អាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច

ស្រមៃថាអ្នកជិះកង់ពេលយប់ ។ កង់មានឌីណាម៉ូតូតូចមួយនៅកង់មុខ ។ គ្មានថ្មទេ តែពេលកង់វិល ភ្លើងភ្លឺ ។ ពេលកង់ឈប់ ភ្លើងរលត់ ។ អ្វីដែលបង្កើតចរន្តនោះ គឺចលនានៃមេដែកតូចមួយក្នុងឌីណាម៉ូ ដែលធ្វើឱ្យដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់បូប៊ីនប្រែប្រួល ។ នោះហើយជាអាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច ។

រហូតដល់ឆ្នាំ 1820 គេដឹងតែថា ចរន្តអគ្គិសនីបង្កើតដែនម៉ាញេទិច ។ ឆ្នាំ 1820-1821 គេបានរកឃើញរឿងនេះ ។ បន្ទាប់មក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានគិតថា ៖ បើចរន្តបង្កើតដែនម៉ាញេទិច តើដែនម៉ាញេទិចអាចបង្កើតចរន្តវិញបានឬទេ ? ដប់ឆ្នាំក្រោយមក ជូសេសហងរី (Josch Henry, 1797-1878) ជនជាតិអាមេរិកាំង និងមីឃែលផារ៉ាដេយ (Michael Faraday, 1791-1867) ជនជាតិអង់គ្លេស បានរកឃើញថា ដែនម៉ាញេទិចពិតជាអាចបង្កើតចរន្តអគ្គិសនីបាន ។

គោលបំណង (Aim)៖ បង្កើតចរន្តអគ្គិសនីចេញពីដែនម៉ាញេទិច ។

ឧបករណ៍ (Apparatus)៖ ពិល (ប្រភពអគ្គិសនី), កុងតាក់, កងដែកដែលរុំដោយបូប៊ីនពីរ គឺបូប៊ីន $X$ និងបូប៊ីន $Y$, និងកាល់វ៉ាណូម៉ែត្រ (មើលរូប ៥.១) ។

ដំណើរការ (Procedure)៖

១. ភ្ជាប់បូប៊ីន $X$ ទៅនឹងប្រភពអគ្គិសនីតាមរយៈកុងតាក់ ។ ចរន្តក្នុងបូប៊ីន $X$ បង្កើតដែនម៉ាញេទិច ហើយដោយដាក់កងដែកជាស្នូល ដែនម៉ាញេទិចនោះកាន់តែខ្លាំង ។

២. បូប៊ីន $Y$ គ្មានប្រភពអគ្គិសនីទេ តែចុងខ្សែទាំងសងខាងរបស់វាភ្ជាប់ទៅកាល់វ៉ាណូម៉ែត្រ ដើម្បីបង្ហាញវត្តមានចរន្ត ។

៣. បិទកុងតាក់ ។ បន្ទាប់មកទុកកុងតាក់បិទជាប់ ។ បន្ទាប់មកបើកកុងតាក់ ។ សង្កេតម្តងមួយៗ ។

លទ្ធផល (Result)៖

• កាលណាគេបិទកុងតាក់នៅសៀគ្វី $X$ គេឃើញមានចរន្តឆ្លងកាត់សៀគ្វី $Y$ មួយភ្លែត ហើយក៏បាត់ទៅវិញ ។
• កាលណាចរន្តឆ្លងកាត់សៀគ្វី $X$ ជាប់ គ្មានចរន្តកើតនៅក្នុងសៀគ្វី $Y$ ទេ ។
• កាលណាគេបើកកុងតាក់ គេឃើញចរន្តអគ្គិសនីឆ្លងកាត់សៀគ្វី $Y$ មួយភ្លែត តែមានទិសដៅផ្ទុយពីលើកមុន ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន (Conclusion)៖ ចរន្តកើតនៅក្នុងបូប៊ីន $Y$ ព្រោះដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់វាប្រែប្រួល ។ ចរន្តនោះហៅថា ចរន្តអាំងឌូ ហើយបាតុភូតនោះហៅថា អាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច ។

ការពន្យល់ (Explanation)៖

• ពេលបិទកុងតាក់ ដែនម៉ាញេទិចក្នុងកងដែកកើនឡើងពីសូន្យដល់តម្លៃមួយភ្លែត ។ ការកើនឡើងនេះហើយដែលបង្កើតចរន្តអាំងឌូក្នុង $Y$ ។
• ពេលកុងតាក់បិទជាប់ ដែនម៉ាញេទិចក្នុងកងដែកមានតម្លៃថេរ ដូច្នេះគ្មានចរន្តអាំងឌូទេ ។
• ពេលបើកកុងតាក់ ដែនម៉ាញេទិចក្នុងកងដែកថយចុះរហូតដល់សូន្យ ។ ការថយចុះនេះបង្កើតចរន្តអាំងឌូក្នុង $Y$ តែមានទិសដៅផ្ទុយពីលើកមុន ។

ដូច្នេះ លក្ខណៈនៃចរន្តអាំងឌូក្នុងបូប៊ីន $Y$ គឺថា វាកើតឡើងព្រោះដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់វាប្រែប្រួល ។

គោលបំណង (Aim)៖ បង្ហាញថា ចលនារបស់មេដែកមួយក៏បង្កើតចរន្តអាំងឌូបានដែរ ។

ឧបករណ៍ (Apparatus)៖ មេដែកបារ (មានប៉ូល N និង S), បូប៊ីនមួយ, កាល់វ៉ាណូម៉ែត្រ (មើលរូប ៥.២) ។

ដំណើរការ (Procedure)៖ ផារ៉ាដេយបានធ្វើពិសោធន៍ផ្សេងទៀត ។ លើកនេះគាត់ដូរបូប៊ីន $X$ ចេញ ហើយដាក់មេដែកមួយជំនួស ដែលអាចបង្កើតដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់បូប៊ីន ។ បន្ទាប់មក គាត់រុញមេដែកចូលទៅក្នុងបូប៊ីនយ៉ាងលឿន ហើយទាញវាចេញយ៉ាងលឿន ដោយសង្កេតមើលកាល់វ៉ាណូមែត ។

លទ្ធផល (Result)៖

• កាលណាគេផ្លាស់ទីមេដែកយ៉ាងលឿនចូលទៅក្នុងបូប៊ីននៅ [UNCLEAR: two words after ប៊ូប៊ីននៅ, printed like ខ្លោយចម្ងាយ — a ចម្ងាយ (distance) is legible, the word before it is not resolvable at scan resolution] គេឃើញមានចរន្តអាំងឌូកើតឡើងនៅក្នុងបូប៊ីន ។
• បើគេដកមេដែកចេញយ៉ាងលឿន ក៏កើតមានចរន្តអាំងឌូក្នុងបូប៊ីនដែរ តែមានទិសដៅផ្ទុយពីលើកមុន ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន (Conclusion)៖ គេបានធ្វើពិសោធន៍ដូចគ្នាដែរ តែលើកនេះគេផ្លាស់ទីបូប៊ីនចុះឡើង ហើយមេដែកនៅស្ងៀម ។ ក្នុងគ្រប់ពិសោធន៍ទាំងអស់ ចរន្តអាំងឌូដែលកើតក្នុងបូប៊ីន អាចប្រៀបធៀបទៅនឹងសៀគ្វីចរន្ត [UNCLEAR: two words printed ដប់មួយ between ចរន្ត and ដែល] ដែលក្នុងនោះជនិតាមានកម្ហុងអគ្គិសនីចលករមួយដើម្បីបង្កើតចរន្ត ។ ប្រព័ន្ធអាំងឌុចទ័រ និងអាំងឌូក៏មានកម្ហុងអគ្គិសនីចលករមួយដែរ ។ មានករណីពីរអាចកើតឡើង ៖

• បើសៀគ្វីអាំងឌូបិទ កម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូបង្កើតចរន្តអាំងឌូ ។
• បើសៀគ្វីអាំងឌូចំហ គ្មានចរន្តអាំងឌូទេ តែមានតង់ស្យុងនៅចុងសងខាងសៀគ្វី ដូចករណីអាគុយ ឬជួរពិលដែលមិនអាចបញ្ចូលចរន្ត ។ គេអាចបង្ហាញតង់ស្យុងចុងសងខាងនេះដោយប្រើវ៉ុលម៉ែត (មើលរូប ៥.៣) ។

ស្រមៃថា អ្នកកាន់ស៊ុមបង្អួចមួយនៅក្រោមភ្លៀង ។ ទឹកភ្លៀងធ្លាក់ចុះជាខ្សែស្របគ្នា ។ បើស៊ុមធំ ទឹកឆ្លងកាត់ច្រើន ។ បើអ្នកផ្អៀងស៊ុម ទឹកឆ្លងកាត់តិចជាង ។ បើអ្នកកាន់ស៊ុមដេកផ្តេក (ស្របនឹងទឹកភ្លៀង) គ្មានទឹកឆ្លងកាត់ស៊ុមទេ ។

ដែនម៉ាញេទិចក៏ដូចគ្នា ៖ គេគូរវាជាខ្សែដែនម៉ាញេទិច ។ ដើម្បីដឹងថាដែនម៉ាញេទិចខ្លាំងប៉ុណ្ណាក្នុងតំបន់មួយ គេរាប់ចំនួនខ្សែដែនដែលឆ្លងកាត់ផ្ទៃមួយ ។ ចំនួននោះហៅថា ផ្លុចម៉ាញេទិច ហើយសរសេរជាអក្សរ $\Phi$ (ហ្វៃ) ។

តាមសៀវភៅ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិចជាទំហំមួយសម្រាប់សំគាល់ចំនួនខ្សែដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់ផ្ទៃមួយ ។ ដូច្នេះ ផ្លុចធំ មានន័យថាខ្សែឆ្លងកាត់ច្រើន គឺដែនខ្លាំង ឬផ្ទៃធំ ឬផ្ទៃកែងល្អនឹងខ្សែដែន ។

ដាក់មេដែកខ្លាំងមួយនៅជិតបូប៊ីន ហើយទុកវាឱ្យស្ងៀម ។ កាល់វ៉ាណូមែតមិនកម្រើកទេ ។ តែពេលអ្នករុញវាចូល ឬទាញវាចេញ ម្ជុលកម្រើកភ្លាម ។ ដូច្នេះ អ្វីដែលសំខាន់មិនមែនជាទំហំនៃដែនទេ គឺការប្រែប្រួលនៃដែន ។

ដូចគេរាប់មនុស្សដែលដើរកាត់ទ្វារ ៖ បើគ្មាននរណាដើរកាត់ គ្មានអ្វីកើតឡើង ។ អ្វីដែលសំខាន់គឺចំនួនអ្នកដើរកាត់ក្នុងមួយវិនាទី ។ ក្នុងអាំងឌុចស្យុង គេហៅអត្រានោះថា ល្បឿននៃបម្រែបម្រួលផ្លុច $\frac{\Delta \Phi }{\Delta t}$ ។

ផារ៉ាដេយបានរកឃើញថា ៖ បូប៊ីនបង្កើតកម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូមួយ តែក្នុងពេលដែលផ្លុចម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់វាប្រែប្រួលតាមពេល ។ បើផ្លុចឆ្លងកាត់វាច្រើនតែមិនប្រែប្រួល គ្មានកម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូទេ ។ ម្យ៉ាងទៀត កម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូសមាមាត្រទៅនឹងល្បឿននៃបម្រែបម្រួលផ្លុចឆ្លងកាត់វា ។

កាន់មេដែកមួយ ហើយរុញប៉ូលជើងរបស់វាចូលទៅក្នុងបូប៊ីន ។ ចរន្តអាំងឌូកើតឡើង ។ អ្វីដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ គឺថា ចរន្តនោះបង្កើតប៉ូលមួយនៅមុខបូប៊ីន ដែលរុញមេដែកចេញ ។ ដូច្នេះ អ្នកត្រូវរុញខ្លាំងជាងមុនបន្តិចទើបរុញចូលបាន ។ បើអ្នកទាញមេដែកចេញ ចរន្តអាំងឌូបង្កើតប៉ូលផ្ទុយ ដែលទាញមេដែកមកវិញ ។

នោះគឺជាខ្លឹមសារនៃច្បាប់ឡេន ៖ ធម្មជាតិតែងតែប្រឆាំងនឹងការផ្លាស់ប្តូរ ។ ចរន្តអាំងឌូមានទិសដៅយ៉ាងណា ទើបផលរបស់វាប្រឆាំងនឹងបម្រែប្រួលដែលបង្កើតវា ។

ចរន្តអាំងឌូ គឺចរន្តអគ្គិសនីដែលកើតឡើងនៅក្នុងបូប៊ីន $Y$ ដោយសារដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់វាប្រែប្រួល ។ អាំងឌុចស្យុងអេឡិចត្រូម៉ាញេទិច គឺបាតុភូតដែលចរន្តអគ្គិសនីកើតឡើងពីបម្រែបម្រួលដែនម៉ាញេទិច ។ អាំងឌុចទ័រ គឺឈ្មោះរបស់បូប៊ីន $X$ ដែលបង្កើតដែនម៉ាញេទិចប្រែប្រួលនោះ ។

ផ្លុចម៉ាញេទិចជាទំហំមួយសម្រាប់សំគាល់ចំនួនខ្សែដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់ផ្ទៃមួយ ។ សរសេរជាអក្សរ $\Phi$ ហើយគិតជាឯកតា វ៉េប៊ើ (Wb) ។

ដើម្បីគណនាបរិមាណនៃបម្រែបម្រួលដែនម៉ាញេទិច យើងចាំបាច់ត្រូវកំណត់ទំហំមួយនេះ ។ ផ្លុចម៉ាញេទិចអាស្រ័យនឹង ៖

• ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច $B$ ;
• ទិសតាំងនៃផ្ទៃ ដែលបង្ហាញដោយមុំ $\theta$ ;
• ផ្ទៃ $A$ ។

បម្រែបម្រួលនៃទំហំណាមួយក្នុងចំណោមទាំងបីនេះ នឹងធ្វើឱ្យផ្លុចម៉ាញេទិចប្រែប្រួល ។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងករណីដែលគេដាក់ទីមេដែកទៅវិញទៅមក ខណៈបូប៊ីននៅស្ងៀម ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុង $B$ ប្រែប្រួល ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យផ្លុចម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់បូប៊ីនប្រែប្រួល ។

ឯកតាផ្លុចម៉ាញេទិចគឺ វ៉េប៊ើ ដែលដាក់ឈ្មោះតាមអ្នកប្រាជ្ញអាល្លឺម៉ង់ Wilhelm Weber (1804-1891) ។ វ៉េប៊ើត្រូវបានគេឲ្យនិយមន័យដូចខាងក្រោម ៖

$$1\mathrm{Wb}=1\mathrm{T}\cdot {\mathrm{m}}^2$$

ក្នុងរូបមន្ត $\Phi =BA$ បើ $B=1\mathrm{T}$ និង $A=1{\mathrm{m}}^2$ គេបាន $\Phi =1\mathrm{Wb}$ ។

• ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច $B$ គិតជា តេស្លា (T) ។
• ផ្ទៃ $A$ គិតជា ម៉ែត្រការ៉េ (${\mathrm{m}}^2$) ។
• ផ្លុចម៉ាញេទិច $\Phi$ គិតជា វ៉េប៊ើ (Wb) ។

ផារ៉ាដេយបានរកឃើញថា បូប៊ីនបង្កើតកម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូមួយ តែក្នុងពេលដែលផ្លុចម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់វាប្រែប្រួលជាមួយពេល ។ បើផ្លុចឆ្លងកាត់វាច្រើនតែមិនប្រែប្រួល គ្មានកម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូទេ ។ ម្យ៉ាងទៀត កម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូដែលកើតក្នុងបូប៊ីន សមាមាត្រទៅនឹងល្បឿននៃបម្រែបម្រួលផ្លុចឆ្លងកាត់វា ៖

$$\frac{\Delta \Phi }{\Delta t}$$

ប្រសិនបើបូប៊ីនមាន $N$ ស្ពឺ ហើយឆ្លងកាត់ដោយផ្លុចដូចគ្នា ផារ៉ាដេយបានរកឃើញថា កម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូគណនាបានតាមរូបមន្ត

$$E=-N\frac{\Delta \Phi }{\Delta t}=-N\frac{{\Phi }_{\text{ស្រេច}}-{\Phi }_{\text{ដើម}}}{t_{\text{ស្រេច}}-t_{\text{ដើម}}}$$

គេស្គាល់ច្បាប់នេះថាជា ច្បាប់ហ្វារ៉ាដេយអាំងឌុចស្យុង ។ សញ្ញា $(-)$ នៅពីមុខបង្ហាញថា កម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូប្រែផ្នែក (មានទិសដៅផ្ទុយ) នឹងបម្រែបម្រួលផ្លុចម៉ាញេទិចដែលឆ្លងកាត់បូប៊ីន ។ នោះគឺខ្លឹមសារនៃច្បាប់ឡេន (ផ្នែក ៣.៦) ។

ដើម្បីកំណត់ទិសដៅចរន្តអាំងឌូ មានវិធីជាច្រើន ។ ខាងក្រោមនេះជាច្បាប់ដែលដាក់ឈ្មោះតាមអ្នករូបវិទ្យាជនជាតិរុស្ស៊ី លេន (Lenz, 1804-1865) ។

ច្បាប់ទី ១ ៖ ចរន្តអាំងឌូមានទិសដៅយ៉ាងណា ទើបផលរបស់វាប្រឆាំងនឹងបម្រែប្រួលហេតុដែលបង្កើតវា ។

ច្បាប់នេះអនុវត្តបានចំពោះចរន្តអាំងឌូដែលបានមកពីបម្លាស់ទីនៃអាំងឌុចទ័រ ៖ អាំងឌូប្រឆាំងនឹងបម្រែប្រួល [UNCLEAR: the closing words of this sentence, printed at the end of the line, are not legible in the scan] ។

យើងអនុវត្តច្បាប់នេះលើ ៤ ករណី ដូចបង្ហាញក្នុងរូប ៥.៨ ដល់ ៥.១១ ៖

• រូបទី ១ ៖ បញ្ជូលប៉ូលជើងរបស់មេដែកចូលទៅក្នុងបូប៊ីន ។ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការផ្លាស់ចូលនៃប៉ូលជើង ចរន្តអាំងឌូបង្កើតប៉ូលជើងដែរ (ប៉ូលជើងនិងប៉ូលជើងប្រឆាំងគ្នាចេញ) ។ ដោយដាក់អក្សរ $N$ នៅលើមុខបូប៊ីន គេបានទិសដៅចរន្តអាំងឌូ ។
• រូបទី ២ ៖ ដកប៉ូលជើងរបស់មេដែកចេញឆ្ងាយ ។ នៅលើបូប៊ីនត្រូវកើតមុខត្បូង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឃ្លាតឆ្ងាយរបស់ប៉ូលជើង ។ ដោយដាក់អក្សរ $S$ នៅលើមុខបូប៊ីន គេបានទិសដៅចរន្តអាំងឌូ ។
• រូបទី ៣ ៖ ផ្លាស់ទីបូប៊ីនចូលទៅជិតប៉ូលជើងរបស់មេដែក ។ ចរន្តអាំងឌូបង្កើតមុខជើង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការផ្លាស់ចូលនៃប៉ូលជើង ។
• រូបទី ៤ ៖ ដកបូប៊ីនចេញឆ្ងាយពីប៉ូលជើងរបស់មេដែក ។ ចរន្តអាំងឌូបង្កើតមុខត្បូង ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការឃ្លាតឆ្ងាយ ។

ច្បាប់ទី ២ ៖ ចរន្តអាំងឌូបង្កើតដែនម៉ាញេទិចថ្មីមួយ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងបម្រែប្រួលផ្លុចម៉ាញេទិចដែលឆ្លងកាត់វា ។

គេអាចអនុវត្តវាបានកាលណាចរន្តអាំងឌូមិនកើតឡើងដោយសារអាំងឌុចទ័រផ្លាស់ទីឆ្ងាយពីអាំងឌូទេ តែកើតឡើងដោយសារបម្រែប្រួលផ្លុចម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់អាំងឌូ ។

ចរន្តអាំងឌូដែលកើតក្នុងបូប៊ីនបង្កើតដែនម៉ាញេទិចមួយទៀត ហៅថា ដែនម៉ាញេទិចអាំងឌូ $B^{\prime }$ ។

• ករណីទី ១ ៖ $B^{\prime }$ មានទិសដៅផ្ទុយនឹងដែនម៉ាញេទិចរបស់អាំងឌុចទ័រ $B$ ដែលកំពុងកើនឡើង ។
• ករណីទី ២ ៖ $B^{\prime }$ មានទិសដៅដូច $B$ ដែលកំពុងថយចុះ ។

ក្នុងរូបទី ១ (រូប ៥.១២) មុខជើងនៅបូប៊ីនចង់ប្រឆាំងប៉ូលជើងនៃមេដែកដែលចូល ។ ក្នុងរូបទី ២ (រូប ៥.១៣) មុខត្បូងនៅបូប៊ីនចង់ឃ្លាតប៉ូលជើងនៃមេដែកដែលឃ្លាតចេញ ។

ចរន្តអាំងឌូដែលកើតក្នុងខ្សែមានទិសដៅកំណត់តាមវិធានដៃស្តាំ ៖ ដាក់បាតដៃស្តាំយ៉ាងណាឱ្យវិចទ័រ $\vec{B}$ មុលចូលបាតដៃ ហើយម្រាមដៃញាត់ទិស $\vec{v}$ ។ នោះម្រាមដៃមូលនឹងញាត់ទិសដៅចរន្តអាំងឌូក្នុងខ្សែ ។

• $B$ គិតជា តេស្លា (T) ។
• $v$ គិតជា ម៉ែត្រក្នុងមួយវិនាទី (m/s) ។
• $\ell$ គិតជា ម៉ែត្រ (m) ។
• $E$ គិតជា វ៉ុល (V) ។

ចំណាំអក្សរ ៖ ក្នុងមេរៀននេះ មុំ $\theta$ ជាមុំរវាងខ្សែកែងទៅនឹងផ្ទៃ និងទិសដៅអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច ។ ដូច្នេះ $\theta =0$ មានន័យថាខ្សែដែនកែងនឹងផ្ទៃ (ផ្លុចអតិបរមា) ហើយ $\theta =90^{\circ }$ មានន័យថាខ្សែដែនស្របនឹងផ្ទៃ (ផ្លុចសូន្យ) ។ មុំ $\alpha$ ក្នុងផ្នែក ៤.១៤ វិញជាមុំរវាង $\vec{B}$ និង $\vec{v}$ — មិនដូច $\theta$ ទេ ។ / Symbol note: in this lesson $\theta$ is the angle between the normal to the surface and the direction of the magnetic induction. So $\theta =0$ means the field is perpendicular to the surface (maximum flux) and $\theta =90^{\circ }$ means the field is parallel to the surface (zero flux). The angle $\alpha$ in section 4.14 is instead the angle between $\vec{B}$ and $\vec{v}$ — not the same as $\theta$.

រូបមន្ត៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ករណី $B$ កែងនឹងផ្ទៃ)

$$\Phi =BA$$

- $\Phi$ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ Wb, វ៉េប៊ើ)

- $B$ ៖ ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T, តេស្លា)

- $A$ ៖ ផ្ទៃដែលខ្សែដែនឆ្លងកាត់ (ឯកតា៖ ${\mathrm{m}}^2$, ម៉ែត្រការ៉េ)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលខ្សែដែនម៉ាញេទិចកែងនឹងផ្ទៃ គឺ $\theta =0$ ។

- ចំណាំ៖ នេះជាករណីពិសេសនៃ $\Phi =BA\cos \theta$ ព្រោះ $\cos 0=1$ ។

- កុំច្រឡំ៖ $A$ ជាផ្ទៃខាងក្នុងសៀគ្វី (រង្វង់ $A=\pi r^2$) មិនមែនប្រវែងខ្សែទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $B=\frac{\Phi }{A}$, $A=\frac{\Phi }{B}$

បើដែនម៉ាញេទិចស្របនឹងផ្ទៃ យើងឃើញថាគ្មានខ្សែដែនណាឆ្លងកាត់ផ្ទៃទេ ។ ក្នុងករណីនេះ ផ្លុចម៉ាញេទិចមានតម្លៃសូន្យ ៖

រូបមន្ត៖ ផ្លុចម៉ាញេទិចសូន្យ

$$\Phi =0$$

- $\Phi$ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ Wb)

- $B$ ៖ ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T) — ខ្លាំងប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏មិនចូលរួមទេ

- $A$ ៖ ផ្ទៃ (ឯកតា៖ ${\mathrm{m}}^2$) — ធំប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏មិនចូលរួមទេ

- ប្រើពេលណា៖ ពេលខ្សែដែនស្របនឹងផ្ទៃ គឺ $\theta =90^{\circ }$ ។

- ចំណាំ៖ ផ្លុចសូន្យមិនមានន័យថាគ្មានដែនម៉ាញេទិចទេ — ដែននៅទីនោះ តែមិនឆ្លងកាត់ផ្ទៃ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ — ករណីពិសេស គ្មានអ្វីត្រូវដោះស្រាយ

ក្នុងករណីទូទៅ មានតែចំណែករបស់ $B$ ដែលកែងទៅនឹងផ្ទៃទេ ដែលចូលរួមចំណែកទៅផ្លុចម៉ាញេទិច ។ បើដែនម៉ាញេទិចឆ្លងកាត់ផ្ទៃ ហើយបង្កើតមុំ $\theta$ ជាមួយខ្សែកែងទៅនឹងផ្ទៃនោះ ផ្លុចម៉ាញេទិចជាផលគុណរវាង $B\cos \theta$ និងផ្ទៃ $A$ ៖

រូបមន្ត៖ ផ្លុចម៉ាញេទិចទូទៅ

$$\Phi =BA\cos \theta$$

- $\Phi$ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ Wb)

- $B$ ៖ ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T)

- $A$ ៖ ផ្ទៃ (ឯកតា៖ ${\mathrm{m}}^2$)

- $\theta$ ៖ មុំរវាងខ្សែកែងទៅនឹងផ្ទៃ និងទិសដៅ $\vec{B}$ (ឯកតា៖ ដឺក្រេ)

- ប្រើពេលណា៖ គ្រប់ពេល នេះជារូបមន្តទូទៅ ។

- ចំណាំ៖ $B\cos \theta$ គឺជាចំណែកកែងនៃ $B$ ដែលឆ្លងកាត់ផ្ទៃ ។

- កុំច្រឡំ៖ $\theta$ វាស់ពីខ្សែកែងទៅផ្ទៃ មិនមែនពីផ្ទៃទៅទេ ។ បើវាស់ពីផ្ទៃ ត្រូវប្រើ $\sin$ ជំនួស $\cos$ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $B=\frac{\Phi }{A\cos \theta }$, $\cos \theta =\frac{\Phi }{BA}$

បើ $B$ កែងទៅនឹងផ្ទៃ $A$ គឺ $\theta =0$ គេបាន $\cos \theta =1$ ដូច្នេះ $\Phi =BA$ ។

រូបមន្ត៖ ករណី $\theta =0$

$$\theta =0\Rightarrow \cos \theta =1\Rightarrow \Phi =BA$$

- $\Phi$ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ Wb)

- $B$ ៖ ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T)

- $A$ ៖ ផ្ទៃ (ឯកតា៖ ${\mathrm{m}}^2$)

- $\theta$ ៖ មុំរវាងខ្សែកែង និង $\vec{B}$ (ឯកតា៖ ដឺក្រេ)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលផ្ទៃកែងនឹងខ្សែដែន — នេះជាករណីផ្លុចអតិបរមា ។

- ចំណាំ៖ ក្នុងករណីនេះ ការបង្វិលផ្ទៃបន្តិចក៏ធ្វើឱ្យផ្លុចថយចុះហើយ (ព្រោះ $\cos \theta <1$) ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $B=\frac{\Phi }{A}$, $A=\frac{\Phi }{B}$

បើ $B$ ស្របទៅនឹងផ្ទៃ $A$ គឺ $\theta =90^{\circ }$ គេបាន $\cos \theta =0$ ដូច្នេះ $\Phi =0$ ។

រូបមន្ត៖ ករណី $\theta =90^{\circ }$

$$\theta =90^{\circ }\Rightarrow \cos \theta =0\Rightarrow \Phi =0$$

- $\Phi$ ៖ ផ្លុចម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ Wb)

- $B$ ៖ ម៉ូឌុលអាំងឌុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T)

- $A$ ៖ ផ្ទៃ (ឯកតា៖ ${\mathrm{m}}^2$)

- $\theta$ ៖ មុំរវាងខ្សែកែង និង $\vec{B}$ (ឯកតា៖ ដឺក្រេ)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលផ្ទៃស្របនឹងខ្សែដែន — នេះជាករណីផ្លុចសូន្យ ។

- ចំណាំ៖ បើផ្លុចសូន្យហើយបង្វិលផ្ទៃ ផ្លុចនឹងកើនឡើងវិញ — ដូច្នេះក៏មានកម្ហុងអគ្គិសនីចលករអាំងឌូដែរ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ — ករណីពិសេស គ្មានអ្វីត្រូវដោះស្រាយ