $[{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]=10^{-3}$ mol/L ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $pH=-\log [{\mathrm{H}}_3{\mathrm{O}}^{+}]$ — ជាទម្រង់បញ្ច្រាស (៤.៨)