អាស៊ាន
Exam revision · Cambodian history 1863–present
- និយាយកំណើតអាស៊ាន ៖ ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ នៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ តាមសេចក្តីប្រកាសទីក្រុងបាងកក និងប្រទេសស្ថាបនិកទាំង ៥ ។
- រាប់សមាជិកទាំង ១០ ជាមួយថ្ងៃចូលជាសមាជិក ពី ១៩៦៧ ដល់ ១៩៩៩ ។
- ពន្យល់គោលបំណង គោលដៅ និងគោលការណ៍របស់អាស៊ាន ព្រមទាំងមាត្រា ២ នៃធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ។
- រៀបរាប់ស្ថាប័ន ៖ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន និងប្រធានអាស៊ាន ។
- បែងចែក អាស៊ាន+១ អាស៊ាន+២ អាស៊ាន+៣ និង អាស៊ាន+៦ និងប្រភេទដៃគូទាំង ៦ ។
- រៀបរាប់អគ្គលេខាធិការអាស៊ានទាំង ១៤ រូប តាមតារាង ព.៣ ជាមួយអាណត្តិ និងប្រទេស ។
- ឆ្លើយសំណួរត្រៀមប្រឡងទាំង ៣៩ សំណួរដែលបោះពុម្ពនៅទំព័រ ៤ ដល់ ៦ ។
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
អាស៊ាន គឺជាសមាគមប្រជាជាតិអាសុីអាគ្នេយ៍ ។ វាចាប់កំណើតនៅថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ នៅក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ ដោយប្រទេសប្រាំគឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ ។ បន្ទាប់មកមានប្រទេសចូលបន្ថែមបួនទៀត គឺប្រុយនេដារុយសាឡឹម ១៩៨៤ វៀតណាម ១៩៩៥ ឡាវ និងភូមា ១៩៩៧ ហើយកម្ពុជា ១៩៩៩ ។ ដូច្នេះអាស៊ានមានសមាជិក ១០ ប្រទេស ។ ការិយាល័យកណ្តាលរបស់អាស៊ាន គឺអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន នៅរដ្ឋធានីហ្យាកាតា ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ អាស៊ានដំណើរការលើសសរស្តម្ភបី ៖ សហគមន៍សន្តិសុខ-នយោបាយ សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសហគមន៍វប្បធម៌-សង្គម ។ សហគមន៍អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការនៅថ្ងៃ ៣១ ធ្នូ ២០១៥ ។
ផ្ទៃក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភពមិនបាននិទានពីប្រវត្តិសាស្ត្រតំបន់មុនឆ្នាំ ១៩៦៧ ទេ ។ វាចាប់ផ្តើមដោយព្រឹត្តិការណ៍តែមួយ គឺការបង្កើតសមាគម ។ តាមសន្លឹកចម្លើយសង្ខេប សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ហៅកាត់ថា អាស៊ាន ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈ សេចក្តីប្រកាសទីក្រុងបាងកក ។ ដូច្នេះចំណុចចាប់ផ្តើមរបស់មេរៀននេះ គឺប្រទេសប្រាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលយល់ព្រមគ្នាបង្កើតសមាគមមួយ ។ អ្វីដែលប្រភពធ្វើគឺពន្យល់ថា ហេតុអ្វីប្រទេសទាំងនោះត្រូវការសមាគមនេះ ៖ ដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាព ធ្វើសហប្រតិបត្តិការសង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងបង្កើតបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសជាសមាជិក ។
គន្លឹះពាក្យ៖ អាស៊ាន (ASEAN)
- អត្ថន័យ៖ អាស៊ាន ជាសមាគមប្រជាជាតិអាសុីអាគ្នេយ៍ ។ ប្រភពសរសេរថា អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតដំបូងនៅថ្ងៃទី ០៨ សីហា ១៩៦៧ នៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃ ហើយប្រទេសដែលបានចូលរួមមាន ៥ ប្រទេសគឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ ។
- ឧទាហរណ៍៖ សំណួរប្រឡង ២២ សួរថា តើអាស៊ានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃណា ខែណា ឆ្នាំណា ? ចម្លើយគឺ ៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ ។
៤.១ ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ កំណើតអាស៊ាននៅបាងកក
អាស៊ានមានកំណើតថ្ងៃ ០៨ សីហា ឆ្នាំ១៩៦៧ ។ អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតដំបូងនៅថ្ងៃទី ០៨ សីហា ១៩៦៧ នៅទីក្រុងបាងកកប្រទេសថៃ ។ តាមសន្លឹកចម្លើយសង្ខេប អាស៊ានត្រូវបានចេញបង្កើតឡើងដោយតាមសេចក្តីប្រកាសនៅទីក្រុងបាងកក ថ្ងៃទី ០៨ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៦៧ ហើយសមាគមនេះក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈ សេចក្តីប្រកាសទីក្រុងបាងកក នោះដែរ ។
ព្រឹត្តិការណ៍៖ កំណើតអាស៊ាន ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧
- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ (ប្រភពសរសេរផងដែរថា ០៨ សីហា ១៩៦៧)
- ទីកន្លែង៖ ក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ
- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ ប្រទេសស្ថាបនិក ៥ គឺ ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងថៃ
- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ ប្រទេសទាំង ៥ ចេញសេចក្តីប្រកាសទីក្រុងបាងកក ហើយបង្កើតសមាគមប្រជាជាតិអាសុីអាគ្នេយ៍ ហៅថា អាស៊ាន ។
- មូលហេតុ៖ ដើម្បីពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាព ធ្វើសហប្រតិបត្តិការសង្គមកិច្ច វប្បធម៌ និងធ្វើបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសជាសមាជិក
- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ មានសមាគមតំបន់មួយដែលក្រោយមកមានសមាជិក ១០ ប្រទេស
- ចងចាំ៖ ថ្ងៃ ៨ សីហា ជាថ្ងៃបង្កើតអាស៊ាន ហើយក៏ជាថ្ងៃទិវាអាស៊ានជារៀងរាល់ឆ្នាំដែរ ។
៤.១.១ គោលបំណងនៃការបង្កើតអាស៊ាន
គោលបំណងនៃការបង្កើតអាស៊ានមានដូចតទៅ ៖
- ពង្រឹងសម្ព័ន្ធភាពរវាងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់លើគ្រប់វិស័យ (សេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ...) ។
- សហប្រតិបត្តិការផ្នែកសង្គមកិច្ច វប្បធម៌ ។
- ធ្វើបណ្តាញពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសជាសមាជិក ។
៤.១.២ ប្រទេសស្ថាបនិកទាំង ៥
ប្រទេសដែលបានចូលរួមមាន ៥ ប្រទេសគឺ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី និងប្រទេសថៃ ។ ប្រទេសទាំង ៥ នេះហៅថា ប្រទេសស្ថាបនិក ។
៤.១.៣ អ្នកផ្តួចផ្តើម
អាស៊ានផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតដំបូងដោយលោក ថាណា ខូម៉ាន់ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ ។
បុគ្គល៖ ថាណា ខូម៉ាន់
- តួនាទី/ឋានៈ៖ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ; អ្នកផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតអាស៊ានដំបូង
- កាលកំណត់៖ មិនបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រភព (ប្រភពឲ្យតែឆ្នាំនៃការបង្កើត គឺ ១៩៦៧)
- សមិទ្ធផល/សកម្មភាពសំខាន់៖ ផ្ដួចផ្ដើមបង្កើតអាស៊ាន
- ចងចាំ៖ លោក ថាណា ខូម៉ាន់ ជាអ្នកផ្តួចផ្តើម មិនមែនជាអគ្គលេខាធិការអាស៊ានទេ ។
៤.២ ឆ្នាំ ១៩៦៧ គោលដៅ និងវិស័យសហប្រតិបត្តិការ
គោលដៅបង្កើតអាស៊ានគឺ ធ្វើសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ដោយឈរលើសម្មារតីភាពលើវិស័យដូចតទៅ ៖
- សេដ្ឋកិច្ច (កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម គមនាគមន៍ ទេសចរណ៍ ពាណិជ្ជកម្ម) ។
- វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេស វប្បធម៌ និងការងាររដ្ឋបាល ។
- តំហែរក្សា សន្តិភាព សន្តិសុខក្នុងតំបន់ តាមរយៈ ការគោរពដ៏ខ្ពស់នូវយុត្តិធម៌ និងគោលការណ៍ច្បាប់ទាំងឡាយក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់ និងប្រកាន់ខ្ពស់នូវធម្មនុញ្ញសហប្រជាជាតិ ។
- តំហែរក្សាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជិតស្និទ្ធិ និងមានផលប្រយោជន៍ជាមួយអង្គការក្នុងតំបន់ដែលមានស្រាប់ ។
៤.៣ ថ្ងៃ ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧៦ គោលការណ៍អាស៊ាន និងកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតលេខាធិការដ្ឋាន
គោលការណ៍នានារបស់អាស៊ានមាន ៖
- គោរពគ្នាទៅវិញទៅមកនូវ ឯករាជ្យ អធិបតេយ្យភាព សមភាព បូរណភាពដែនដី និងអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រជាជាតិទាំងអស់ ។
- សិទ្ធិរបស់ប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងការក្រប់ក្រងអត្ថិភាពជាតិរបស់ខ្លួនដោយគ្មានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅ ឬបញ្ជិត បញ្ជំពីខាងក្រៅ ។
- មិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសណាមួយ ។
- ដោះស្រាយទំនាស់ឬវិវាទដោយមធ្យោបាយសន្តិភាព ។
- លះបង់ការគំរាមគំហែង ឬ ប្រើប្រាស់កម្លាំង ។
- ធ្វើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរវាងគ្នានឹងគ្នា ។
គោលការណ៍នេះបង្កើតនៅថ្ងៃទី ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧៦ នាកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ គោលការណ៍នេះចែងក្នុងមាត្រា ២ នៃ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ។ នៅថ្ងៃដដែលនោះដែរ គឺថ្ងៃទី ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧៦ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានបានចុះហត្ថលេខាលើ កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន នៅទីក្រុងបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ។
ព្រឹត្តិការណ៍៖ កិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន នៅបាលី
- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃ ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧៦
- ទីកន្លែង៖ ទីក្រុងបាលី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី
- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន
- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ ប្រទេសសមាជិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបង្កើតលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន ។
- មូលហេតុ៖ ដើម្បីឱ្យអាស៊ានមានស្ថាប័នរដ្ឋបាលកណ្តាល
- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ អាស៊ានមានលេខាធិការដ្ឋាន ហើយលេខាធិការដ្ឋានត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ ១៩៧៦
- ចងចាំ៖ ថ្ងៃ ២៤ កុម្ភៈ ១៩៧៦ មិនមែនជាថ្ងៃបង្កើតអាស៊ានទេ ។ អាស៊ានកើតនៅ ៨ សីហា ១៩៦៧; ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃនៃគោលការណ៍ និងនៃកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតលេខាធិការដ្ឋាន ។
៤.៤ ឆ្នាំ ១៩៧៦ អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន
មជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរបស់អាស៊ាន គឺ អគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន មានមូលដ្ឋាននៅរដ្ឋធានីហ្យាកាតា ( [UNCLEAR: វង់ក្រចកទទេក្នុងប្រភព — ឈ្មោះប្រទេសមិនត្រូវបានបោះពុម្ព] ) ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដែលមានអគ្គលេខាធិការទទួលបន្ទុកសម្របសម្រួល និងអនុវត្តសកម្មភាពនានារបស់អាស៊ាន ។ អគ្គលេខាធិការដ្ឋានមានតួនាទីសម្របសម្រួលការអនុវត្តគម្រោង និងសកម្មភាពរបស់អាស៊ាន ។
៤.៤.១ ការតែងតាំង និងអាណត្តិ
អគ្គលេខាធិការនេះ ត្រូវតែងតាំងដោយ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ។ លោកមានអាណត្តិ ៥ ឆ្នាំ ប្ដូរវេនគ្នាទៅតាមលំដាប់អក្ខរក្រមនៃឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសរបស់រដ្ឋជាសមាជិក ។ អគ្គលេខាធិការអាស៊ានត្រូវជ្រើសរើសចេញពីក្នុងចំណោមជនជាតិនៃរដ្ឋសមាជិក ផ្អែកលើការប្ដូរវេនតាមលំដាប់អក្សរក្រមនៃឈ្មោះរដ្ឋសមាជិក ។ ធម្មនុញ្ញអាស៊ាន កំណត់ថា ការជ្រើសរើសអគ្គលេខាធិការត្រូវផ្តោតលើលក្ខណៈដូចជា សុចរិតភាព បទពិសោធន៍ការងារ សមត្ថភាព និងសមភាពយេនឌ័រ ។
៤.៤.២ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន អាណត្តិ ២០១៣–២០១៧
អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន បច្ចុប្បន្នដែលមានអាណត្តិពីឆ្នាំ ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១៧ គឺលោក ឡឺ លឿងមិញ (Le Luong Minh) ជាអតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសវៀតណាម ។
បុគ្គល៖ ឡឺ លឿងមិញ (Le Luong Minh)
- តួនាទី/ឋានៈ៖ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន; អតីតអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសវៀតណាម
- កាលកំណត់៖ អាណត្តិពីឆ្នាំ ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១៧
- សមិទ្ធផល/សកម្មភាពសំខាន់៖ សម្របសម្រួលការអនុវត្តគម្រោង និងសកម្មភាពរបស់អាស៊ាន
- ចងចាំ៖ លោកមកពីប្រទេសវៀតណាម ។ តារាង ព.៣ បោះពុម្ពឈ្មោះលោកថា H.E. Le Luong Minh ។
៤.៤.៣ អគ្គលេខាធិការអាស៊ានក្នុងកែវភ្នែកសមាជិក
សំណួរលេខ ២៤ សួរថា ៖ តើអគ្គលេខាធិការអាស៊ានត្រូវបានសមាជិកក្នុងអាស៊ានចាត់ទុកជាអ្វី ? ជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួល ឬ ប្រទេសដូងអាស៊ាន ។ ប្រភពបោះពុម្ពចម្លើយបែបនេះ [UNCLEAR: ឃ្លា «ប្រទេសដូងអាសាន» អានមិនច្បាស់ ហើយមិនបានបញ្ជាក់ថាមួយណាជាចម្លើយ] ។
៤.៤.៤ តារាង ព.៣ អតីត និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន
តារាងបីជួរ Name / Time / Country រាយអតីតអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ១៤ រូប តាមលំដាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ ២០២២ ជាមួយអាណត្តិ និងប្រទេស ។ តារាងនេះមានចំណងជើងថា «ព.៣. អតីត និងអគ្គលេខាធិការអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន» និង «Former and current Secretaries-General of ASEAN» ។
| ឈ្មោះ (Name) | រយៈពេល (Time) | ប្រទេស (Country) |
|---|---|---|
| Hartono Dharsono | 7 June 1976 - 18 Feb 1978 | ឥណ្ឌូនេស៊ី |
| Umarjadi Notowijono | 19 Feb 1978 - 30 June 1978 | ឥណ្ឌូនេស៊ី |
| Datuk Ali Bin Abdullah | 10 Jul 1978 - 30 June 1980 | ម៉ាឡេស៊ី |
| Narciso G. Reyes | 1 July 1980 - 1 July 1982 | ហ្វីលីពីន |
| Chan Kai Yau | 18 July 1982 - 15 July 1984 | សិង្ហបុរី |
| Phan Wannamethee | 16 July 1984 - 15 July 1986 | ថៃ |
| Roderick Yong | 16 July 1986 - 16 July 1989 | ប្រុយណេ |
| Rusli Noor | 17 July 1989 - 1 Jan 1993 | ឥណ្ឌូនេស៊ី |
| Ajit Singh | 1 Jan 1993 - 31 Dec 1997 | ម៉ាឡេស៊ី |
| Rodolfo Severino Jr. | 1 Jan 1998 - 31 Dec 2002 | ហ្វីលីពីន |
| Ong Keng Yong | Jan 2003 - 31 Dec 2007 | សិង្ហបុរី |
| Surin Pitsuwan | 1 Jan 2008 -31-Dec 2012 | ថៃ |
| H.E. Le Luong Minh | 1 JAN 2013-31 –DEC -2017 | វៀតណាម |
| Dato Paduka Lim Jock Hoi | 1 Jan 2018- 31-Dec 2022 | ប្រុយណេ |
ចំណាំ ៖ ជួរឈ្មោះក្នុងតារាងបោះពុម្ពជាភាសាអង់គ្លេស ហើយជួរពេលវេលាក៏បោះពុម្ពជាលេខឡាតាំង ។ យើងរក្សាទុកតាមដែលបានបោះពុម្ព រួមទាំងទម្រង់ដែលមិនស្មើគ្នា ដូចជា «1 Jan 2008 -31-Dec 2012» និង «1 JAN 2013-31 –DEC -2017» ។ អគ្គលេខាធិការអាស៊ានដំបូង គឺលោក ហាតូណូ ដាសូណូ (Hartono Dharsono) ដែលមានឈ្មោះក្នុងជួរទី ១ ។
បុគ្គល៖ ហាតូណូ ដាសូណូ (Hartono Dharsono)
- តួនាទី/ឋានៈ៖ អគ្គលេខាធិការអាស៊ានដំបូង
- កាលកំណត់៖ អាណត្តិ 7 June 1976 - 18 Feb 1978 (តាមតារាង ព.៣)
- សមិទ្ធផល/សកម្មភាពសំខាន់៖ ជាអគ្គលេខាធិការដំបូងនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានអាស៊ាន ដែលបង្កើតនៅឆ្នាំ ១៩៧៦
- ចងចាំ៖ លោកមកពីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ។ អ្នកផ្តួចផ្តើមបង្កើតអាស៊ាន គឺ ថាណា ខូម៉ាន់ មិនមែនលោកទេ ។
៤.៥ ឆ្នាំ ១៩៨០ សន្និសីទអាស៊ានស្តីពីមុខងារសាធារណៈ
សន្និសីទអាស៊ានស្តីពីមុខងារសាធារណៈ បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨០ ហើយប្រជុំ [UNCLEAR: ជប់ប្រុយ — ពាក្យបញ្ជាក់ចន្លោះពេលប្រជុំ] ២ ឆ្នាំម្តង ។
ព្រឹត្តិការណ៍៖ សន្និសីទអាស៊ានស្តីពីមុខងារសាធារណៈ
- កាលបរិច្ឆេទ៖ បង្កើតឡើងឆ្នាំ ១៩៨០; ប្រជុំ ២ ឆ្នាំម្តង
- ទីកន្លែង៖ មិនបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រភព
- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ ប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន (មិនបានបញ្ជាក់ឈ្មោះក្នុងប្រភព)
- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ មានសន្និសីទអាស៊ានមួយស្តីពីមុខងារសាធារណៈ ហើយវាប្រជុំរៀងរាល់ ២ ឆ្នាំ ។
- មូលហេតុ៖ មិនបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រភព
- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ មានវេទិកាអចិន្ត្រៃយ៍ស្តីពីរដ្ឋបាលសាធារណៈក្នុងអាស៊ាន
- ចងចាំ៖ ឆ្នាំ ១៩៨០ ជាឆ្នាំបង្កើតសន្និសីទ; ចន្លោះពេលប្រជុំ ២ ឆ្នាំម្តង ។
៤.៦ ថ្ងៃ ៧ មករា ១៩៨៤ ប្រុយនេដារុយសាឡឹមចូលជាសមាជិក
ប្រទេស ប្រុយនេដារុយសាឡឹម ចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃ ៧ មករា ១៩៨៤ ។ នេះជាសមាជិកទី ៦ នៃអាស៊ាន ។
៤.៧ ថ្ងៃ ២៨ កក្កដា ១៩៩៥ វៀតណាមចូលជាសមាជិក
ប្រទេស វៀតណាម ចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃ ២៨ ខែ កក្កដា ១៩៩៥ ។
៤.៨ ថ្ងៃ ២៣ កក្កដា ១៩៩៧ ឡាវ និងភូមាចូលជាសមាជិក
ប្រទេស ឡាវ និងប្រទេស ភូមា ចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃតែមួយ គឺថ្ងៃ ២៣ កក្កដា ១៩៩៧ ។
៤.៩ ថ្ងៃ ៣០ មេសា ១៩៩៩ កម្ពុជាចូលជាសមាជិក នៅហាណូយ
ប្រទេស កម្ពុជា ចូលជាសមាជិកអាស៊ាននៅថ្ងៃ ៣០ មេសា ១៩៩៩ ។ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាចូលជាសមាជិកអាស៊ានថ្ងៃ ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៩៩ នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ។ ដោយហេតុនេះ កម្ពុជាជាប្រទេសសមាជិកក្រោយគេនៃអាស៊ាន (សំណួរទី ១២) ។
ព្រឹត្តិការណ៍៖ កម្ពុជាចូលជាសមាជិកអាស៊ាន
- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃ ៣០ មេសា ១៩៩៩
- ទីកន្លែង៖ ទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម
- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន
- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ កម្ពុជាចូលជាសមាជិកអាស៊ាន ហើយក្លាយជាសមាជិកទី ១០
- មូលហេតុ៖ ដើម្បីរឹតចំណងសាមគ្គីភាពជាមួយប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន និងធ្វើឱ្យប្រទេសរីកចម្រើនឆាប់រហ័ស
- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ អាស៊ានមានសមាជិក ១០ ប្រទេស ហើយកម្ពុជាទទួលបានប្រយោជន៍ជាច្រើន
- ចងចាំ៖ កម្ពុជាចូលនៅទីក្រុងហាណូយ មិនមែននៅបាងកកទេ ។
៤.១០ តារាងសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០
អាស៊ានមានសមាជិក ១០ ប្រទេស រួមមាន ៖
| ប្រទេស | ថ្ងៃចូលជាសមាជិក |
|---|---|
| ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី | ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ |
| ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី | ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ |
| ប្រទេសហ្វីលីពីន | ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ |
| ប្រទេសសិង្ហបុរី | ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ |
| ប្រទេសថៃ | ថ្ងៃ ៨ សីហា ១៩៦៧ |
| ប្រទេសប្រុយនេដារុយសាឡឹម | ៧ មករា ១៩៨៤ |
| ប្រទេសវៀតណាម | ២៨ ខែ កក្កដា ១៩៩៥ |
| ប្រទេសឡាវ | ២៣ កក្កដា ១៩៩៧ |
| ប្រទេសភូមា | ២៣ កក្កដា ១៩៩៧ |
| ប្រទេសកម្ពុជា | ៣០ មេសា ១៩៩៩ ។ |
៤.១១ ឆ្នាំ ២០០២ និង ២០១២ កម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន
មាត្រា ៣១ នៃធម្មនុញ្ញអាស៊ានចែងថា «ប្រធានអាស៊ានត្រូវប្ដូរវេនជារៀងរាល់ឆ្នាំតាមលំដាប់អក្ខរក្រមនៃឈ្មោះជាភាសាអង់គ្លេសរបស់រដ្ឋសមាជិក» ។ រដ្ឋសមាជិកដែលទទួលបានឋានៈជាប្រធានអាស៊ាននោះ ត្រូវធ្វើជាប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំមួយចំនួនទៀត ។ កន្លងមក ប្រទេសកម្ពុជាធ្លាប់ធ្វើជាប្រធានអាស៊ានបានចំនួនពីរដង គឺលើកទី១ នៅឆ្នាំ ២០០២ និងលើកទីពីរនៅឆ្នាំ ២០១២ ។
- កុំច្រឡំ (ប្រភពពីរខុសគ្នា)៖ សន្លឹកកិច្ចការសិស្សក្នុងសំណុំដដែលសរសេរថា កម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននៅ ២០១២ និង ២០២២ ។ សៀវភៅអាស៊ាន (ប្រភពរបស់មេរៀននេះ) សរសេរថា ២០០២ និង ២០១២ ។ មេរៀននេះរក្សាតាមសៀវភៅអាស៊ាន ។
