កម្លាំងម៉ាញេទិចរវាងចរន្ត និងលើភាគល្អិតចល័ត

ស្រមៃថាអ្នកកាន់ខ្សែមួយសន្ធឹងដៃ ហើយមានខ្យល់បក់កាត់ ។ ខ្យល់រុញខ្សែទៅចំហៀង ។ ដែនម៉ាញេទិចធ្វើដូចខ្យល់នោះ ៖ ពេលមានចរន្តឆ្លងកាត់ខ្សែដែលស្ថិតក្នុងដែន ខ្សែទទួលកម្លាំងមួយរុញទៅចំហៀង ។

ពិសោធន៍ក្នុងសៀវភៅ ៖ គេយកខ្សែដែកត្រង់មួយទៅដាក់ចន្លោះប៉ូលនៃមេដែករាង U (ប៉ូលជើង N នៅខាងឆ្វេង ប៉ូលត្បូង S នៅខាងស្ដាំ) ។ ពេលបិទចរន្ត ខ្សែក៏រុលចុះក្រោម ។ ពេលបញ្ច្រាសទិសចរន្ត ខ្សែរុលឡើងលើវិញ ។

មូលហេតុ ៖ កម្លាំងនេះកែងទៅនឹងដែនម៉ាញេទិច និងកែងទៅនឹងខ្សែផងដែរ ។ ដូច្នេះវាមិនរុញខ្សែតាមទិសដែន ហើយក៏មិនរុញតាមទិសខ្សែដែរ — វារុញចេញក្រៅប្លង់ទាំងពីរនោះ ។ ដោយសារតែកម្លាំងកែងនឹងទិសចរន្ត វាមិនធ្វើឲ្យចរន្តរត់លឿនជាងមុនទេ ៖ វាបង្វិលទិសចរន្តតែប៉ុណ្ណោះ ។

ដាក់ខ្សែពីរត្រង់ស្របគ្នា ជិតៗគ្នា ។ ខ្សែមួយបង្កើតដែនម៉ាញេទិចជុំវិញខ្លួន ហើយខ្សែមួយទៀតស្ថិតក្នុងដែននោះ ។ ដូច្នេះខ្សែមួយទទួលកម្លាំងពីខ្សែមួយទៀត ។

ពិសោធន៍បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ ៖

• បើចរន្តក្នុងខ្សែទាំងពីរមានទិសដៅដូចគ្នា ខ្សែទាំងពីរទាញគ្នាទៅវិញទៅមក ។
• បើចរន្តក្នុងខ្សែទាំងពីរមានទិសដៅផ្ទុយគ្នា ខ្សែទាំងពីរច្រានគ្នាទៅវិញទៅមក ។

កម្លាំងទាំងពីរនេះមានតម្លៃស្មើគ្នា តែផ្ទុយទិសគ្នា ៖ $F_{12}=F_{21}$ ។ នេះជាគូអំពើ-ប្រតិកម្មធម្មតា ។

យកសីមាខ្សែចម្លងរាងចតុកោណ $ABCD$ ដាក់ក្នុងដែនម៉ាញេទិចឯកសណ្ឋាន ។ ជ្រុងទាំងបួនស្ថិតក្នុងដែន ។ ជ្រុងនីមួយៗទទួលកម្លាំងដោយឡែក ៖

• ជ្រុងដេកពីរ (AB និង DC) ទទួលកម្លាំងស្មើគ្នា តែផ្ទុយទិសគ្នា ។ កម្លាំងទាំងពីរនេះសង់ជាសូន្យ ៖ វាទាញសីមាទៅលើ-ក្រោម ដូចគ្នា ។
• ជ្រុងឈរពីរ (AD និង BC) ទទួលកម្លាំង $F_1$ និង $F_2$ ដែលមានតម្លៃស្មើគ្នា $F_1=F_2=BIAD$ តែផ្ទុយទិសគ្នា ។ កម្លាំងពីរនេះមិនសង់គ្នាទេ ព្រោះវាមិនស្ថិតលើខ្សែតែមួយ ។ វាបង្កើតបានជាកម្លាំងបញ្ជា[UNCLEAR: two or three glyphs after បញ្ជា, line is cramped] គឺជាគូកម្លាំង ដែលបង្វិលសីមា ។

គូកម្លាំងនេះហើយដែលធ្វើឲ្យម៉ូទ័រអគ្គិសនីវិល ។ នេះជាគោលការណ៍នៃចលនារង្វិលរបស់ម៉ូទ័រ ។

ចំណាំ (ភាពមិនស៊ីគ្នាក្នុងសៀវភៅ)៖ សេចក្ដីផ្ដើមផ្នែក ៦ និយាយថាខ្សែដែនស្របនឹងជ្រុង $BC$ និង $AD$ តែចំណុចខាងក្រោមនិយាយថាជ្រុង $AD$ កែងនឹង $\vec{B}$ ។ យើងរក្សាតាមការបោះពុម្ពទាំងពីរ ហើយគូរតាមរូប ដែលបង្ហាញ $F_1$ និង $F_2$ ចេញពីទំព័រ ។

ឥឡូវយើងផ្លាស់ពីខ្សែទៅភាគល្អិតតែមួយ ។ ខ្សែគឺជាចរន្ត ហើយចរន្តគឺជាបន្ទុកដែលកំពុងផ្លាស់ទី ។ ដូច្នេះបើដែនម៉ាញេទិចរុញខ្សែ វាក៏រុញបន្ទុកដែលកំពុងធ្វើដំណើរដែរ ។

ពិសោធន៍ប្រើបំពង់កាំរស្មីអេឡិចត្រុង ៖ អំពូលកែវមួយមានសម្ពាធទាប ហើយមានចំហាយបារតនៅខាងក្នុង ។ កាណុងអេឡិចត្រុងបាញ់កាំរស្មីអេឡិចត្រុងចេញ ។ បូប៊ីនហូមហូលពីរបង្កើតដែនម៉ាញេទិចឯកសណ្ឋាន ដែលកែងនឹងធ្នឹមអេឡិចត្រុង ។ អេឡិចត្រុងប៉ះចំហាយបារត ហើយបញ្ចេញពន្លឺ ។ ដូច្នេះយើងឃើញគន្លងរបស់វាដោយផ្ទាល់ភ្នែក ។

អ្វីដែលយើងឃើញ ៖ គន្លងជារង្វង់ ។ ហេតុអ្វី ? ព្រោះកម្លាំងម៉ាញេទិចកែងនឹងល្បឿនជានិច្ច ។ កម្លាំងកែងនឹងល្បឿនមិនប្ដូរទំហំល្បឿនទេ — វាប្ដូរតែទិស ។ ហើយកម្លាំងដែលកែងនឹងល្បឿនជានិច្ច គឺជាកម្លាំងផ្ដោតកណ្ដាល ។ ដូច្នេះចលនាក្លាយជាចលនារង្វង់ស្មើ ។

ចំណាំសំខាន់ ៖ បើបន្ទុកនៅស្ងៀម ($\vec{v}=\vec{0}$) នោះ $\overrightarrow{F_m}=q(\vec{v}\times \vec{B})=\vec{0}$ ។ ដូច្នេះមិនមានកម្លាំងម៉ាញេទិចទេ ទោះបីបន្ទុកនោះមានបន្ទុកក៏ដោយ ។

ការបែងចែកកម្លាំង ៖ ពេលវិភាគចលនាក្រ [UNCLEAR: one word cut at the line end, probably ក្រោយ] សៀវភៅបែងចែកកម្លាំងជាពីរ ៖ កម្លាំងប៉ះ $F_{\tau }$ ដែលប្ដូរទំហំល្បឿន និងកម្លាំងផ្ដោតកណ្ដាល $F_n$ ដែលប្ដូរទិសល្បឿន ។

ចំណងជើងក្នុងសៀវភៅ ៖ ផ្នែក «២. លំហាត់ក្នុងដំណើរ [UNCLEAR: one word, printed ចស្យុង] ម៉ាញេទិច» និងផ្នែក «គ. ស្យីនត្រាត [UNCLEAR: the device name in this heading is printed ស្យីនត្រាត]» ។

អ៊ីសូតូបនៃធាតុមួយមានបន្ទុកដូចគ្នា តែម៉ាសខុសគ្នា ។ ដូច្នេះសមាមាត្រ $\frac{|q|}{m}$ ខុសគ្នា ។ ស្យីនត្រាតប្រើភាពខុសគ្នានេះ ដើម្បីញែកវាចេញពីគ្នា ។

គោលការណ៍ ៖

• អ៊ីយ៉ុងដែលមានបន្ទុក ត្រូវបានបង្កើតឡើង រួចបង្កើនល្បឿនដោយដែនអគ្គិសនី ។
• អ៊ីយ៉ុងដែលមានបន្ទុកដូចគ្នា តែម៉ាសខុសគ្នា ក៏ទទួលកាំខុសគ្នាដែរ ។ កាំធំ = ម៉ាសធំ ។
• ដោយសារកាំខុសគ្នា អ៊ីយ៉ុងធ្លាក់លើកន្លែងខុសគ្នានៅលើខ្សែបញ្ចុះ (មាត្រដ្ឋាន) ។ គេអានម៉ាសបានពីទីតាំងនោះ ។

បូប៊ីនដែលឆ្លងកាត់ដោយចរន្តក៏មានប៉ូលពីរដូចមេដែកដែរ ។ ប៉ូលជើង គឺប៉ូលដែលខ្សែដែនរត់ចេញ ហើយ ប៉ូលត្បូង គឺប៉ូលដែលខ្សែដែនរត់ចូល ។ គេអាចស្គាល់ប៉ូលត្បូង ឬប៉ូលជើង ដោយដាក់អក្សរ N និង S តាមទិសដៅនៃចរន្ត ។

បូប៊ីនហូមហូល ធ្វើឡើងពីបូប៊ីនពីរ [UNCLEAR: one word between ពីរ and មានកាំ — printed glyphs read ជាង, which does not fit the sentence] មានកាំ $R$ ដូចគ្នា ហើយឆ្លងកាត់ដោយចរន្តមានទិសដៅដូចគ្នា និងមានតម្លៃដូចគ្នា ។ ក្នុងរូប គេបង្ហាញបូប៊ីនទាំងពីរ ដែលចម្ងាយរវាងវាអាចប្ដូរបាន ។ កាលណាចម្ងាយរវាងបូប៊ីនទាំងពីរស្មើនឹងកាំ $R$ នោះចន្លោះរវាងបូប៊ីនទាំងពីរមានដែនម៉ាញេទិចជិតស្មើគ្នា (ឯកសណ្ឋាន) ។ ដែនឯកសណ្ឋាននេះហើយដែលត្រូវការសម្រាប់ពិសោធន៍អេឡិចត្រុង ។

កាលណាមានចរន្តឆ្លងកាត់ខ្សែ មានកម្លាំងមួយមានអំពើទៅលើខ្សែ ហើយកម្លាំងនេះមានទិសកែងទៅនឹងដែនម៉ាញេទិចដែរ ។ ប្រសិនបើដូរទិសដៅចរន្ត កម្លាំងនេះក៏ប្ដូរទិសដៅដែរ ។ ហើយទោះបីខ្សែនៅក្នុងដែនម៉ាញេទិច [UNCLEAR: the rest of this clause is not resolvable in the scan — only the word ជានិច្ច ។ is legible at the end of the line] ។ កម្លាំងខាងលើនេះ ហៅថា កម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិច ។

សិក្សាពិសោធន៍បានឃើញថា កម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិចមាន ៖

• ចំណុចចាប់ ស្ថិតនៅចំណុចកណ្តាលនៃខ្សែដែលស្ថិតក្នុងដែន ។
• ទិស កែងទៅនឹងប្លង់កំណត់ដោយវិចទ័រ $\vec{B}$ និងចរន្ត $I$ ។
• ទិសដៅ កំណត់តាមវិធាននៃដៃស្ដាំ ៖ ដៃស្ដាំ ម្រាមទាំង ៤ លាតតាមទិសដៅចរន្ត $I$ ហើយម្រាមដៃចង្អុលតាមវិចទ័រ $\vec{B}$ ។ នោះម្រាមដៃចង្អុលទិសដៅនៃកម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិច ។

សៀវភៅគូរវិធាននេះក្នុងរូប ដោយដាក់ដៃស្ដាំផ្ដេកលើខ្សែ ៖ ម្រាមទាំងបួនលាតតាមទិសដែន $\vec{B}$ ឯមេដៃបត់ក្រោមប៉ះខ្សែ ហើយបាតដៃរុញទៅទិសនៃកម្លាំង $F$ ។ វិធីទាំងពីរឲ្យទិសដៅដូចគ្នា ៖ លទ្ធផលគឺ $F$ កែងនឹងប្លង់របស់ $\vec{B}$ និង $I$ ។

ចំណងជើងក្នុងសៀវភៅ (ផ្នែក ៥.៣)៖ និយមន័យ [UNCLEAR: one word follows និយមន័យ, printed កម្ចីប៉េរាំប៉ែក — unresolvable at this scan resolution; the paragraph below defines the ampere]

អំពែ គឺជាអង្គកតស្មើនូវចរន្តឈរ ដែលរត់ក្នុងខ្សែចម្លងពីរត្រង់វែងអនន្តស្របគ្នា ដាក់ក្នុងសុញ្ញកាស ឃ្លាតពីគ្នាមួយម៉ែត្រ អាចបង្កើតបានកម្លាំង $2\times 10^{-7}\mathrm{N}$ ក្នុងមួយម៉ែត្ររវាងខ្សែទាំងពីរនោះ ។

និយមន័យនេះមិនមែនជាការប្រឌិតទេ ៖ វាចេញមកពីរូបមន្តខ្សែពីរ ដោយដាក់ $I_1=I_2=1\mathrm{A}$ និង $\ell =a=1\mathrm{m}$ ។

ជាដំបូង យើងកំណត់ទិសដៅ $\vec{v}\times \vec{B}$ ជាមុនសិន ។ ទិសដៅនេះកំណត់ដោយវិចទ័រ $\vec{v}$ និង $\vec{B}$ ៖

• ម្រាមទាំងបួននៃដៃស្ដាំលាតត្រង់តាមទិសដៅ $\vec{v}$ រួចកែវាងទៅរក $\vec{B}$ ។ មេដៃចង្អុលទិសដៅនៃវិចទ័រ $\vec{v}\times \vec{B}$ ។
• កាលណាកំណត់ផលគុណវិចទ័រ $\vec{v}\times \vec{B}$ រួចហើយ ទិសដៅនៃកម្លាំងគឺដូចមេដៃ បើបន្ទុក $q>0$ ហើយផ្ទុកទិសដៅផ្ទុយ បើបន្ទុក $q<0$ ។

ចំណុចសំខាន់ ៖ សញ្ញាបន្ទុកប្ដូរទិសកម្លាំង ។ អេឡិចត្រុង ($q<0$) ទទួលកម្លាំងផ្ទុយទិសនឹងប្រូតុង ($q>0$) ដែលចូលក្នុងដែនដូចគ្នា ដោយល្បឿនដូចគ្នា ។ ដូច្នេះវាវិលជារង្វង់ផ្ទុយទិសគ្នា ។

សៀវភៅកំណត់ឯកតានៃបរិមាណនីមួយៗដូចខាងក្រោម ៖

ចំណាំអក្សរ ៖ ក្នុងមេរៀននេះ $B$ ជាអាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិច (T) ជានិច្ច ។ អក្សរ $a$ ជាចម្ងាយរវាងខ្សែពីរ (m) ចំណែក $R$ ឬ $\rho$ ជាកាំ (m) ។ អក្សរ $\ell$ ជាប្រវែងខ្សែក្នុងដែន (m) ។ សៀវភៅសរសេររូបមន្តខ្លះពីរដង (ដូចគ្នា) — នៅទីនេះយើងរក្សាទាំងអស់តាមលេខរបស់សៀវភៅ ។ / Symbol note: in this lesson $B$ is always the magnetic induction (T); $a$ is the distance between two wires (m) while $R$ or $\rho$ is a radius (m); $\ell$ is the length of wire inside the field (m). The book prints some formulas twice — every occurrence is kept here, with the book's own numbering.

រូបមន្ត៖ កម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិច

$$F=BI\ell \sin \theta$$

- $F$ ៖ កម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ N, ញូតុន)

- $B$ ៖ អាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T, តេស្លា)

- $I$ ៖ អាំងតង់ស៊ីតេចរន្ត (ឯកតា៖ A, អំពែ)

- $\ell$ ៖ ប្រវែងខ្សែដែលស្ថិតក្នុងដែន (ឯកតា៖ m, ម៉ែត្រ)

- $\theta$ ៖ មុំរវាងខ្សែចម្លង និងខ្សែដែន $\vec{B}$ (ឯកតា៖ ដឺក្រេ °)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលខ្សែត្រង់មួយឆ្លងកាត់ដោយចរន្ត ហើយស្ថិតក្នុងដែនម៉ាញេទិចឯកសណ្ឋាន ។

- ចំណាំ៖ $F$ សមាមាត្រនឹង $I$, $\ell$, $B$ និង $\sin \theta$ ។ ពេលខ្សែកែងនឹងដែន ($\theta =90^{\circ }$) កម្លាំងអតិបរមា ។ ពេលខ្សែស្របនឹងដែន ($\theta =0^{\circ }$) គ្មានកម្លាំងទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $B=\frac{F}{I\ell \sin \theta }$ , $I=\frac{F}{B\ell \sin \theta }$ , $\ell =\frac{F}{BI\sin \theta }$ , $\sin \theta =\frac{F}{BI\ell }$

- កុំច្រឡំ៖ $\theta$ ជាមុំរវាងខ្សែ និងដែន មិនមែនមុំរវាងខ្សែនិងដែនបញ្ឈរទេ ។ បើសៀវភៅឲ្យមុំជាមួយខ្សែដេក ត្រូវគូររូបមុន ។

រូបមន្ត៖ កម្លាំងអតិបរមា

$$F=BI\ell$$

- $F$ ៖ កម្លាំងអគ្គិសនីចលនម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ N)

- $B$ ៖ អាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិច (ឯកតា៖ T)

- $I$ ៖ អាំងតង់ស៊ីតេចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- $\ell$ ៖ ប្រវែងខ្សែក្នុងដែន (ឯកតា៖ m)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលខ្សែកែងនឹង $\vec{B}$ គឺ $\theta =90^{\circ }$ ដូច្នេះ $\sin \theta =1$ ។

- ចំណាំ៖ នេះជាករណីពិសេសនៃ $F=BI\ell \sin \theta$ មិនមែនរូបមន្តថ្មីទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $B=\frac{F}{I\ell }$ , $I=\frac{F}{B\ell }$ , $\ell =\frac{F}{BI}$

រូបមន្ត៖ ជំហានទី ១ នៃឧទាហរណ៍

$$F=BI\ell \sin \theta$$

- $F$ ៖ កម្លាំងត្រូវរក (ឯកតា៖ N)

- $B$ ៖ $0.90\mathrm{T}$ (ឯកតា៖ T)

- $I$ ៖ $30\mathrm{A}$ (ឯកតា៖ A)

- $\ell$ ៖ $0.12\mathrm{m}$ (ឯកតា៖ m)

- $\theta$ ៖ $60^{\circ }$ (ឯកតា៖ °)

- ប្រើពេលណា៖ ជាបន្ទាត់ដំបូងដែលសៀវភៅសរសេរក្នុងឧទាហរណ៍ (ទំព័រ ១០៥) មុននឹងជំនួសតម្លៃ ។

- ចំណាំ៖ សរសេររូបមន្តមុន រួចទើបជំនួសតម្លៃ — ជាទម្លាប់ដែលសៀវភៅតម្រូវ ។

រូបមន្ត៖ ការជំនួសតម្លៃ

$$F=(0.90\mathrm{T})(30\mathrm{A})(0.12\mathrm{m})(0.866)=2.8\mathrm{N}$$

- $0.90\mathrm{T}$ ៖ អាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិច $B$

- $30\mathrm{A}$ ៖ ចរន្ត $I$

- $0.12\mathrm{m}$ ៖ ប្រវែង $\ell =12\mathrm{cm}$ បំប្លែងជាម៉ែត្រ

- $0.866$ ៖ $\sin 60^{\circ }$

- $2.8\mathrm{N}$ ៖ លទ្ធផល (ឯកតា៖ N)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលជំនួសតម្លៃក្នុង $F=BI\ell \sin \theta$ ហើយឯកតាទាំងអស់ជា SI រួចហើយ ។

- ចំណាំ៖ $\ell =12\mathrm{cm}=0.12\mathrm{m}$ ។ បើដាក់ $12$ ក្នុងរូបមន្ត ចម្លើយនឹងខុស ១០០ ដង ។

រូបមន្ត៖ អាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិចក្នុងចម្ងាយ $a$

$$B_1=\frac{{\mu }_0{I}_1}{2\pi a}$$

- $B_1$ ៖ អាំងដុចស្យុងម៉ាញេទិចដែលខ្សែទី ១ បង្កើតនៅចំណុច $M$ (ឯកតា៖ T)

- ${\mu }_0$ ៖ ភាពជ្រាបម៉ាញេទិចនៃសុញ្ញកាស ${\mu }_0=4\pi \times 10^{-7}\mathrm{T}\cdot m/A$ (ឯកតា៖ T·m/A)

- $I_1$ ៖ ចរន្តក្នុងខ្សែទី ១ (ឯកតា៖ A)

- $a$ ៖ ចម្ងាយពីខ្សែទី ១ ទៅចំណុច $M$ (ឯកតា៖ m)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលត្រូវការដែនដែលខ្សែមួយបង្កើត ដើម្បីគណនាកម្លាំងលើខ្សែមួយទៀត ។

- ចំណាំ៖ ដែននេះចុះខ្សោយតាម $1/a$ ។ នេះជាលទ្ធផលពីមេរៀនមុន (ខ្សែត្រង់វែង) ដែលសៀវភៅយកមកប្រើឡើងវិញ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $a=\frac{{\mu }_0{I}_1}{2\pi B_1}$ , $I_1=\frac{2\pi a{B}_1}{{\mu }_0}$

រូបមន្ត៖ កម្លាំងទែនទៅវិញទៅមករវាងខ្សែពីរ

$$F_{12}=B_1{I}_2\ell =\frac{{\mu }_0{I}_1{I}_2\ell }{2\pi a}$$

- $F_{12}$ ៖ កម្លាំងដែលខ្សែទី ១ ធ្វើលើខ្សែទី ២ (ឯកតា៖ N)

- $B_1$ ៖ ដែនដែលខ្សែទី ១ បង្កើតនៅខ្សែទី ២ (ឯកតា៖ T)

- $I_1$ , $I_2$ ៖ ចរន្តក្នុងខ្សែទី ១ និងខ្សែទី ២ (ឯកតា៖ A)

- $\ell$ ៖ ប្រវែងខ្សែដែលពិចារណា (ឯកតា៖ m)

- $a$ ៖ ចម្ងាយរវាងខ្សែទាំងពីរ (ឯកតា៖ m)

- ${\mu }_0$ ៖ $4\pi \times 10^{-7}\mathrm{T}\cdot m/A$ (ឯកតា៖ T·m/A)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលមានខ្សែត្រង់ស្របពីរ ឆ្លងកាត់ដោយចរន្ត $I_1$ និង $I_2$ ឃ្លាតគ្នា $a$ ។

- ចំណាំ៖ ចរន្តដូចទិស → ទាញគ្នា ; ចរន្តផ្ទុកទិស → ច្រានគ្នា ។ កម្លាំងនេះសមាមាត្រនឹង $\ell /a$ ដូច្នេះខ្សែកាន់តែជិត កម្លាំងកាន់តែខ្លាំង ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ $\frac{F}{\ell }=\frac{{\mu }_0{I}_1{I}_2}{2\pi a}$ (កម្លាំងក្នុងមួយម៉ែត្រ) , $a=\frac{{\mu }_0{I}_1{I}_2\ell }{2\pi F}$

- កុំច្រឡំ៖ នេះជាកម្លាំងរវាងខ្សែពីរ ។ កម្លាំងលើខ្សែមួយក្នុងដែនខាងក្រៅ គឺ $F=BI\ell \sin \theta$ ។

រូបមន្ត៖ លទ្ធផលដូចគ្នា

$$F_{12}=\frac{{\mu }_0{I}_1{I}_2\ell }{2\pi a}$$

- $F_{12}$ ៖ កម្លាំងរវាងខ្សែទាំងពីរ (ឯកតា៖ N)

- $I_1$ , $I_2$ ៖ ចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- $\ell$ ៖ ប្រវែងខ្សែ (ឯកតា៖ m)

- $a$ ៖ ចម្ងាយរវាងខ្សែ (ឯកតា៖ m)

- ${\mu }_0$ ៖ $4\pi \times 10^{-7}\mathrm{T}\cdot m/A$ (ឯកតា៖ T·m/A)

- ប្រើពេលណា៖ សៀវភៅសរសេរបន្ទាត់នេះម្ដងទៀត ក្រោយពាក្យ «ដូចគ្នាដែរ គេបាន» — ជាការបញ្ជាក់ថាការគណនាចេញដូចគ្នា ។

- ចំណាំ៖ តម្លៃដូច ៤.៦ ទាំងស្រុង ។ មិនត្រូវគណនាឡើងវិញទេ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ ដូច ៤.៦

រូបមន្ត៖ អំពើទៅវិញទៅមក

$$F_{12}=F_{21}=\frac{{\mu }_0{I}_1{I}_2\ell }{2\pi a}$$

- $F_{12}$ ៖ កម្លាំងពីខ្សែទី ១ ទៅខ្សែទី ២ (ឯកតា៖ N)

- $F_{21}$ ៖ កម្លាំងពីខ្សែទី ២ ទៅខ្សែទី ១ (ឯកតា៖ N)

- $I_1$ , $I_2$ ៖ ចរន្ត (ឯកតា៖ A)

- $\ell$ ៖ ប្រវែងខ្សែ (ឯកតា៖ m)

- $a$ ៖ ចម្ងាយរវាងខ្សែ (ឯកតា៖ m)

- ${\mu }_0$ ៖ $4\pi \times 10^{-7}\mathrm{T}\cdot m/A$ (ឯកតា៖ T·m/A)

- ប្រើពេលណា៖ ពេលត្រូវបញ្ជាក់ថាខ្សែទាំងពីរទទួលកម្លាំងស្មើគ្នា ទោះបីចរន្តខុសគ្នាក៏ដោយ ។

- ចំណាំ៖ នេះជាការបញ្ជាក់គោលការណ៍អំពើ-ប្រតិកម្ម ៖ ខ្សែទី ២ ទាញខ្សែទី ១ ដោយកម្លាំងស្មើនឹងកម្លាំងដែលខ្សែទី ១ ទាញខ្សែទី ២ ។

- ទម្រង់បំប្លែង៖ ដូច ៤.៦