តម្រូវប្រសាទ

រូបថតខ្មៅសបង្ហាញកុមារជាច្រើនកំពុងលេងយោល (ទោង) នៅក្នុងទីធ្លាសាលា ។ ក្មេងប្រុសម្នាក់ឈរលើក្តារយោល ហើយក្មេងស្រីម្នាក់អង្គុយលើក្តារយោលមួយទៀត ដោយជើងយោលឡើងលើ ។ នៅខាងក្រោយមានអាគារសាលា ដើមឈើធំ និងសំបកកង់ឡានដែលដាក់តម្រៀបគ្នា ។ រូបនេះបើកជំពូក ៣ ហើយសៀវភៅប្រើវាដើម្បីសួរថា៖ នៅពេលអ្នកកំពុងជិះទោងយ៉ាងខ្លាំង តើអ្នកស្មើខ្លួនទៅមុខដោយចាំបានខ្លះទេ? អ្នកអង្គុយលើទោងដោយទប់ទល់ខ្លួនឱ្យត្រង់ ។ សកម្មភាពទាំងអស់នេះ ជានាទីរបស់កោសិកាប្រសាទនៅក្នុងសារពាង្គកាយ ។ កោសិកាប្រសាទទាំងនេះអាចឱ្យអ្នកចាប់អារម្មណ៍ និងមានប្រតិកម្មទៅនឹងសកម្មភាពជិះទោង ។ ស្លាក (labels): គ្មានស្លាក ។ ព្រួញ/លំដាប់ (arrows/order): គ្មានព្រួញ ។

សមត្ថភាពឆ្លើយតបនឹងរំញោច ជាលក្ខណៈពិសេសរបស់ភាវៈរស់ទាំងអស់ ។ ចំពោះសត្វឆ្អឹងកង ដូចជាសត្វឥតឆ្អឹងកងដែរ សមត្ថភាពនេះអាចស្តែងចេញលើប្រព័ន្ធប្រសាទ ប្រព័ន្ធអង្គដូចគ្លីន (អរម៉ូន) សរីរាង្គវិញ្ញាណ និងប្រព័ន្ធនៃការឆ្លើយតប-សាច់ដុំ ។ ដើម្បីឱ្យធ្វើការរួមគ្នាបាន ប្រព័ន្ធប្រសាទ និងប្រព័ន្ធអង្គដូចគ្លីន សម្របសម្រួលសកម្មភាពរបស់ប្រព័ន្ធផ្សេងៗទៀតនៅក្នុងសារពាង្គកាយ ហើយបង្កើតឱ្យមានចលនាកាយវិការ របស់វិញ្ញាណ និងក្រោយមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងសារពាង្គកាយខ្លួន ប្រសិនបើក្នុងដែនកំណត់សុខភាពសមាមាត្រការរស់នៅ ។ ន័យសម្រាយ៖ សារពាង្គកាយមួយមានប្រព័ន្ធពីរសម្រាប់បញ្ជា ៖ ប្រព័ន្ធប្រសាទ (លឿន ខ្លី) និងប្រព័ន្ធអង្គដូចគ្លីន (យឺត យូរ) ។ ទាំងពីរធ្វើការជាមួយគ្នា ដើម្បីឱ្យសរីរាង្គទាំងអស់ធ្វើការសមស្របគ្នា ។

សត្វឥតឆ្អឹងកងមួយចំនួនដូចជាប្រូទីស គ្មានប្រព័ន្ធប្រសាទទេ តែវានៅតែឆ្លើយតបនឹងរំញោចបាន ។ ឯអ៊ីត (hydra) ជាសត្វទឹកសាបរាងដូចថង់ មានប្រម៉ាយវែង ហើយមានបណ្ដាញប្រសាទពាសពេញជាលិការបស់វា ។ បណ្ដាញនេះគ្មានមជ្ឈមណ្ឌលទេ ដូច្នេះការឆ្លើយតបរបស់អ៊ីតគឺយឺត ហើយសាយពាសពេញខ្លួន ។ ដំណើរការលម្អិតសូមមើល §6.1 និង §6.2 ។ គំនូរព្រាងរូបរាងអ៊ីត (សត្វទឹកសាបរាងដូចថង់ មានប្រម៉ាយវែង) បង្ហាញបណ្ដាញប្រសាទដែលរត់ពាសពេញជាលិការបស់វា ។ «សរសៃប្រសាទចំហៀង» (ខាងលើស្តាំ), «ខួរក្បាល» (ខាងឆ្វេង), «កងឆ្លីយ៉ុង» (ខាងក្រោម) ។ បន្ទាត់ចង្អុលពីស្លាកនីមួយៗទៅរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងរូប ។ បណ្ដាញសរសៃរត់តាមបណ្ដោយខ្លួន ហើយប្រសព្វគ្នាជាបណ្ដាញតែមួយ ។ ក្នុងសៀវភៅបោះពុម្ព រូបទី 1.1 មានស្លាក «មាត់» និង «បណ្ដាញប្រសាទ» ។ ស្លាក «សរសៃប្រសាទចំហៀង ខួរក្បាល កងឆ្លីយុង» ជាកម្មសិទ្ធិរបស់រូបទី 1.2 (ជន្លេន) នៅទំព័រ 57 ។

ប្រព័ន្ធប្រសាទកណ្តូបមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងជន្លេនដែរ ។ កណ្តូបមានសរីរាង្គវិញ្ញាណវិវត្តខ្ពស់ជាងជន្លេន ។ វាមានភ្នែក ពុក និងជើងវិញ្ញាណ ដែលឆ្លើយតបនឹងរំញោចផ្សេងៗ ។ កណ្តូបមានខួរក្បាលនៅផ្នែកខាងមុខនៃក្បាល ហើយមានកងឆ្លីយ៉ុងនៅតាមបណ្ដោយខ្នង ។ គំនូរកាត់ទ្រាយកណ្តូបពីចំហៀង បង្ហាញប្រព័ន្ធប្រសាទនៅក្នុងខ្លួន ។ «ពុក» (ចង្អុលទៅពុកនៅលើក្បាល), «ភ្នែក», «ប្រព័ន្ធប្រសាទកណ្តូប», «សរសៃប្រសាទពោះ», «កងឆ្លីយុង» ។ បន្ទាត់ចង្អុលពីស្លាកទៅរចនាសម្ព័ន្ធនីមួយៗ ។ សរសៃប្រសាទពោះរត់តាមបណ្ដោយពោះ មានកងឆ្លីយុងនៅចំណុចនីមួយៗ ហើយបែកសាខាចេញពីកងឆ្លីយុងទៅគ្រប់សរីរាង្គនៅក្នុងសារពាង្គកាយ ។

សត្វឆ្អឹងកងមានប្រព័ន្ធប្រសាទវិវត្តខ្ពស់ជាងសត្វឥតឆ្អឹងកង ។ ប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់វាមានខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទកណ្តាល ។ ដ្យាក្រាមខាងក្រោមបង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ បរិមណ្ឌលប្រសាទ សរីរាង្គវិញ្ញាណ និងសរីរាង្គចលករ ។ ដ្យាក្រាមប្រអប់ (block diagram) បង្ហាញទំនាក់ទំនងរវាងមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ បរិមណ្ឌលប្រសាទ សរីរាង្គវិញ្ញាណ និងសរីរាង្គចលករ ។ «មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ» (ប្រអប់ខាងលើ), «បរិមណ្ឌលប្រសាទ» (ក្រោមឆ្វេង), «សរសៃប្រសាទវិញ្ញាណនាំ» (ប្រអប់ខ្មៅខាងឆ្វេង) ដែលមាន «សរីរាង្គវិញ្ញាណ» នៅខាងក្នុង, «សរសៃប្រសាទចលករ» (ប្រអប់ប្រផេះខាងស្តាំ) ដែលមានប្រអប់តូចបី ៖ «ប្រព័ន្ធប្រសាទឆន្ទៈ» (ក្រោមវា «សាច់ដុំជាប់ឆ្អឹង»), «ប្រព័ន្ធប្រសាទអឆន្ទៈ» (ក្រោមវា «ក្រពេញខ្លះ និងសាច់ដុំនៃសរីរាង្គ»), «ប្រព័ន្ធណឺរ៉ូន-អង្គដូចគ្លីន» (ក្រោមវា «ក្រពេញអង្គដូចគ្លីន») ។ ព្រួញចុះពី «មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ» ទៅ «បរិមណ្ឌលប្រសាទ»; ព្រួញឡើងពី «បរិមណ្ឌលប្រសាទ» ត្រឡប់ទៅ «មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ»; ព្រួញពី «សរីរាង្គវិញ្ញាណ» ឆ្លងកាត់ «សរសៃប្រសាទវិញ្ញាណនាំ» ទៅ «បរិមណ្ឌលប្រសាទ»; ព្រួញចុះពី «បរិមណ្ឌលប្រសាទ» ទៅ «សរសៃប្រសាទចលករ» ហើយពីនោះទៅប្រអប់ទាំងបីខាងក្រោម ។

សរសៃប្រសាទ គឺជាបាច់នៃសរសៃណឺរ៉ូន ដែលភ្ជាប់មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅសរីរាង្គនានានៃខ្លួន ។ សរសៃប្រសាទវិញ្ញាណនាំ នាំអង្គភ្ញោចប្រសាទពីសរីរាង្គវិញ្ញាណទៅមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ សរសៃប្រសាទចលករ នាំអង្គភ្ញោចប្រសាទពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅសរីរាង្គចលករ ។ សរីរាង្គចលករអាចជាសាច់ដុំ ដែលបង្កើតចលនា ឬជាក្រពេញ ដែលបញ្ចេញអរម៉ូន ។ គំនូរនៃសរសៃប្រសាទមួយ កាត់បង្ហាញខាងក្នុងដែលមានបាច់សរសៃតូចៗ និងចុងសរសៃដែលបែកសាខា ។ «បាច់ប្រសាទ», «សរសៃប្រសាទ», «កឹបប្រសាទ» (ឬ «ចុងប្រសាទ») ។ បន្ទាត់ចង្អុលពីស្លាកនីមួយៗ ៖ «បាច់ប្រសាទ» ចង្អុលទៅបាច់សរសៃនៅក្នុងស្រោម, «សរសៃប្រសាទ» ចង្អុលទៅដងសរសៃ, «កឹបប្រសាទ» ចង្អុលទៅចុងសរសៃដែលបែកសាខា ។

ប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់សត្វឆ្អឹងកងទាំងអស់មានការអភិវឌ្ឍខ្ពស់ ។ វាមានខួរក្បាលលូតលាស់ល្អ និងសរីរាង្គវិញ្ញាណច្រើន ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ចំពោះសត្វឆ្អឹងកង ទំហំ និងផ្ទៃផ្នត់របស់ខួរក្បាល និងខួរតូច អាស្រ័យលើថ្នាក់នៃសត្វនោះ ។ រូបទី 1.5 បង្ហាញពីការវិវត្តន៍ខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្អឹងកង ។ គំនូរខួរក្បាលរបស់សត្វឆ្អឹងកងប្រាំប្រភេទ តម្រៀបពីឆ្វេងទៅស្តាំតាមលំដាប់វិវត្តន៍ ៖ ត្រី កង្កែប ល្មូន បក្សី និងថនិកសត្វ ។ ឈ្មោះសត្វ «ត្រី», «កង្កែប», «ល្មូន», «បក្សី», «ថនិកសត្វ»; លេខ 1 ដល់ 5 សម្រាប់ផ្នែកខួរក្បាល ៖

1. កំពូលខួរវិញ្ញាណ,

2. អឌ្ឍគោលខួរ,

3. កំពូលខួរតូច,

4. ខួរតូច,

5. ខួរឆ្អឹងខ្នង ។ គ្មានព្រួញ; លំដាប់គឺពីឆ្វេងទៅស្តាំ ដោយខួរក្បាលរបស់ថនិកសត្វមានផ្នែកកំពូលខួរវិញ្ញាណធំជាងគេ ។ ពាក្យបច្ចេកទេសក្នុងរូប ៖ កំពូលខួរវិញ្ញាណ (olfactory bulb) ជាផ្នែកទទួលក្លិន; អឌ្ឍគោលខួរ (cerebral hemisphere) ជាចំហៀងនៃខួរធំ; កំពូលខួរតូច (optic lobe) ជាមជ្ឈមណ្ឌលមើលឃើញរបស់ត្រី និងកង្កែប; ខួរតូច (cerebellum) គ្រប់គ្រងចលនា និងតុល្យភាព; ខួរឆ្អឹងខ្នង (spinal cord) ជាផ្នែកបន្តចុះក្រោម ។

ប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់មនុស្សមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងប្រព័ន្ធប្រសាទរបស់សត្វឆ្អឹងកងដទៃទៀត ។ វាមានមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ និងបរិមណ្ឌលប្រសាទ ។ មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទរួមមាន ខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ។ បរិមណ្ឌលប្រសាទរួមមាន សរសៃប្រសាទ និងកងឆ្លីយុង ។

ណឺរ៉ូនមានបីផ្នែកសំខាន់ ៖ តួកោសិកា ដងសរសៃ (អាក់សូន) និងចុងសរសៃ ។ តួកោសិកាមានណ្វៃយ៉ូ មីតុកុងដ្រី និងសារធាតុផ្សេងៗ ។ ដងសរសៃវែង ហើយអាចរុំដោយស្រទាប់មីយេលីន ។ ចុងសរសៃបែកជាសាខាតូចៗ ដើម្បីភ្ជាប់ទៅណឺរ៉ូនផ្សេង ឬទៅសាច់ដុំ ។ ណឺរ៉ូន គឺជាឯកតាមូលដ្ឋាននៃប្រព័ន្ធប្រសាទ ដែលមាននាទីទទួល បញ្ជូន និងវិភាគអង្គភ្ញោចប្រសាទ ។ គំនូរព្រាងណឺរ៉ូនមួយ ៖ តួកោសិការាងដូចផ្កាយ មានសាខាខ្លីៗជាច្រើន និងដងសរសៃវែងមួយ ដែលរុំដោយស្រទាប់មីយេលីនជាកង់ៗ ។ «អាក់សូន», «(ស្លាយអាក់សូន)», «មីតុកុងដ្រី», «ណ្វៃយ៉ូ», «តួកោសិកា» ។ បន្ទាត់ចង្អុលពីស្លាកទៅផ្នែកនីមួយៗ ៖ ពី «អាក់សូន» ទៅដងសរសៃកណ្តាល, ពី «(ស្លាយអាក់សូន)» ទៅចុងសាខាខាងស្តាំ ។

ណឺរ៉ូនមានបីប្រភេទ តាមមុខងាររបស់វា ៖ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណ ណឺរ៉ូនបញ្ជូន និងណឺរ៉ូនចលករ ។ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំអង្គភ្ញោចប្រសាទពីសរីរាង្គវិញ្ញាណទៅមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ ណឺរ៉ូនបញ្ជូននាំអង្គភ្ញោចប្រសាទនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ ណឺរ៉ូនចលករនាំអង្គភ្ញោចប្រសាទពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅសរីរាង្គចលករ ។ គំនូរណឺរ៉ូនបីប្រភេទ តម្រៀបពីលើចុះក្រោម ដើម្បីប្រៀបធៀបរូបរាង ។ «ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណ», «ណឺរ៉ូនបញ្ជូន», «ណឺរ៉ូនចលករ», និង «អាក់សូន», «ចុងសរសៃ» ។ គ្មានព្រួញ; លំដាប់បង្ហាញប្រភេទនីមួយៗដាច់ដោយឡែក ។ ពាក់ព័ន្ធនឹងបន្ថែមចេញពីកោសិកា ។

តាមរូបរាង ណឺរ៉ូនមានពីរប្រភេទគឺ ណឺរ៉ូនទ្វេប៉ូល និងណឺរ៉ូនពហុប៉ូល ។ ណឺរ៉ូនទ្វេប៉ូល៖ ណឺរ៉ូនដែលតួកោសិកាមានផ្នែកពីរស្របគ្នា មួយជាអាក់សូន និងមួយទៀតជាដងឌ្រីត ។ ណឺរ៉ូនពហុប៉ូល៖ ណឺរ៉ូនដែលតួកោសិកាមានផ្នែកចេញមកច្រើន ។ ដងឌ្រីតមានច្រើន ហើយខ្លី និងឆ្នឹង ។ អាក់សូនមានតែមួយគត់ ធំ ហើយវែង ។ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ៖ មាននាទីដឹកនាំព័ត៌មានចេញពីផ្នែកវិញ្ញាណទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ តួកោសិកាប្រសាទទាំងនេះ ស្ថិតនៅតាមបណ្តាញសរសៃប្រសាទ ។ នៅក្នុងសរសៃប្រសាទ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំទាំងអស់ មានតួកោសិការបស់វាស្ថិតក្នុងកន្លែងមួយ ដែលបង្កើតបានជាកំពក់មួយនៅលើសរសៃប្រសាទ ។ កំពក់នេះហៅថា កងឆ្លីយុង (កង់ក្លីយ៉ុង) ។ កង់ក្លីយ៉ុង (កងឆ្លីយុង) គឺជាដុំប៉ោងតូចមួយនៅលើសរសៃប្រសាទ ដែលផ្ទុកតួកោសិការបស់ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ ។ វាស្ថិតនៅក្រៅមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ ណឺរ៉ូនចលករ៖ មាននាទីដឹកនាំព័ត៌មានពីមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទទៅកាន់សរីរាង្គប្រតិកម្ម (សាច់ដុំ ឬក្រពេញ) ។ តួកោសិកាប្រសាទស្ថិតនៅខាងចុងម្ខាងៗនៃណឺរ៉ូន ដែលកប់នៅក្នុងខួរក្បាល ឬខួរឆ្អឹងខ្នង ។ ណឺរ៉ូនភ្ជាប់ (អន្តរណឺរ៉ូន)៖ មាននាទីបញ្ជូនបន្តនូវព័ត៌មានចេញពីណឺរ៉ូនមួយទៅណឺរ៉ូនមួយផ្សេងទៀត ។ វាអាចបង្កើតឱ្យមានការតបញ្ជូនចម្លើយ ចេញពីណឺរ៉ូនមួយ ឬណឺរ៉ូនផ្សេងៗទៀត ។ ណឺរ៉ូននេះមាននៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។ រូបគំនូរស ខ្មៅលើផ្ទៃស បង្ហាញប្រភេទណឺរ៉ូនបីក្រុម ដោយណឺរ៉ូននីមួយៗគូសជាបន្ទាត់ស្តើង ដែលមានតួកោសិការាងពងក្រពើ និងសរសៃវែង ។ ក្រុមទី១ (ឆ្វេង)៖ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ ដែលមានចុងដងឌ្រីតបែកមែកច្រើននៅខាងលើ បន្ទាប់មកជាសរសៃវែងចុះក្រោម ដែលមានសំបកមីយេលីនរាងពងក្រពើតម្រៀបគ្នាជាបន្តបន្ទាប់ ហើយចុងខាងក្រោមបត់វិលជារង្វង់ ។ តួកោសិកាមួយរាងពងក្រពើស្ថិតនៅខាងស្តាំនៃសរសៃនោះ ។ ក្រុមទី២ (កណ្តាល)៖ ណឺរ៉ូនពហុប៉ូល ដែលមានដងឌ្រីតខ្លីៗបែកមែកច្រើនជុំវិញតួកោសិការាងដូចផ្កាយ ហើយមានអាក់សូនវែងមួយចេញទៅខាងស្ដាំ ដែលមានសំបកមីយេលីន និងចុងបែកមែកទៅរកសាច់ដុំ ។ ក្រុមទី៣ (ស្តាំ)៖ រូបណឺរ៉ូនតូចៗបី ដែលបង្ហាញណឺរ៉ូនកប់ក្នុងខួរឆ្អឹងខ្នង ណឺរ៉ូនកប់ក្នុងខួរក្បាល និងណឺរ៉ូនកប់មួយទៀត ដោយនីមួយៗមានតួកោសិកា និងសរសៃបែកមែក ។ អាក់សូន (សរសៃវែង); តួកោសិកា; ដងឌ្រីត (មែកខ្លីៗ); ទិសដៅនៃសកម្មភាព (សរសេរបញ្ឈរ ជាប់ព្រួញ); សំបកមីយេលីន (សំបកព័ទ្ធជុំវិញសរសៃ); សាច់ដុំ (នៅចុងអាក់សូន); [UNCLEAR: ស្លាក «កោសិកា...» នៅចុងសរសៃដែលបត់វិល]; ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ; ណឺរ៉ូនចលករ; ណឺរ៉ូនកប់ក្នុងខួរឆ្អឹងខ្នង; ណឺរ៉ូនកប់ក្នុងខួរក្បាល ។ ព្រួញបញ្ឈរមួយនៅខាងឆ្វេងក្រុមទី១ ចង្អុលពីក្រោមឡើងលើ តាមសរសៃ ដែលតាងឱ្យទិសដៅនៃសកម្មភាពប្រសាទ ។ បន្ទាត់ចង្អុល (leader lines) ភ្ជាប់ស្លាកនីមួយៗទៅផ្នែកដែលវាដាក់ឈ្មោះ ។ លំដាប់ពីឆ្វេងទៅស្តាំ៖ ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ → ណឺរ៉ូនចលករ → ណឺរ៉ូនកប់ក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។

រៀងរាល់ថ្ងៃ មានអង្គភ្ញោចប្រសាទរាប់ពាន់លានផ្នែកកាត់តាមប្រព័ន្ធប្រសាទ ។ អង្គភ្ញោចប្រសាទនីមួយៗចាប់ផ្តើមចេញពីដងខ្លួនមួយ ហើយធ្វើដំណើរយ៉ាងលឿនឆ្លងកាត់ទៅកាន់តួកោសិការបស់ណឺរ៉ូនបន្ទាប់ បន្ទាប់មកវាចុះតាមអាក់សូនរហូតដល់ចុងអាក់សូន ។ អង្គភ្ញោចប្រសាទធ្វើដំណើរតាមបណ្តាញណឺរ៉ូនក្រោមរូបរាងជាសញ្ញាអគ្គិសនី និងគីមី ។ អង្គភ្ញោចប្រសាទធ្វើដំណើរយ៉ាងលឿនក្នុងណឺរ៉ូន 120m/s ។ រូបគំនូរស ខ្មៅក្នុងស៊ុមចតុកោណ បង្ហាញផ្លូវនៃអង្គភ្ញោចប្រសាទពីស្បែកទៅសាច់ដុំ ដោយឆ្លងកាត់ណឺរ៉ូនបី ។ នៅខាងឆ្វេងមានចុងសរសៃនៅក្នុងស្បែក (រាងដូចជក់) ដែលមានបន្ទាត់ចង្អុលពីស្លាក «ចុងណឺរ៉ូនវិញ្ញាណត្រជាក់» និងលេខ ① ក្នុងរង្វង់ ។ បន្ទាប់មកសរសៃវែងមួយមានសំបកមីយេលីនរាងពងក្រពើជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនៅចំកណ្តាលមានតួកោសិការាងមូលមួយ (ស្លាក «ដងខ្លួន») ។ បន្ទាប់មកសរសៃចូលទៅក្នុងខួរឆ្អឹងខ្នង ហើយបែកមែកទៅជួបណឺរ៉ូនទីពីរ ដែលមានតួកោសិការាងផ្កាយ និងដងឌ្រីតខ្លីៗច្រើន (លេខ ② ក្នុងរង្វង់) ។ ណឺរ៉ូនទីពីរនេះភ្ជាប់ទៅណឺរ៉ូនទីបី ដែលមានតួកោសិការាងផ្កាយធំជាង និងអាក់សូនវែងចេញទៅស្តាំ ។ អាក់សូននោះទៅបែកមែកនៅលើកំណាត់សាច់ដុំ (លេខ ③ ក្នុងរង្វង់) ដែលគូសជាបន្ទះៗមានចំណុច ។ នៅខាងលើរូប មានព្រួញវែងមួយចង្អុលពីឆ្វេងទៅស្តាំ សរសេរពីលើថា «ទិសដៅអង្គភ្ញោចប្រសាទ» ។ នៅក្រោមរូបមានវង់ក្រចកពីរ ៖ មួយនៅក្រោមណឺរ៉ូនទីមួយ សរសេរ «ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ» និងមួយទៀតនៅក្រោមណឺរ៉ូនទីពីរ សរសេរ «អន្តរណឺរ៉ូន» ។ នៅខាងស្តាំខាងក្រោម សាច់ដុំមានស្លាក «សាច់ដុំដៃ» និងនៅជាប់នោះមានស្លាកបញ្ឈរមួយទៀត ។ ទិសដៅអង្គភ្ញោចប្រសាទ; ចុងណឺរ៉ូនវិញ្ញាណត្រជាក់; ដងខ្លួន; ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ; អន្តរណឺរ៉ូន; សាច់ដុំដៃ; លំនាំចលករ (សរសេរបញ្ឈរ នៅចំណុចដែលអាក់សូនប៉ះសាច់ដុំ); ① ② ③ ។ ព្រួញវែងនៅខាងលើចង្អុលពីឆ្វេងទៅស្តាំ តាមលំដាប់ ① ចុងវិញ្ញាណ (ស្បែក) → ណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ → ② អន្តរណឺរ៉ូន (ខួរឆ្អឹងខ្នង) → ③ ណឺរ៉ូនចលករ → សាច់ដុំដៃ ។ នៅខាងស្តាំ ព្រួញខ្លីមួយចង្អុលចុះក្រោមទៅរកកន្លែងប៉ះរវាងអាក់សូន និងសាច់ដុំ ។ រូបភាពទី 1.10 បង្ហាញពីផ្លូវនៃអង្គភ្ញោចប្រសាទ ។ នៅពេលឮទូរសព្ទរោទ៍ អ្នកលើកទូរសព្ទដើម្បីឆ្លើយតប ។ ក្នុងដំណើរការនេះ មានណឺរ៉ូនបីប្រភេទដែលចូលរួម ៖ នៅពេលចុងវិញ្ញាណចាប់យករំញោចពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅ អង្គភ្ញោចប្រសាទកើតឡើងភ្លាម ។ ចុងនៅក្នុងត្រចៀក ចាប់យកសូរសំឡេងរោទ៍របស់ទូរសព្ទ ហើយបញ្ជូនអង្គភ្ញោចប្រសាទនៅក្នុងណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ ។ ចេញពីណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ អង្គភ្ញោចប្រសាទឆ្លងកាត់ទៅណឺរ៉ូនភ្ជាប់ដែលស្ថិតនៅក្នុងខួរក្បាល ។ នៅពេលនោះ ខួរក្បាលបកស្រាយអង្គភ្ញោចប្រសាទ ដែលបានមកពីណឺរ៉ូនភ្ជាប់ ហើយធ្វើឱ្យយើងដឹងថា ទូរសព្ទកំពុងរោទ៍ ។ ខួរក្បាលក៏បានសម្រេចចិត្តថា តើគួរតែឆ្លើយតបតាមទូរសព្ទឬទេ ? បន្ទាប់មកអង្គភ្ញោចប្រសាទធ្វើដំណើរតាមបណ្តាញណឺរ៉ូនចលកររាប់ពាន់ ។ ណឺរ៉ូនចលករបញ្ជូនអង្គភ្ញោចប្រសាទទៅកាន់សាច់ដុំ ។ សាច់ដុំឆ្លើយតប ដោយការលើកទូរសព្ទ ។

អាក់សូនរបស់ណឺរ៉ូនមួយមិនអាចភ្ជាប់ផ្ទាល់នឹងដងឌ្រីតរបស់ណឺរ៉ូនមួយទៀតបានទេ ព្រោះនៅចន្លោះអាក់សូន និងដងឌ្រីតមានលំហតូចមួយ ។ ហេតុនេះ ទើបមាន ស៊ីណាប់ ។ នៅពេលអង្គភ្ញោចដើរទៅដល់ផ្នែកខាងចុងអាក់សូន វាមិនអាចឆ្លងកាត់លំហនោះបានទេ ។ ដូចនេះ តើអង្គភ្ញោចឆ្លងកាត់បន្តសកម្មភាពដូចម្តេច ? រូបគំនូរកាត់ស ខ្មៅក្នុងស៊ុមចតុកោណ បង្ហាញចំណុចប្រសព្វ (ស៊ីណាប់) រវាងចុងអាក់សូននៃណឺរ៉ូនមួយ និងដងឌ្រីតនៃណឺរ៉ូនមួយទៀត ។ នៅផ្នែកខាងលើ អាក់សូនមួយធំទូលាយ (សរសេរ «អាក់សូន») ចុះមកក្រោមហើយប៉ោងធំនៅចុង (សរសេរ «ចុងអាក់សូន») ។ ក្នុងប៉ោងចុងនោះ មានថង់តូចៗរាងមូលជាច្រើន (សរសេរ «ចង្រ្កានសារធាតុគីមី») និងមានសរីរាង្គរាងពងក្រពើមួយដែលមានផ្នត់ខាងក្នុង (សរសេរ «វិតក្នុងគ្លី») ។ នៅខាងក្រោមប៉ោងនោះ មានលំហតូចមួយ (សរសេរ «លំហ(ស៊ីណាប់)») បន្ទាប់មកជាភ្នាសនៃដងឌ្រីតរបស់ណឺរ៉ូនទីពីរ ដែលមានរាងជាជញ្ជាំងខណ្ឌចែកជាបន្ទះៗ (សរសេរ «ដងឌ្រីតនៃណឺរ៉ូនដែលនៅជិតគ្នា») ។ នៅខាងស្តាំ មានសរសៃវែងមួយ (សរសេរ «ណឺរ៉ូនបញ្ចេញសារ») និងនៅជ្រុងខាងក្រោមស្តាំ មានបន្ទាត់ចង្អុល (សរសេរ «ចុល») ។ នៅខាងលើស្តាំ សរសេរ «ទិសដៅអង្គភ្ញោច» ជាមួយព្រួញចង្អុលចុះក្រោម ។ អាក់សូន; វិតក្នុងគ្លី; ចុងអាក់សូន; ចង្រ្កានសារធាតុគីមី; លំហ (ស៊ីណាប់); ដងឌ្រីតនៃណឺរ៉ូនដែលនៅជិតគ្នា; ណឺរ៉ូនបញ្ចេញសារ; ចុល; ទិសដៅអង្គភ្ញោច ។ ព្រួញមួយនៅខាងលើស្តាំចង្អុលចុះក្រោមទៅកាន់ចុងអាក់សូន តាងឱ្យទិសដៅនៃអង្គភ្ញោច ។ លំដាប់ដែលរូបបង្ហាញ៖ អង្គភ្ញោចមកដល់ចុងអាក់សូន → ថង់សារធាតុគីមីផ្ទុះបញ្ចេញសារធាតុចូលលំហស៊ីណាប់ → សារធាតុទៅដល់ភ្នាសដងឌ្រីត → អង្គភ្ញោចថ្មីកើតឡើងក្នុងដងឌ្រីត ។ ផ្នែកខាងចុងអាក់សូនមានថង់តូចៗជាច្រើនដែលពេញដោយសារធាតុគីមីមួយប្រភេទ មានសភាពជាពពួកតូចៗ ។ នៅពេលអង្គភ្ញោចដើរទៅដល់ផ្នែកខាងចុងអាក់សូន ថង់តូចៗទាំងនោះផ្ទុះបែក ហើយបញ្ចេញសារធាតុគីមី (សារធាតុប្រតិកម្មគីមី) ដែលធ្វើចលនាឆ្លងកាត់ស៊ីណាប់ ។ នៅផ្នែកម្ខាងទៀត សារធាតុគីមីបង្កើតអង្គភ្ញោចប្រសាទថ្មីមួយនៅក្នុងដងឌ្រីតមួយ ។ ដងឌ្រីតនោះបញ្ជូនអង្គភ្ញោចទៅកាន់តួកោសិការបស់វា ហើយផ្លាស់ចូលទៅអាក់សូន ។ តាមវិធីនេះ អង្គភ្ញោចប្រសាទដើរដំណើរពីណឺរ៉ូនមួយទៅណឺរ៉ូនមួយផ្សេងទៀត ។

ប្រព័ន្ធប្រសាទមនុស្សចែកជាពីរផ្នែកសំខាន់ គឺមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ និងបរិមណ្ឌលប្រសាទ (រូបទី 1.12) ។ មជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទរួមមានខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នង ។ បរិមណ្ឌលប្រសាទរួមមានក្រុមសរសៃប្រសាទទាំងអស់ ដែលលាតសន្ធឹងនៅខាងក្រៅមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ។

ខួរក្បាលជាសរីរាង្គសំខាន់ជាងគេនៃមជ្ឈមណ្ឌលប្រសាទ ដែលមានណឺរ៉ូនចំនួនប្រហែល 100 ពាន់លាន ។ ខួរក្បាលមានទម្ងន់ប្រហែលពី 1 200 ទៅ 1 350g ចំពោះមនុស្សប្រុស និងពី 1 000 ទៅ 1 250g ចំពោះមនុស្សស្រី ហើយផ្ទៃក្រឡារបស់វាប្រហែលពី 2 000 ទៅ 2 100cm² ។ ខួរក្បាលការពារដោយឆ្អឹងលលាដ៍ក្បាល ។ ខួរក្បាលត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយជាលិកាស្តើងៗស្រាប់ ដែលហៅថា ស្រោមខួរ ។ ចន្លោះរវាងស្រោមក្នុងបង្អស់ និងក្រោយបង្អស់ មានស្រោមកញ្ចាល់ដែលមានលំហពេញដោយវត្ថុរាវ គឺទឹកខួរ ។ ទឹកខួរនាំយកទៅខួរក្បាលនូវ O₂ គ្លុយកូស កាល់ស្យូម និងអ៊ីយ៉ុង ។ ទឹកខួរចាំបាច់យកសារធាតុទាំងនេះពីសរសៃឈាម ។ ក្រោយពីនេះ ធាតុរាវនេះការពារខួរក្បាលពីការប៉ះទង្គិច ។ ដើម្បីឱ្យខួរក្បាលបំពេញនាទីបានល្អប្រសើរ វាត្រូវតែទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់អាហារ និង O₂ ជាប្រចាំ ។ ប្រសិនបើការផ្គត់ផ្គង់ O₂ ត្រូវបានកាត់ផ្តាច់រយៈពេល 2-3 នាទី ខួរក្បាលផ្នែកខ្លះនឹងខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ ការខូចខាតបែបនេះបណ្តាលឱ្យស្លាប់ ។ ខួរក្បាលមានតំបន់បីសំខាន់ដែលទទួល ហើយឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មាន ។ តំបន់ទាំងនោះគឺ ៖ ខួរធំ ខួរតូច និងខួរគ្រោងក ។

ខួរធំជាផ្នែកធំជាងគេនៃខួរក្បាល ។ ខួរធំមានប្រហែល 80 % នៃចំនួនជាលិកាប្រសាទទាំងមូល ។ ផ្នែកសំខាន់ជាងគេនៃខួរធំរបស់មនុស្ស គឺស្រទាប់ខាងក្រៅបំផុតនៃខួរ ដែលជាស្រទាប់សារធាតុប្រផេះមានកម្រាស់ពី 2-4mm ។ សារធាតុប្រផេះកើតឡើងពីគ្រាប់ការបស់ណឺរ៉ូនចលករ និងអន្តរណឺរ៉ូនយ៉ាងច្រើន ។ ផ្នែកខាងក្រៅនៃសំបកខួរមានផ្នត់ជាច្រើន ។ ផ្នត់ទាំងនេះបង្កើនផ្ទៃទំនាក់ទំនងរវាងកោសិកាប្រសាទយ៉ាងធំធេង ដែលបង្កើនបរិមាណគំនិតច្រើនដែរ ។ ផ្នែកខាងក្រោយសារធាតុប្រផេះរបស់ខួរធំជាសារធាតុស ។ សារធាតុសកើតឡើងពីភីបប្រសាទ (អាក់សូន និងស្រទាប់មីយេលីន) ។ សំបកខួរត្រូវបានចាត់ទុកជានាទីជាច្រើនដូចជាបញ្ញាស្មារតី ។ លក្ខណៈ៖ នេះរួមមានសតិ ប្រតិភាវ ការគិតពិចារណា ។ ខួរធំចែកជាពីរចំហៀងចាប់ពីផ្នែកខាងមុខទៅខាងក្រោយដោយចង្អូរយ៉ាងជ្រៅ ។ ចង្អូរនេះ ចែកខួរជាអឌ្ឍគោលខួរស្តាំ និងឆ្វេង ។ អឌ្ឍគោលខួរទាំងពីរភ្ជាប់ជាមួយគ្នាដោយសារប្រសាទ ។ ផ្នែកខ្លះនៃអឌ្ឍគោលខួរនេះ ទទួលព័ត៌មានពីផ្នែកខាងខ្លួន និងពីផ្នែកខាងខ្លួន ។ ផ្នែកដែលទទួលព័ត៌មានពីផ្នែកខាងខ្លួននេះ ជាផ្នែកគ្រប់គ្រងចលនា ។ រូបគំនូរស ខ្មៅក្នុងស៊ុមចតុកោណមួយ បង្ហាញខួរក្បាលមនុស្សពីរផ្នែក ។ ផ្នែកខាងលើ គឺខួរធំដែលគូសជាប់នឹងខួរតូច មើលពីខាងលើ ។ ខួរធំមានរាងស្មើៗគ្នាពីរចំហៀង បែងចែកដោយចង្អូរជ្រៅនៅចំកណ្តាល ។ ផ្ទៃខួរធំមានផ្នត់វៀចវេរជាច្រើន ដែលបង្ហាញជាខ្សែកោងស្រួចៗ ។ នៅខាងក្រោមខួរធំ មានខួរតូចដែលគូសជាខ្សែឆ្នូតៗបញ្ឈរជិតៗគ្នា ។ នៅខាងក្រោមនៃរូបទីពីរ មានផ្នែកមួយទៀតនៃខួរដែលគូសជាពណ៌ប្រផេះ ។ អឌ្ឍគោលខួរ ខាងឆ្វេង; ខាងមុខ; អឌ្ឍគោលខួរ ខាងស្តាំ; ផ្នត់; ខាងក្រោយ; ចង្អូរ; កំពកខ្វាស; កំពកចំហៀង ។ បន្ទាត់ចង្អុលត្រង់ៗ ភ្ជាប់ស្លាកនីមួយៗទៅផ្នែកដែលវាដាក់ឈ្មោះ ៖ «អឌ្ឍគោលខួរ ខាងឆ្វេង» និង «អឌ្ឍគោលខួរ ខាងស្តាំ» ចង្អុលទៅចំហៀងទាំងពីរ; «ខាងមុខ» និង «ខាងក្រោយ» ចង្អុលទៅចុងទាំងពីរ; «ផ្នត់» ចង្អុលទៅខ្សែកោងលើផ្ទៃ; «ចង្អូរ» ចង្អុលទៅរណ្តៅកណ្តាល; «កំពកខ្វាស» និង «កំពកចំហៀង» ចង្អុលទៅផ្នែកខាងក្រោម ។ ផ្នែកខ្លះនៃខួរធំដំណើរការនូវព័ត៌មានចេញពីប្រតិបត្តិការ ដូចនេះវាទាក់ទងនឹងសោតវិញ្ញាណ ។ ផ្នែកមួយផ្សេងទៀតត្រួតពិនិត្យសាច់ដុំជាប់ពាក់ព័ន្ធ ។ ខួរធំទទួលអង្គភ្ញោចវិញ្ញាណដែលចេញពីផ្នែក និងស្បែក ។ ខួរធំមាននាទីទាក់ទងនឹងវិញ្ញាណរសជាតិ និងក្លិន ។

ខួរក្បាលទទួលព័ត៌មានពីមជ្ឈដ្ឋានខាងក្រៅតាមរយៈណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ ។ បន្ទាប់មកខួរធំបញ្ជូនព័ត៌មានទៅសាច់ដុំ និងក្រពេញតាមរយៈណឺរ៉ូនចលករ ។ ព័ត៌មានដែលចេញពីអឌ្ឍគោលខួរឆ្វេង ត្រូវត្រួតពិនិត្យចលនាសារពាង្គកាយចំហៀងខាងស្តាំ ។ ព័ត៌មានដែលចេញពីអឌ្ឍគោលខួរស្តាំ ត្រូវត្រួតពិនិត្យចលនាសារពាង្គកាយចំហៀងខាងឆ្វេង ។ ក៏ដូចគ្នាដែរ ខួរក្បាលផ្នែកខាងឆ្វេងទទួលព័ត៌មានចេញពីរាងកាយចំហៀងខាងស្តាំ ។ អង្គភ្ញោចមកពីសារពាង្គកាយចំហៀងខាងឆ្វេង ធ្វើដំណើរទៅអឌ្ឍគោលខួរស្តាំ ។ ដោយសារមូលហេតុនេះហើយ របួសនៅលើអឌ្ឍគោលមួយចំហៀង នឹងមានឥទ្ធិពលលើសារពាង្គកាយចំហៀងមួយផ្សេងទៀត ។ អឌ្ឍគោលមួយនៃខួរធំលើសលុបលើមួយផ្សេងទៀត ។ តាមធម្មតា អឌ្ឍគោលខួរឆ្វេងលើសលុបលើខួរស្តាំ ។ ដោយអឌ្ឍគោលខួរឆ្វេងមានភាពលើសលុប ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សមានលក្ខណៈខាងស្តាំលើសលុបខាងឆ្វេង (ប្រើដៃស្តាំ) ។ ចំពោះមនុស្សមួយភាគធំ អឌ្ឍគោលខួរឆ្វេងគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការគណនា ។ ចំណែកខាងស្តាំជាមជ្ឈមណ្ឌលគំនិត និងសិល្បៈ ។ រូបពេញទំព័រ ជាគំនូរស ខ្មៅក្នុងស៊ុមធំ ដែលបង្ហាញខួរក្បាលមនុស្សនៅចំកណ្តាល ហើយនៅជុំវិញវា មានគំនូរតូចៗនៃសរីរាង្គវិញ្ញាណ និងសកម្មភាពផ្សេងៗ ដែលមានបន្ទាត់ចង្អុលទៅរកផ្នែកផ្សេងៗនៃខួរក្បាល ។ ខួរក្បាលគូសធំនៅកណ្តាល (ស្លាក «ខួរក្បាល») ដោយខួរតូចនៅផ្នែកខាងក្រោមស្តាំ (ស្លាក «ខួរតូច») និងខួរគ្រោងកនៅខាងក្រោម (ស្លាក «ខួរគ្រោងក») ។ ជុំវិញខួរក្បាលមាន ៖ នៅខាងលើឆ្វេង បុរសម្នាក់កំពុងរត់ (ស្លាក «ចលនាសារពាង្គកាយ»); នៅខាងឆ្វេង ក្មេងប្រុសម្នាក់កំពុងអានសៀវភៅ (ស្លាក «ការគិត»); នៅក្រោមនោះ មាត់មួយបើកធំ (ស្លាក «ការនិយាយ»); នៅខាងក្រោមឆ្វេង អណ្តាតមួយកំពុងលិទ្ធរបស់ (ស្លាក «រសជាតិ»); នៅខាងក្រោម ច្រមុះមួយ (ស្លាក «ក្លិន»); នៅខាងលើកណ្តាល ត្រចៀកមួយ (ស្លាក «លឺ»); នៅខាងលើស្តាំ ដៃមួយកំពុងចុចម្រាមដៃ (ស្លាក «បំណិនដៃ»); នៅខាងស្តាំ ភ្នែកមួយបើកធំ (ស្លាក «គំហើញ»); នៅខាងក្រោមស្តាំ ស្ត្រីម្នាក់ឈរបែរដៃជើង (ស្លាក «លំនឹង»); នៅខាងក្រោមកណ្តាល សួត (ស្លាក «សួត») និងបេះដូង (ស្លាក «បេះដូង») ដែលមានស្លាករួមថា «ដង្ហើម និងការគ្រប់គ្រងបេះដូង» ។ ចលនាសារពាង្គកាយ; ការគិត; ការនិយាយ; រសជាតិ; ក្លិន; លឺ; បំណិនដៃ; គំហើញ; លំនឹង; ខួរក្បាល; ខួរតូច; ខួរគ្រោងក; សួត; បេះដូង; ដង្ហើម និងការគ្រប់គ្រងបេះដូង ។ បន្ទាត់ចង្អុលវែងៗ ចេញពីគំនូរនីមួយៗ ចូលទៅរកផ្នែកផ្សេងៗនៃខួរក្បាល ៖ ពីបុរសរត់ និងពីស្ត្រីឈរ ចូលទៅផ្នែកខាងមុខនៃខួរធំ (តំបន់ចលនា); ពីក្មេងអានសៀវភៅ ចូលទៅផ្នែកខាងមុខ; ពីមាត់ ពីអណ្តាត ពីច្រមុះ និងពីដៃ ចូលទៅផ្នែកខាងចុង ។ ព្រួញមួយនៅខាងស្តាំ ចង្អុលចុះក្រោមទៅខួរតូច (លំនឹង) ។

នៅផ្នែកបាតនៃខួរធំមានទម្រង់រាងដូចស៊ីតមួយគូ ដែលកើតឡើងពីសារធាតុប្រផេះ ហៅថា តាឡាមុស (Thalamus) ។ តាឡាមុសជាស្ថានីយបញ្ជូនបន្ត ។ វាចាំបាច់យកអង្គភ្ញោចពីណឺរ៉ូនវិញ្ញាណនាំ ដែលចូលទៅក្នុងខួរក្បាល ។ តាមរយៈស៊ីណាប់ជាមួយណឺរ៉ូនផ្សេងទៀត តាឡាមុសដឹកនាំអង្គភ្ញោចទៅផ្នែកត្រឹមត្រូវនៃសំបកខួរ ដែលនៅទីនោះ វានឹងត្រូវបានបកស្រាយ ។ លើសពីនេះ តាឡាមុសជ្រើសរើសព័ត៌មានមួយចំនួន ដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យអ៊ូអរខ្លាំងពេក ។ ប្រសិនបើខួរក្បាលទទួលគ្រប់ព័ត៌មាន ដែលសារពាង្គកាយទទួលបានពីមជ្ឈដ្ឋាន វានឹងធ្វើឱ្យអ៊ូអរយ៉ាងខ្លាំង ។ អ៊ីប៉ូតាឡាមុស (Hypothalamus) ស្ថិតនៅខាងក្រោមតាឡាមុស ។ វាត្រូវពិនិត្យវេទនារម្មណ៍សំខាន់ៗទាក់ទងនឹងការថែរក្សាលំនឹង ដូចជាការស្រេក ការឃ្លាន ជាដើម ។ តំហែរក្សាសីតុណ្ហភាព តុល្យភាពទឹក និងសម្ពាធឈាម ក៏ត្រូវបានត្រួតពិនិត្យដោយអ៊ីប៉ូតាឡាមុសផងដែរ ។ លើសពីនេះទៀត អ៊ីប៉ូតាឡាមុសមាននាទីយ៉ាងសំខាន់ សម្រាប់បង្កើតបណ្តាញការបញ្ជូនអរម៉ូនរបស់អ៊ីប៉ូហ្វីស ។ រូបគំនូរកាត់ស ខ្មៅក្នុងស៊ុមចតុកោណ បង្ហាញខួរក្បាលមនុស្សកាត់ពាក់កណ្តាល ដោយឃើញផ្នែកខាងក្នុង ។ ផ្ទៃ ខាងក្រៅជាខួរធំដែលមានផ្នត់វៀចវេរ ។ នៅចំកណ្តាលមានបន្ទប់តូចៗ (ប្រហោងខួរ) និងផ្នែកតូចមួយរាងមូល ។ នៅខាងក្រោមស្តាំជាខួរតូច ដែលគូសជាខ្សែឆ្នូតៗ ។ នៅខាងក្រោមកណ្តាលជាខួរគ្រោងក ដែលបន្តចុះទៅជាខួរឆ្អឹងខ្នង ។ តាឡាមុស; ខួរធំ; អ៊ីប៉ូតាឡាមុស; អ៊ីប៉ូហ្វីស; ខួរគ្រោងក; ខួរតូច; ខួរឆ្អឹងខ្នង ។ បន្ទាត់ចង្អុលត្រង់ៗ ចេញពីស្លាកនីមួយៗ ចូលទៅរកផ្នែកដែលវាដាក់ឈ្មោះ; «តាឡាមុស» ចង្អុលទៅផ្នែកមូលកណ្តាលខាងលើ; «អ៊ីប៉ូតាឡាមុស» ចង្អុលទៅផ្នែកខាងក្រោមនៃតាឡាមុស; «អ៊ីប៉ូហ្វីស» ចង្អុលទៅកន្ទុយតូចខាងក្រោម ។

ខួរតូចស្ថិតនៅផ្នែកខាងក្រោយក្រោមខួរធំ ។ ខួរតូចចែកចេញជាអឌ្ឍគោលចំនួនពីរ ។ ខួរតូចក៏មានសារធាតុប្រផេះ និងសារធាតុសដែរ ។ ស្រទាប់ខាងក្រៅរបស់ខួរតូចក៏មានផ្នត់ខ្លះៗដែលជាសារធាតុប្រផេះ ហើយចំណែកផ្នែកខាងក្នុងជាសារធាតុស ។ ខួរតូចត្រួតពិនិត្យចលនាឆន្ទៈទាំងអស់ និងចលនាឆន្ទៈមួយចំនួន ។ អង្គភ្ញោចចលករចេញពីសំបកខួរក្បាល ដឹកនាំតាមផ្លូវប្រសាទ តាមម៉ោកឆាងខ្លះទៅសាច់ដុំ និងម៉ោកឆាងផ្សេងទៀតទៅកាន់ខួរតូច ។ សាច់ដុំក៏បញ្ជូនអង្គភ្ញោចតាមផ្លូវប្រសាទវិញ្ញាណទៅខួរតូចដែរ ។ អង្គភ្ញោចទាំងនេះផ្តល់ព័ត៌មានពីទីតាំងសាច់ដុំ អត្រានៃការកន្ត្រាក់ ។ល។ បន្ទាប់មកខួរតូចបញ្ជូនអង្គភ្ញោចទៅកាន់សំបកខួរក្បាល ដើម្បីកែលម្អ និងសម្រួលចលនារបស់សាច់ដុំ ។ ដូចនេះសំបកខួរក្បាល និងខួរតូចធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីបង្កើតចលនាឆន្ទៈមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងរលូន ។ ជាមួយចលនាឆន្ទៈខ្លះ ខួរតូចធ្វើការប្រើប្រាស់គ្នាដោយមួយផ្នែកផ្សេងៗទៀតរបស់ខួរក្បាល ។ ត្រចៀកក្នុង ខួរតូចជួយរក្សាតុល្យភាព ។ ការខូចខាតខួរតូចបណ្តាលឱ្យមានចលនាកន្ត្រាក់ញ័រ រួចបាត់បង់តុល្យភាព ។ ដំណើរដើរទែនទែន និងសញ្ញាផ្សេងៗទៀតនៃការបាត់បង់លំនឹង កើតមាននៅពេលណាគេផឹកគ្រឿងស្រវឹងច្រើនពេក ដែលបណ្តាលឱ្យមានការបាត់បង់ជាបណ្តោះអាសន្ននូវនាទីរបស់ខួរតូច ។

ខួរគ្រោងក (ខួរកញ្ចុងក) ស្ថិតនៅខាងក្រោមខួរក្បាល ហើយភ្ជាប់នឹងខួរឆ្អឹងខ្នង ។ ស្រទាប់ក្រៅជាសារធាតុស ឯស្រទាប់ក្នុងជាសារធាតុប្រផេះ ។ ខួរកញ្ចុងកកើតឡើងពីភីបប្រសាទ ដែលភ្ជាប់ខួរឆ្អឹងខ្នងទៅផ្នែកផ្សេងៗទៀតនៃខួរក្បាល ។ វាត្រូវពិនិត្យសកម្មភាពអន្តររបស់សារពាង្គកាយ ។ ណឺរ៉ូនក្នុងខួរកញ្ចុងកតម្រូវ និងត្រួតពិនិត្យចង្វាក់បេះដូង ។