សៀគ្វី RLC និងអាំប៉េដង់

គោលបំណង៖ បង្ហាញថា កុងដង់សាទ័រមួយតជាសេរីនឹងអំពូលមួយ បិទចរន្តដាប់ តែបើកចរន្តឆ្លាស់ ហើយបង្ហាញថា អាំប៉េដង់ថយចុះកាលណាកាប៉ាស៊ីតេកើន ។

ឧបករណ៍៖ កុងដង់សាទ័រ $C$ មួយ (ក្នុងរូបមានកុងដង់សាទ័របួនតជាស្របគ្នា) អំពូលអថិសនី $R$ មួយ អាំងប៉េរ៉ឹម៉ែត្រ $A$ មួយ ប្រភពចរន្តដាប់ និងប្រភពចរន្តឆ្លាស់ (សញ្ញា ∼) ។

ដំណើរការ៖

១. ភ្ជាប់កំណាត់សៀគ្វី (កុងដង់សាទ័រ + អំពូល + អាំងប៉េរ៉ឹម៉ែត្រ) ទៅនឹងប្រភពចរន្តដាប់ ។

២. ភ្ជាប់កំណាត់សៀគ្វីដូចគ្នាទៅនឹងប្រភពចរន្តឆ្លាស់វិញ ។

៣. ប្តូរកុងដង់សាទ័រនោះដោយកុងដង់សាទ័រមួយទៀតដែលមានកាប៉ាស៊ីតេធំជាង ។

៤. ដកកុងដង់សាទ័រចេញ រួចភ្ជាប់អំពូលដោយផ្ទាល់ទៅនឹងប្រភពចរន្ត ។

លទ្ធផល៖

• ជាមួយចរន្តដាប់ ៖ ពុំឃើញមានចរន្តឆ្លងកាត់សៀគ្វីទេ (អំពូលមិនភ្លឺ) ។
• ជាមួយចរន្តឆ្លាស់ ៖ ឃើញមានចរន្តឆ្លងកាត់ ហើយអំពូលភ្លឺ ។
• កាប៉ាស៊ីតេធំជាង ៖ អំពូលភ្លឺកាន់តែខ្លាំង ។
• គ្មានកុងដង់សាទ័រ ៖ អំពូលភ្លឺខ្លាំងជាងមុន ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖ ចរន្តឆ្លាស់អាចឆ្លងកាត់សៀគ្វីដែលមានកុងដង់សាទ័រ ។ កុងដង់សាទ័របន្ថែម «រេស៊ីស្តង់កុងដង់សាទ័រ» មួយដែលមានតម្លៃធំជាងរេស៊ីស្តង់សូទ្រនៃសៀគ្វី ។ ដូចនេះ អាំប៉េដង់នៃកំណាត់សៀគ្វីថយចុះ កាលណាកាប៉ាស៊ីតេកើន ។

ស្រមៃថាទុយោទឹកមួយមានភ្នាសយឺតជាប់នៅកណ្តាល ។ បើគេបើកទឹកឲ្យហូរទៅមុខជាប់ៗ ភ្នាសនោះហើមឡើងបន្តិច រួចឈប់ — ទឹកមិនហូរតទៅមុខទៀតទេ ។ តែបើគេរុញទឹកទៅមុខថយក្រោយឆ្លាស់គ្នា ភ្នាសក៏បត់ទៅមុខថយក្រោយដែរ ហើយទឹកនៅតែមានចលនាជាប់ ។ កុងដង់សាទ័រធ្វើដូចភ្នាសនោះ ៖ ចរន្តដាប់ឈប់នៅនឹងវា ។ ចរន្តឆ្លាស់ឆ្លងកាត់បាន ព្រោះបន្ទុកឡើង-ចុះលើផ្ទៃកុងដង់សាទ័រជាប់ៗគ្នា ។

តាមសៀវភៅ ៖ បើតង់ស្យុងរវាងគោលទាំងពីរនៃកុងដង់សាទ័រខុសៗគ្នា គេមាន

$$v=V\sqrt{2}\sin \omega t$$

បន្ទុកលើកុងដង់សាទ័រគឺ $q=Cv$ ។ ចរន្តជាអត្រាប្រែប្រួលនៃបន្ទុក $i=\frac{dq}{dt}$ ដូច្នេះ

$$i=CV\omega \sqrt{2}\cos \omega t=CV\omega \sqrt{2}\sin \left(\omega t+\frac{\pi }{2}\right)$$

ឃើញថា ចរន្តលឿនជាងតង់ស្យុង $\frac{\pi }{2}$ (មួយភាគបួនខួប) ។ ដោយអាំព្លីទូតនៃចរន្តគឺ $I=CV\omega \sqrt{2}$ គេបានអាំប៉េដង់

$$Z=\frac{V_m}{I_m}=\frac{V\sqrt{2}}{CV\omega \sqrt{2}}=\frac{1}{C\omega }$$

ដូច្នេះ កុងដង់សាទ័រមានអាំប៉េដង់ $Z=\frac{1}{C\omega }$ ដែលថយចុះកាលណាកាប៉ាស៊ីតេ $C$ ឬប្រេកង់កើន ។

ប៊ូប៊ីន (អាំងដុចតង់ $L$) មានឥទ្ធិពលផ្ទុយពីកុងដង់សាទ័រ ។ ស្រមៃកង់ធ្ងន់មួយ ៖ ពិបាករុញឲ្យវិលលឿន ហើយក៏ពិបាកឲ្យវាឈប់ដែរ ។ ប៊ូប៊ីនក៏ដូច្នេះ — វាទប់ការកើន ឬការថយនៃចរន្ត ។ កាលណាចរន្តប្រែប្រួលលឿន (ប្រេកង់ខ្ពស់) ការទប់នោះកាន់តែខ្លាំង ។

តាមសៀវភៅ តង់ស្យុងរវាងចុងទាំងពីរនៃប៊ូប៊ីនគឺ

$$v_{AM}=L\frac{di}{dt}=L\omega I\sqrt{2}\cos \omega t=L\omega I\sqrt{2}\sin \left(\omega t+\frac{\pi }{2}\right)$$

អាំព្លីទូតនៃតង់ស្យុងនេះគឺ $L\omega I$ ។ ដូច្នេះប៊ូប៊ីនមាន «អាំប៉េដង់អាំងដុចតង់» $Z_1=L\omega$ ដែលកើនតាមប្រេកង់ ។ តង់ស្យុងលើប៊ូប៊ីនលឿនជាងចរន្ត $\frac{\pi }{2}$ ។

ក្នុងសៀគ្វី RLC តជាសេរី ចរន្តដូចគ្នាឆ្លងកាត់ធាតុទាំងបី ៖ អំពូល $R$ (រេស៊ីស្តង់) ប៊ូប៊ីន $L$ និងកុងដង់សាទ័រ $C$ ។ តែតង់ស្យុងលើធាតុទាំងបីមិនស្របដាសគ្នា ៖

• តង់ស្យុងលើ $R$ ស្របដាសនឹងចរន្ត ។
• តង់ស្យុងលើ $L$ លឿនជាងចរន្ត $\frac{\pi }{2}$ ។
• តង់ស្យុងលើ $C$ យឺតជាងចរន្ត $\frac{\pi }{2}$ ។

ដោយសារវាមិនស្របដាសគ្នា យើងមិនអាចបូកតង់ស្យុងទាំងបីជាលេខធម្មតាបានទេ ។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងឧទាហរណ៍ទី ២ នៃមេរៀននេះ $V_1=108V$, $V_2=113V$, $V_3=57.24V$ តែបូកលេខគ្នាបាន $278.24V$ ខុសពីតង់ស្យុងពិត $V=120V$ ។ ត្រូវបូកជាវិចទ័រ (សំណងប្រៀបធៀប) ទើបបានត្រឹមត្រូវ ។

លទ្ធផលនៃការបូកវិចទ័រគឺ

$$V=\sqrt{R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2}I$$

ហើយអាំប៉េដង់នៃកំណាត់សៀគ្វីទាំងមូលគឺ $Z=\frac{V}{I}$ ។

ដាក់បីវិចទ័រជាបន្តគ្នា ៖ $\overrightarrow{OA}$ មានម៉ូឌុល $RI$ តាមទិសចរន្ត; $\overrightarrow{AB}$ មានម៉ូឌុល $L\omega I$ ឈរឡើងលើ (កែង $\frac{\pi }{2}$); $\overrightarrow{BD}$ មានម៉ូឌុល $\frac{1}{C\omega }I$ ឈរចុះក្រោម (កែង $-\frac{\pi }{2}$) ។ វិចទ័រផលបូក $\overrightarrow{OD}$ គឺតង់ស្យុង $V$ រវាងគោលទាំងពីរនៃកំណាត់សៀគ្វី ។

ក្នុងត្រីកោណកែង $OAD$ ជ្រុងឈរ $AD$ គឺផលសងរវាងតង់ស្យុងលើប៊ូប៊ីន និងតង់ស្យុងលើកុងដង់សាទ័រ ។ ដោយប្រើទ្រឹស្តីបទពីតាហ្គ័រ

$$Z=\frac{V}{I}=\sqrt{R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2}$$

មានន័យថា ៖ អាំប៉េដង់មិនមែនជាផលបូកធម្មតានៃ $R$, $L\omega$ និង $\frac{1}{C\omega }$ ទេ ។ វាជាជ្រុងអង្កត់នៃត្រីកោណកែងដែលមានជ្រុងពីរជា $R$ និង $\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)$ ។ ដូច្នេះ $Z\ge R$ ជានិច្ច ។

នៅចំណុច $O$ មានមុំ $\phi$ រវាងទិសចរន្ត និងវិចទ័រតង់ស្យុង $V$ ។ មុំនេះបង្ហាញថាតង់ស្យុង និងចរន្តមិនទាន់គ្នា ។ គេគណនាវាបានពី

$$\tan \phi =\frac{L\omega -\frac{1}{C\omega }}{R}$$

• បើ $L\omega >\frac{1}{C\omega }$ ៖ តង់ស្យុងលើប៊ូប៊ីនឈ្នះ ដូច្នេះសៀគ្វីមានលក្ខណៈអាំងដុចតង់ ៖ តង់ស្យុងលឿនជាងចរន្ត ។
• បើ $L\omega <\frac{1}{C\omega }$ ៖ តង់ស្យុងលើកុងដង់សាទ័រឈ្នះ ដូច្នេះសៀគ្វីមានលក្ខណៈកាប៉ាស៊ីតេ ៖ ចរន្តលឿនជាងតង់ស្យុង ។

គេក៏សរសេរមុំនេះតាម $\cos \phi =\frac{R}{Z}$ ដែរ ។ ដោយ $Z\ge R$ នោះ $\cos \phi \le 1$ តែងតែត្រូវ ។ តម្លៃ $\cos \phi$ ហៅថា កត្តាអានុភាព (power factor — សៀវភៅពន្យល់នៅចំណុច ៧) ។

ធាតុទាំងពីរប្រែប្រួលផ្ទុយទិសគ្នាពេលប្រេកង់កើន ៖

ដូច្នេះ បើគេបង្កើនប្រេកង់ពីតម្លៃតូចមួយឡើងទៅ ដំបូងកុងដង់សាទ័រឈ្នះ (ចរន្តលឿន) រួចមានប្រេកង់មួយដែល $L\omega =\frac{1}{C\omega }$ ធ្វើឲ្យតង់ស្យុងទាំងពីរលប់គ្នា ហើយបន្ទាប់មកប៊ូប៊ីនឈ្នះ (ចរន្តយឺត) ។ នៅប្រេកង់នោះ $Z=R$ គឺតូចបំផុត ។ សៀវភៅពន្យល់ករណីនេះនៅចំណុច ៦.៤ (ទំព័រ ១៧៦) ។

អាំប៉េដង់ $Z$ គឺជាការទប់សរុបរបស់កំណាត់សៀគ្វីមួយចំពោះចរន្តឆ្លាស់ ។ គេវាស់វាដោយផលធៀបរវាងអាំព្លីទូតតង់ស្យុង និងអាំព្លីទូតចរន្ត ៖

$$Z=\frac{V_m}{I_m}=\frac{V}{I}$$

ដែល $V_m$ និង $I_m$ ជាតម្លៃអតិបរមា (អាំព្លីទូត) ហើយ $V$ និង $I$ ជាតម្លៃប្រសិទ្ធ ។ ឯកតារបស់ $Z$ គឺ អូម ($\Omega$) ។

អាំប៉េដង់ខុសពីរេស៊ីស្តង់ត្រង់ថា វាអាចប្រែប្រួលតាមប្រេកង់ ហើយវាធ្វើឲ្យតង់ស្យុង និងចរន្តដាសខុសគ្នា ។

ច្បាប់បូកតង់ស្យុង៖ ក្នុងសៀគ្វីតជាសេរី តង់ស្យុងសរុបរវាងចុងទាំងពីរនៃកំណាត់សៀគ្វី គឺជាផលបូកនៃតង់ស្យុងលើធាតុនីមួយៗ ៖

$$v_{AB}=v_{AM}+v_{MN}+v_{NP}$$

ចំណាំ៖ នេះជាការបូកខណៈ (តាមពេលវេលា) ។ បើចង់បូកតម្លៃប្រសិទ្ធ ឬអាំព្លីទូត ត្រូវបូកជាវិចទ័រទើបបានត្រឹមត្រូវ ។

ច្បាប់អាំងតង់សីតេចរន្ត៖ នៅចំណុចបំបែក (ឬចំណុចប្រសព្វ) មួយ ចរន្តសរុបចូល គឺស្មើនឹងផលបូកចរន្តក្នុងខ្នែងនីមួយៗ ៖

$$i=i_1+i_2$$

ដូចគ្នានឹងច្បាប់បូកតង់ស្យុង នេះជាការបូកខណៈ ។ ក្នុងសៀគ្វីតជាខ្នែង តង់ស្យុងលើខ្នែងទាំងអស់ស្មើគ្នា តែចរន្តខុសគ្នា ។

ក្នុងរូបមន្ត $Z=\frac{1}{C\omega }$ សៀវភៅកំណត់ឯកតាដូចតទៅ ៖

• $C$ គិតជា ហ្វារ៉ាដ ($F$) ។
• $\omega$ គិតជា រ៉ាដ្យង់ក្នុងមួយវិនាទី ($rd{s}^{-1}$), គឺ $\omega =2\pi f$ ។
• $Z$ គិតជា អូម ($\Omega$) ។

ចំណាំ៖ $1\mu F=10^{-6}F$ ។ បើភ្លេចបំប្លែង $\mu F$ ទៅ $F$ ចម្លើយនឹងខុសរាប់លានដង ។

ចំណាំអក្សរ ៖ សៀវភៅសរសេរអាំប៉េដង់នៃប៊ូប៊ីនជា $Z_1=L\omega$ និងអាំប៉េដង់នៃកុងដង់សាទ័រជា $Z_2=\frac{1}{C\omega }$ ។ ក្នុងមេរៀននេះ យើងសរសេរពួកវាជា $X_L=L\omega$ និង $X_C=\frac{1}{C\omega }$ ដែរ ដើម្បីឲ្យឃើញច្បាស់ថាវាជា «អាំងដុចតង់» និង «កាប៉ាស៊ីតេ» មិនមែនអាំប៉េដង់សរុប $Z$ ទេ ។ / Symbol note: the book writes the coil's impedance as $Z_1=L\omega$ and the capacitor's as $Z_2=\frac{1}{C\omega }$. Here they are also written $X_L=L\omega$ and $X_C=\frac{1}{C\omega }$, so that they are clearly the inductive and capacitive parts and not the total impedance $Z$.

រូបមន្ត៖ តង់ស្យុង និងបន្ទុកលើកុងដង់សាទ័រ

$$v=V\sqrt{2}\sin \omega tq=Cv=CV\sqrt{2}\sin \omega t$$

- $v$ ៖ តង់ស្យុងខណៈរវាងគោលទាំងពីរ (ឯកតា៖ V, វ៉ុល)

- $V$ ៖ តង់ស្យុងប្រសិទ្ធ (តម្លៃប្រសិទ្ធ) (ឯកតា៖ V)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ $\omega =2\pi f$ (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- $t$ ៖ ពេលវេលា (ឯកតា៖ s)

- $q$ ៖ បន្ទុកលើកុងដង់សាទ័រ (ឯកតា៖ C, គូឡុង)

- $C$ ៖ កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ F, ហ្វារ៉ាដ)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលតង់ស្យុងចរន្តឆ្លាស់ជាអនុគមន៍ស៊ីនុស ហើយចង់រកបន្ទុកនៅខណៈមួយ ។

- ចំណាំ៖ $V\sqrt{2}$ ជាអាំព្លីទូត (តម្លៃអតិបរមា) នៃតង់ស្យុង ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $C=\frac{q}{v}$ , $\omega =2\pi f$

រូបមន្ត៖ ចរន្តខណៈក្នុងកុងដង់សាទ័រ

$$i=\frac{dq}{dt}=C\frac{dv}{dt}=CV\omega \sqrt{2}\cos \omega t=CV\omega \sqrt{2}\sin \left(\omega t+\frac{\pi }{2}\right)$$

- $i$ ៖ ចរន្តខណៈ (ឯកតា៖ A, អាំងប៉ែរ)

- $\frac{dq}{dt}$ ៖ អត្រាប្រែប្រួលបន្ទុកតាមពេលវេលា (ឯកតា៖ C/s = A)

- $C$ ៖ កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ F)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- $\frac{\pi }{2}$ ៖ ដាសលើសរបស់ចរន្តលើតង់ស្យុង (ឯកតា៖ រ៉ាដ្យង់)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលចង់សរសេរកន្សោមចរន្តក្នុងកុងដង់សាទ័រពីតង់ស្យុង ។

- ចំណាំ៖ ចរន្តលឿនជាងតង់ស្យុង $\frac{\pi }{2}$ (មួយភាគបួនខួប) ។ ដេរីវេនៃ $\sin$ គឺ $\cos$; ហើយ $\cos \alpha =\sin \left(\alpha +\frac{\pi }{2}\right)$ ។

- កុំច្រឡំ៖ កុងដង់សាទ័រធ្វើឲ្យចរន្តលឿន ចំណែកប៊ូប៊ីនធ្វើឲ្យតង់ស្យុងលឿន ។ សញ្ញាបូក/ដកនៅមុខ $\frac{\pi }{2}$ ជាកន្លែងដែលគេច្រឡំញឹកញាប់បំផុត ។

រូបមន្ត៖ អាំប៉េដង់នៃកុងដង់សាទ័រ

$$I=CV\omega \sqrt{2}Z=\frac{V_m}{I_m}=\frac{V\sqrt{2}}{CV\omega \sqrt{2}}=\frac{1}{C\omega }$$

- $I$ ៖ អាំងតង់ស៊ីតេចរន្តដែលសៀវភៅហៅ «អាំងតង់ស៊ីតេប្រសិទ្ធ» (ឯកតា៖ A) — តាមការគណនាវាជាអាំព្លីទូតនៃចរន្ត

- $V_m$ ៖ អាំព្លីទូតតង់ស្យុង $=V\sqrt{2}$ (ឯកតា៖ V)

- $I_m$ ៖ អាំព្លីទូតចរន្ត $=I\sqrt{2}$ (ឯកតា៖ A)

- $Z$ ៖ អាំប៉េដង់នៃកុងដង់សាទ័រ (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $C$ ៖ កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ F)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ $\omega =2\pi f$ (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលកំណាត់សៀគ្វីមានតែកុងដង់សាទ័រ ។

- ចំណាំ៖ $Z$ ថយចុះកាលណា $C$ កើន ឬប្រេកង់កើន ។ សៀវភៅសរសេរផងដែរថា $Z=\frac{1}{C\omega }$ ជាអាំប៉េដង់ដែលសមមាត្រនឹងកាប៉ាស៊ីតេ និងប្រេកង់ ។

- កុំច្រឡំ៖ នេះមិនមែនរេស៊ីស្តង់ទេ ។ រេស៊ីស្តង់ $R$ មិនប្រែតាមប្រេកង់ ហើយមិនធ្វើឲ្យតង់ស្យុងដាសខុសពីចរន្ត ។ ចំណែក $Z=\frac{1}{C\omega }$ ប្រែតាមប្រេកង់ និងធ្វើឲ្យចរន្តលឿនជាងតង់ស្យុង $\frac{\pi }{2}$ ។ ក្នុងចរន្តដាប់ ($\omega =0$) $Z\to \infty$ ៖ គ្មានចរន្ត ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $C=\frac{1}{Z\omega }$ , $\omega =\frac{1}{CZ}$ , $I=\frac{V}{Z}=VC\omega$

រូបមន្ត៖ ចរន្តខណៈក្នុងសៀគ្វី RLC

$$i=I_m\sin \omega t=I\sqrt{2}\sin \omega t$$

- $i$ ៖ ចរន្តខណៈ (ឯកតា៖ A)

- $I_m$ ៖ អាំព្លីទូតចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- $I$ ៖ តម្លៃប្រសិទ្ធនៃចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- $t$ ៖ ពេលវេលា (ឯកតា៖ s)

- ប្រើពេលណា៖ នេះជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃការគណនាទាំងអស់ ៖ គេយកចរន្តជាកាល រួចសរសេរតង់ស្យុងលើធាតុនីមួយៗតាមចរន្តនោះ ។

- ចំណាំ៖ $I_m=I\sqrt{2}$ ដែល $I$ ជាតម្លៃប្រសិទ្ធ (តម្លៃដែលអាំងប៉េរ៉ឹម៉ែត្រអាន) ។

រូបមន្ត៖ តង់ស្យុងលើ $L$, $R$, $C$ ក្នុងសៀគ្វីតជាសេរី

$$v_{AM}=L\frac{di}{dt}=L\omega I\sqrt{2}\cos \omega t=L\omega I\sqrt{2}\sin \left(\omega t+\frac{\pi }{2}\right)$$

$$v_{MN}=Ri=RI\sqrt{2}\sin \omega t$$

$$v_{NP}=\frac{1}{C\omega }I\sqrt{2}\sin \left(\omega t-\frac{\pi }{2}\right)$$

$$v_{AB}=v_{AM}+v_{MN}+v_{NP}$$

- $v_{AM}$ ៖ តង់ស្យុងរវាងចុងទាំងពីរនៃប៊ូប៊ីន (ឯកតា៖ V)

- $v_{MN}$ ៖ តង់ស្យុងរវាងចុងទាំងពីរនៃអំពូល (រេស៊ីស្តង់) (ឯកតា៖ V)

- $v_{NP}$ ៖ តង់ស្យុងរវាងគោលទាំងពីរនៃកុងដង់សាទ័រ (ឯកតា៖ V)

- $v_{AB}$ ៖ តង់ស្យុងសរុបរវាងគោល $A$ និង $B$ (ឯកតា៖ V)

- $L$ ៖ អាំងដុចតង់ (ឯកតា៖ H, ហេនរី)

- $R$ ៖ រេស៊ីស្តង់ (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $C$ ៖ កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ F)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលត្រូវសរសេរកន្សោមតង់ស្យុងលើធាតុនីមួយៗ មុននឹងបូកវិចទ័រ ។

- ចំណាំ៖ តង់ស្យុងលើ $R$ ស្របដាសនឹងចរន្ត; លើ $L$ លឿន $\frac{\pi }{2}$; លើ $C$ យឺត $\frac{\pi }{2}$ ។

- កុំច្រឡំ៖ $v_{AB}=v_{AM}+v_{MN}+v_{NP}$ ជាការបូកខណៈ ។ បើបូកអាំព្លីទូត ($L\omega I$, $RI$, $\frac{1}{C\omega }I$) ជាលេខធម្មតា ចម្លើយនឹងខុស ព្រោះវាមិនស្របដាសគ្នា ។

រូបមន្ត៖ តង់ស្យុងសរុប

$$v_{AB}=V\sqrt{2}\sin (\omega t+\phi )$$

- $V$ ៖ តង់ស្យុងប្រសិទ្ធរវាង $A$ និង $B$ (ឯកតា៖ V)

- $\phi$ ៖ ដាសលើសរបស់តង់ស្យុងលើចរន្ត (ឯកតា៖ រ៉ាដ្យង់ ឬដឺក្រេ)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ ដូចគ្នានឹងប្រេកង់ចរន្ត (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- $t$ ៖ ពេលវេលា (ឯកតា៖ s)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលបូកអនុគមន៍ស៊ីនុសបីដែលមានប្រេកង់ដូចគ្នា ។ ផលបូកនៃអនុគមន៍ស៊ីនុសដែលមានប្រេកង់ដូចគ្នា តែងតែជាអនុគមន៍ស៊ីនុសដែលមានប្រេកង់ដូចគ្នា ។

- ចំណាំ៖ $\phi$ មិនមែនជាផលបូកនៃ $\frac{\pi }{2}$ ទាំងអស់ទេ — ត្រូវរកវាដោយវិចទ័រ (សំណងប្រៀបធៀប) ។

រូបមន្ត៖ តង់ស្យុងសរុបតាមទ្រឹស្តីបទពីតាហ្គ័រ

$$O{D}^2=O{A}^2+A{D}^2$$

$$V^2=(RI{)}^2+{\left(L\omega I-\frac{1}{C\omega }I\right)}^2=R^2{I}^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2{I}^2$$

$$V^2=\left[R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2\right]I^2$$

$$V=\sqrt{R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2}I$$

- $OD$ ៖ វិចទ័រតង់ស្យុងសរុប $V$ (ឯកតា៖ V)

- $OA$ ៖ វិចទ័រ $RI$ តាមទិសចរន្ត (ឯកតា៖ V)

- $AD$ ៖ ផលសង $L\omega I-\frac{1}{C\omega }I$ (ឯកតា៖ V)

- $R$ ៖ រេស៊ីស្តង់ (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $L\omega$ ៖ អាំងដុចតង់ (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $\frac{1}{C\omega }$ ៖ អាំប៉េដង់កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $I$ ៖ តម្លៃប្រសិទ្ធនៃចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលត្រូវរកតង់ស្យុងសរុបពីតង់ស្យុងលើធាតុទាំងបី ។

- ចំណាំ៖ ជ្រុងឈរ $AD$ គឺជាផលសង នៃអាំងដុចតង់ និងកាប៉ាស៊ីតេ មិនមែនផលបូកទេ ព្រោះវាបញ្ច្រាសទិសគ្នា (មួយឡើងលើ មួយចុះក្រោម) ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $I=\frac{V}{\sqrt{R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2}}$ , $AD=L\omega I-\frac{1}{C\omega }I$

រូបមន្ត៖ អាំប៉េដង់ RLC

$$Z=\frac{V}{I}=\sqrt{R^2+{\left(L\omega -\frac{1}{C\omega }\right)}^2}$$

- $Z$ ៖ អាំប៉េដង់នៃកំណាត់សៀគ្វី (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $R$ ៖ រេស៊ីស្តង់សរុបនៃសៀគ្វី (ឯកតា៖ $\Omega$)

- $L$ ៖ អាំងដុចតង់ (ឯកតា៖ H)

- $C$ ៖ កាប៉ាស៊ីតេ (ឯកតា៖ F)

- $\omega$ ៖ ប្រេកង់មុំ $\omega =2\pi f$ (ឯកតា៖ $rd{s}^{-1}$)

- $V$, $I$ ៖ តម្លៃប្រសិទ្ធនៃតង់ស្យុង និងចរន្ត (ឯកតា៖ V, A)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលមាន $R$, $L$ និង $C$ តជាសេរី ។

- ចំណាំ៖ $Z\ge R$ ជានិច្ច ។ $Z=R$ លុះត្រាតែ $L\omega =\frac{1}{C\omega }$ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $I=\frac{V}{Z}$ , $Z=\frac{V}{I}$

- កុំច្រឡំ៖ ត្រូវយកផលសង $L\omega -\frac{1}{C\omega }$ មិនមែនផលបូកទេ ។ បើគេសួរអាំប៉េដង់តែមួយខ្នែង (មានតែ $L$ និង $R$) នោះ $Z_1=\sqrt{R^2+L^2{\omega }^2}$ គ្មានផលដកទេ ។