ពពួក និងសហគមន៍

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតខ្មៅសពេញទំព័រ បង្ហាញហ្វូងសត្វព្រៃជាច្រើនប្រភេទរស់នៅជុំវិញស្ថិតទឹកមួយនៅវាលស្មៅស្ងួត (សាវ៉ាណា) ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។ នៅខាងមុខ (ក្រោម) មានហ្វូងសេះបង្កង់ (ហ្សេប្រា) និងសត្វស្នែងវែងកំពុងផឹកទឹក; នៅខាងក្រោយមានសត្វហ្សីរ៉ាហ្វ និងសត្វស្នែងផ្សេងទៀតឈរលើវាលស្ងួត; ក្នុងទឹកមានបក្សីទឹកមួយចំនួន ។ នៅលើផែនដីមានភាវៈរស់រាប់លានប្រភេទ ។ ក្នុងទឹកមានសត្វច្រើនប្រភេទ រស់នៅច្រើនក្រុមច្រើនពួក ។ លើដីក៏ពោរពេញមានរុក្ខជាតិច្រើនប្រភេទដុះពាសពេញផ្ទៃខែល ។ ក្នុងអាកាស សត្វមានស្លាបមានរូបរាងខុសគ្នា ពណ៌ផ្សេងៗ ... ។ តែវាជាភាវៈរស់មានលក្ខណៈខុសគ្នា បន្សាំទៅនឹងការរស់នៅផ្សេងៗគ្នា ក៏ពួកគេមានលក្ខណៈមួយចំនួនដែលធ្វើឱ្យពួកគេរស់នៅជាមួយគ្នា ជាក្រុម ជាពពួក ជាសហគមន៍ ហើយមានទំនាក់ទំនងនិងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ។ នៅក្នុងជំពូកនេះ យើងនឹងសិក្សាថា តើពពួកនៃភាវៈរស់នីមួយៗមានលក្ខណៈរួមអ្វីខ្លះ ? តើពួកគេមានទំនាក់ទំនងនិងគ្នាដូចម្តេច ? តើកត្តាអ្វីដែលធ្វើឱ្យពួកគេចុះចូលគ្នា ?
ហេតុអ្វី / Why: ដោយសារភាវៈរស់មិនរស់ដោយឯកឯង យើងមិនអាចសិក្សាសត្វមួយក្បាលដាច់ដោយឡែកបានទេ ។ ត្រូវសិក្សាជាក្រុម (ពពួក) និងជាសហគមន៍ ទើបយល់ពីចំនួន ការកើនថយ និងទំនាក់ទំនងរបស់វា ។

ចប់មេរៀននេះ សិស្សអាច

• ឱ្យនិយមន័យ ពពួក សហគមន៍ និងប្រភេទ ។
• ពណ៌នាពីការកំណត់ទំហំរបស់ពពួក ។
• បកស្រាយពីមូលហេតុផ្សេងៗដែលធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរទំហំពពួក ។
• ពន្យល់ពីកត្តាកំណត់ដែលធ្វើឱ្យពពួកមានការលូតលាស់ ។

ដោយការពិតណាស់ សារពាង្គកាយនីមួយៗមិនអាចរស់នៅក្នុងទីស្ថានរបស់ខ្លួនដោយឯកឯងបានទេ ។ ពពួកត្រូវរស់នៅជាក្រុម ហើយមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាទៅវិញ ។ ពពួកក៏ជាសារពាង្គកាយមួយក្រុមដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រភេទតែមួយនិងរស់នៅក្នុងតំបន់មួយទៅតាមពេលវេលាមួយកំណត់ ។ ពពួក — សារពាង្គកាយមួយក្រុមដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រភេទតែមួយ រស់នៅក្នុងតំបន់មួយ ក្នុងពេលវេលាកំណត់ ។ សមាជិករបស់ពពួកក៏ ស្ថិតនៅក្នុងប្រភេទតែមួយ ដែលមានរូបរាងស្រដៀងគ្នា ហើយអាចបង្កាត់ពូជបង្កើតកូនចៅជំនាន់ក្រោយ ហើយកូនចៅនោះក៏អាចបន្តពូជបន្តទៅទៀតបាន ។ ឧទាហរណ៍ សត្វព្រាបនៅក្នុងទីក្រុងមួយបង្កើតបានជាពួកមួយ ។ ប្រភេទមនុស្សជាពួកមួយ ។ ដើមឈើពីរនៅក្នុងព្រៃមួយ ដើមឈើពីរដាំអស់មិនមែនជាពួកមួយទេ ព្រោះវាមិនស្ថិតនៅក្នុងប្រភេទតែមួយឡើយ ។ សត្វនៅក្នុងត្រពាំងមួយក៏មិនមែនជាពួកមួយដែរ ព្រោះសត្វដែលនៅក្នុងត្រពាំងនោះមានប្រភេទខុសគ្នាដូចជាក្តាម ត្រី ពស់ កញ្ចុំ ជាដើម ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតខ្មៅស បង្ហាញពស់ពីរក្បាល (ពស់ពណ៌បៃតងធំៗ) ដែលរុំខ្លួនលើមែកឈើក្នុងព្រៃ ។ ពស់ទាំងពីរស្ថិតនៅជិតគ្នា លើមែកឈើតែមួយ ដែលបង្ហាញថាវាជាសមាជិកនៃពពួកតែមួយ ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។

នៅក្នុងតំបន់មួយសារពាង្គកាយមានច្រើនប្រភេទខុសៗគ្នា ។ ពពួកផ្សេងៗដែលរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងតំបន់មួយបង្កើតបានជាសហគមន៍ ។ ក្នុងសហគមន៍ ពពួកតែងមានអំពើទៅលើគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីដណ្តើមប្រយោជន៍រួម ដូចជាអាហារ ជម្រកនិងការបន្តពូជជាដើម ។ ការប្រកួតប្រជែងផ្សេងៗធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់បូរទំហំពពួក ។ តើមានវិធីអ្វីខ្លះ ដែលគេអាចកំណត់ទំហំពពួកបាន ? តើកត្តាអ្វីដែលកំណត់ការលូតលាស់របស់ពពួក ? សហគមន៍ — ពពួកផ្សេងៗដែលរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងតំបន់មួយ ។ ការសិក្សាពីទំនាក់ទំនងរវាងសារពាង្គកាយនិងសារពាង្គកាយ អ្នកអេកូឡូស៊ីត្រូវការស្គាល់ក្រុមនៃសារពាង្គកាយដែលប្រែប្រួលជាតិវិទ្យា ប្រែប្រួលដូចមេចខ្លះទៅតាមពេលវេលា ? ដូចជាចំនួនឯកត្តៈដែលបានកើត ចំនួនឯកត្តៈដែលបានស្លាប់ ។ មានមធ្យោបាយជាច្រើនដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ ដើម្បីកំណត់ទំហំនៃពពួក ដូចជាការសង្កេតផ្ទាល់ ការសង្កេតមិនផ្ទាល់ ការរាប់នៅស្ថាន និងការដោះហើយចាប់មកវិញ ។

វិធីមួយ ដើម្បីកំណត់ទំហំនៃពពួក គឺការរាប់សមាជិកទាំងអស់ ។ ឧទាហរណ៍ អ្នកអាចរាប់ចំនួនក្តាមទាំងអស់នៅក្នុងស្រះរបស់អ្នក ។ ការរាប់នេះជាការសង្កេតដោយផ្ទាល់ ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតពណ៌ខ្មៅស បង្ហាញក្តាមជាច្រើនក្បាល (សត្វក្តាមព្រៃ) ដែលដាក់ប្រមូលគ្នានៅក្នុងភាជនៈ (កន្ត្រកឬធុង) ដើម្បីរាប់ចំនួន ។ ក្តាមនីមួយៗមានដង្កៀប និងស្នៀតជើងច្បាស់ ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។

ជួនកាលមានពេលខ្លះ ការសង្កេតអត្តសញ្ញាណនៃសារពាង្គកាយមានភាពងាយស្រួលជាងការរាប់ចំនួនសារពាង្គកាយដោយផ្ទាល់ ។ ឧទាហរណ៍ ពិនិត្យសម្បុកសត្វ (រូបទី 1.3) ដែលសង់ឡើងដោយសត្វត្រចៀកកាំ ។ ក្នុងសម្បុកមួយមានរន្ធមួយ ។ ដោយសារការរាប់ចំនួនរន្ធ គេអាចកំណត់ចំនួនសំបុកសត្វនៅក្នុងតំបន់នោះ ។ ឧបមាថាចំនួនសត្វនៅក្នុងសម្បុកមួយជាមធ្យមមានចំនួនបួន (មេបាមួយគូនិងកូនពីរ) ។ បើសិនមានសម្បុក 120 ចំនួនសត្វត្រចៀកកាំ គឺ 120 × 4 = 480 ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតពណ៌ខ្មៅស បង្ហាញសម្បុកសត្វត្រចៀកកាំជាច្រើន ដែលសង់ជាប់គ្នានៅលើជញ្ជាំងថ្ម ឬច្រាំង (ជាប់ៗគ្នាជាជួរ) ។ សម្បុកនីមួយៗមានរាងដូចកែវតូច មានរន្ធច្រកចេញចូល ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។
ហេតុអ្វី / Why: ការរាប់រន្ធងាយជាងការចាប់សត្វមួយៗ ព្រោះសត្វហើរចេញចូល តែរន្ធនៅដដែល ។

ក្នុងសហគមន៍ព្រៃឈើមួយ (រូបទី 1.4) មានរុក្ខជាតិច្រើនដូចជាត្នោត ក្នុងករណីនេះគេមិនអាចកំណត់ចំនួនជាក់លាក់នៃសមាជិកក្នុងពពួកបានទេ ។ ទំហំពពួកមានសភាពផ្លែង ហើយគ្របដណ្តប់ពេញលើដី ។ ដូចនេះអ្នកអេកូឡូស៊ីត្រូវធ្វើការរាប់នៅស្ថាន ។ ការរាប់នៅស្ថានគឺជាចំនួនល្មមនៃការសន្និដ្ឋានដោយសមហេតុផល ។ មធ្យោបាយមួយក្នុងការរាប់នៅស្ថានទំហំពពួក គឺការរាប់សមាជិកក្នុងតំបន់តូច ហើយធ្វើការគណនាចំនួនសមាជិកក្នុងតំបន់ធំ ។ ឧទាហរណ៍ អ្នករាប់ចំនួនដើមឈើមាន 8 ក្នុង 100m² នៃផ្ទៃដីព្រៃ ។ បើព្រៃទាំងមូលមាន 100 ដងធំជាងទំហំដីតូចនោះ អ្នកអាចប៉ាន់ស្ថានចំនួនពពួកមានប្រភេទដើមឈើនោះគឺ 8 × 100 = 800 ដើម ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតពីលើ (aerial view) នៃព្រៃឈើដែលមានដើមឈើច្រើន ។ នៅលើរូបមានស៊ុមរាងចតុកោណ (ឡូតិ៍គំរូ) ដែលគេប្រើសម្រាប់រាប់ចំនួនដើមឈើក្នុងតំបន់តូចមួយ រួចគុណជាមួយផ្ទៃដីព្រៃទាំងមូល ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។

មានវិធីប៉ាន់ស្មានមួយទៀត គឺការដោះហើយចាប់មកវិញ ។ ឧទាហរណ៍ ខាងក្រោមបង្ហាញពីរបៀបនៃការដោះហើយចាប់មកវិញ ។ ដំបូងគេចាប់អណ្តើកពីក្នុងស្រះ ដោយមិនឱ្យវាមានគ្រោះថ្នាក់អ្វីឡើយ ។ អ្នកអេកូឡូស៊ីចាប់ហើយដោះនៅលើស្បែករបស់វាជាមួយចំពណីមុននឹងលែងវា ។ ពីរឬបីអាទិត្យក្រោយមកគេត្រឡប់មកវិញ ហើយចាប់អណ្តើកម្តងទៀត ។ ពួកគេរាប់ចំនួនអណ្តើកដែលបានដោះនិងចំនួនអណ្តើកដែលមិនបានដោះ ។ ដោយប្រើប្រូសេសូមន្តគណិតវិទ្យា គេអាចប៉ាន់ស្មានអណ្តើកដែលមាននៅក្នុងសមុទ្រ ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតពណ៌ខ្មៅស បង្ហាញមនុស្សពីរនាក់កំពុងកាន់អណ្តើកសមុទ្រធំមួយ (ស្នូករឹងមានលំនាំស្រការ) ដើម្បីរាប់និងដោះស្លាកសម្គាល់ ។ នៅខាងឆ្វេងឃើញដៃរបស់អ្នកកាន់ និងខ្សែស្មា ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។

ក្នុងលក្ខខណ្ឌប្រកបដោយផាសុកភាព សារពាង្គកាយទាំងអស់លូតលាស់ ហើយបន្តពូជយ៉ាងរហ័សនៅក្នុងពពួករបស់គេ ។ បើសិនជាគ្មានអ្វីមកបង្អាក់ទេ ពពួកលូតលាស់និងបន្តគ្នាទៅឥតឈប់ ។ ឧទាហរណ៍ មានសត្វខ្លះត្រូវបានបញ្ចូនទៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានថ្មី ដើម្បីលែងឱ្យនៅក្នុងការលូតលាស់យឺត (អង្គត់ A) ។ បន្ទាប់មកពពួកនឹងលូតលាស់យ៉ាងលឿន (អង្គត់ B) ។ ពពួកលូតលាស់យ៉ាងនេះ... ព្រោះសត្វមួយចំនួនតូចស្ថាប៍ ហើយមួយចំនួនធំធ្វើការបន្តពូជ ។ ការលូតលាស់លឿននេះមិនស្ថិតស្ថេរយូរទេ ។ បន្ទាប់មកពពួកវិវត្តមកដល់ចំណុច C វាចាប់ផ្តើមបន្ថយល្បឿនលូតលាស់កាន់តែយឺតទៅ (អង្គត់ D) រហូតដល់ចំណុចសូន្យ ។ កាលណាពពួកលូតលាស់ក្នុងចំណុចសូន្យ មានន័យថាចំនួននៃសារពាង្គកាយក្នុងពពួកនោះឈប់កើនថែមទៀត ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ ក្រាបខ្សែមួយ (ក្រាបកំណើនបែប S ឬ ខ្សែកាងកំណើនលោហគីស្តិក) ។ អ័ក្សបញ្ឈរតាង «ចំនួនឯកត្តៈ» និងអ័ក្សផ្តេកតាងពេលវេលា ។ ខ្សែចាប់ផ្តើមពីសូន្យ ឡើងយឺតៗ (ចំណុច A) បន្ទាប់មកឡើងខ្លាំង (ចំណុច B) រួចចាប់ផ្តើមបន្ថយល្បឿននៅចំណុច C និង D ហើយបន្ទាប់មកខ្សែប្រែជារលកឡើងចុះតូចៗនៅចំណុច E (កម្រិតឋិតថេរ) ។ ខ្សែពណ៌ប្រផេះបង្ហាញផ្នែកដែលកំណើនថយចុះ និងខ្សែខ្មៅក្រាស់បង្ហាញផ្នែកកំណើនខ្លាំង ។ ស្លាក (labels) ៖ A (ចំណុចចាប់ផ្តើមកំណើន), B (កំណើនលឿន), C (ចំណុចចាប់ផ្តើមបន្ថយល្បឿន), D (កំណើនយឺត), E (កម្រិតឋិតថេរ); អ័ក្សបញ្ឈរ ៖ ចំនួនឯកត្តៈ; ព្រួញក្រោម E ៖ ទំហំប្រែប្រួល ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ ព្រួញពីរគូសងខាង (ទៅឆ្វេងនិងទៅស្តាំ) នៅក្រោមអក្សរ E ដែលបង្ហាញចន្លោះដែលទំហំពពួកប្រែប្រួលឡើងចុះ ។

ពពួកអាចប្រែប្រួលទំហំរបស់វា កាលណាមានសមាជិកថ្មីចូលមក ឬចាកចេញពីពពួក ។ ការប្រែប្រួលនេះ បណ្តាលមកពីកត្តាច្រើន ដូចជា ៖ មធ្យោបាយដែលធ្វើឱ្យមានកំណើនពពួក គឺការចាប់កំណើត ។ ល្បឿនកំណើតនៃពពួក គឺជាចំនួននៃការកើតនៅក្នុងចរន្តលាមួយ ។ ឧទាហរណ៍ ឧបមាថា ពពួកទន្សាយ 100 បង្កើតបានកូន 600 ក្នុងមួយឆ្នាំ នោះល្បឿនកំណើត គឺ 600 កូនក្នុងមួយឆ្នាំ ។ មធ្យោបាយមួយទៀតដែលធ្វើឱ្យទំហំនៃពពួកថយចុះ គឺការងាប់ ។ ល្បឿននៃការងាប់ គឺជាចំនួនងាប់នៃសត្វរស់នៅក្នុងពពួក ក្នុងចរន្តលាកំណត់ ។ ឧទាហរណ៍ បើទន្សាយ 400 ងាប់ក្នុងមួយឆ្នាំនៅក្នុងពពួករបស់វា ដូចនេះល្បឿននៃការងាប់ គឺ 400 ក្នុងមួយឆ្នាំ ។ កាលណាល្បឿននៃការកើតច្រើនជាងល្បឿននៃការងាប់ ទំហំនៃពពួកជាទូទៅកើន ៖ ល្បឿនកំណើត > ល្បឿននៃការងាប់ ⇒ ពពួកកើន កាលណាល្បឿននៃការងាប់ច្រើនជាងល្បឿននៃការចាប់កំណើត ទំហំនៃពពួកថយចុះ ៖ ល្បឿននៃការងាប់ > ល្បឿននៃការចាប់កំណើត ⇒ ពពួកថយចុះ ទំហំនៃពពួកប្រែប្រួលក៏បណ្តាលមកពីមានចំណាកស្រុក និងចំណូលស្រុកច្រើនដែរ ។ ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងភូមិមួយ កាលណាមានមនុស្សផ្លាស់ទីលំនៅចេញ ឬចូលច្រើន បណ្តាលឱ្យចំនួនប្រជាជនប្រែប្រួល ។ បើសិនមានកង្វះអាហារ សមាជិកនៃសត្វពួកនោះ រស់រវង់រកអាហារនៅតាមវាលស្រៅ ដែលមានស្រៅល្អៗ ។ បើសិនជាវាលស្រៅនោះប្រហាក់ប្រហែល ពួកគេក៏ចាកចេញពីពពួកទៅកាន់វាលស្រៅផ្សេងទៀត ។ ការផ្លាស់ប្តូរចំនួន = (កំណើត + ចំណូលស្រុក) − (ការស្លាប់ + ចំណាកស្រុក) ។

5.10.1 ការកើតនិងការស្លាប់

5.10.2 ចំណាកស្រុកនិងចំណូលស្រុក

បំលាស់ប្រែនៃទំហំពពួកអាចបកស្រាយលើខ្សែក្រាបដូចខាងក្រោម ៖ បន្ទាត់បញ្ឈរតាងចំនួនទន្សាយនៅក្នុងពពួក បន្ទាត់ផ្តេកតាងរយៈពេល ។ ខ្សែក្រាបបង្ហាញពីទំហំនៃពពួកក្នុងរយៈពេល 10 ឆ្នាំ ។ ដង់ស៊ីតេពពួក — ចំនួនឯកត្តៈដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់មួយ ។

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ ក្រាបខ្សែដែលមានបន្ទាត់ក្រឡាចត្រង្គ ។ អ័ក្សបញ្ឈរតាង «ចំនួនប្រជាជន» មានលេខ 0, 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900 ។ អ័ក្សផ្តេកតាង «រយៈពេលនៃការសិក្សា» មានលេខ 0 ដល់ 10 (ឆ្នាំ) ។ ខ្សែក្រាបចាប់ផ្តើមនៅ 200 ហើយឡើងដល់ 860 នៅឆ្នាំទី 4 បន្ទាប់មកធ្លាក់ចុះរហូតដល់ 290 នៅឆ្នាំទី 8 និងបន្តប្រែប្រួលបន្តិចរហូតដល់ឆ្នាំទី 10 ។ ស្លាក (labels) ៖ អ័ក្សបញ្ឈរ ៖ ចំនួនប្រជាជន (0–900); អ័ក្សផ្តេក ៖ រយៈពេលនៃការសិក្សា (0–10); ខាងលើក្រាប ៖ «បំលាស់ប្រែនៅក្នុងពពួកនៃទន្សាយ»; ក្នុងក្រាបខាងឆ្វេង ៖ «ពីឆ្នាំ 0 ទៅឆ្នាំ 4 ចំនួនទន្សាយកើនឡើង និងពពួកច្រើនជាងការចាកចេញ ដូចនេះពពួកកើន»; ក្នុងក្រាបខាងស្តាំ ៖ «ពីឆ្នាំទី 4 ដល់ឆ្នាំទី 8 ចំនួនទន្សាយចាកចេញពីពពួកច្រើនជាងការគង់នៅ ដូចនេះពពួកថយចុះ» ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។ ខ្សែក្រាបភ្ជាប់ចំណុចទិន្នន័យតាមលំដាប់ឆ្នាំ 0 → 10 ។ ទិន្នន័យក្នុងក្រាប (ឆ្នាំ ៖ ចំនួនប្រជាជន) ៖

1. ឆ្នាំ 0 → 1 ៖ ចំនួនកើនពី 200 ដល់ 400 (កើន 200) ។
2. ឆ្នាំ 1 → 2 ៖ កើនពី 400 ដល់ 480 (កើន 80) — ល្បឿនចាប់ផ្តើមថយ ។
3. ឆ្នាំ 2 → 4 ៖ កើនពី 480 ដល់ 860 (កើន 380) — នេះជាកំពូលនៃក្រាប ។
4. ឆ្នាំ 4 → 8 ៖ ធ្លាក់ពី 860 ដល់ 290 (ថយ 570) ។
5. ឆ្នាំ 8 → 10 ៖ 290 → 310 → 290 — ប្រែប្រួលតិចៗជុំវិញ 300 ។

ជួនកាលអ្នកអេកូឡូស៊ីត្រូវការចង់ស្គាល់ឱ្យបានច្បាស់ពីទំហំពពួក ។ នៅក្នុងករណីនេះ ក្នុងការស្ថាបន៍ពីដំបូង ស៊ីតេនៃពពួកមានសារៈសំខាន់ណាស់ ។ ដង់ស៊ីតេពពួក គឺជាចំនួនឯកត្តៈដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ជាក់លាក់សម្រាប់ ។ សមីការដង់ស៊ីតេនៃពពួកគឺ ដង់ស៊ីតេពពួក = ចំនួនឯកត្តៈ / ផ្ទៃក្រឡាទាំងបន្ទាត់ ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងបឹងមួយ (ប្រវែង 4m បណ្តោយ 2m ទទឹង) មានផ្ទៃ 8m² មានសត្វត្រកួតសារ 20 ។ ដង់ស៊ីតេពពួក = 20/8m² = 2,50 សត្វត្រកួតសារ/1m²

អ្វីដែលរូបបង្ហាញ ៖ រូបថតពណ៌ខ្មៅស ពីលើ បង្ហាញសត្វស្លាបពណ៌ស្រអាប់ (ត្រកួតសារ ឬសត្វស្លាបទឹក) ជាច្រើនក្បាល ឈរនិងដើរនៅលើដីខ្សាច់សើម ។ សត្វទាំងនោះមានកវែង និងជើងវែង ហើយខ្លះកំពុងបត់ក្បាលចុះក្រោមរកចំណី ។ ចំនួនសត្វក្នុងរូបបង្ហាញដង់ស៊ីតេក្នុងផ្ទៃដី 8m² ។ ស្លាក (labels) ៖ គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order) ៖ គ្មានព្រួញ ។ ពពួកធំជាងមិនមែនមានន័យថាដង់ស៊ីតេខ្ពស់ជាងទេ ។ ត្រូវគិតទាំងចំនួន និងផ្ទៃដី ។