សង្គ្រាមត្រជាក់ និងអព្យាក្រឹតភាពកម្ពុជា

បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៤៥ ពិភពលោកមិនបានស្ងប់ស្ងាត់ទេ ។ មហាអំណាចពីរបានប្រណាំងគ្នាគ្រប់វិស័យ៖ ការអភិវឌ្ឍន៍ បច្ចេកវិទ្យា យោធា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងមនោគមវិជ្ជា ។ ការប្រណាំងនោះហៅថា សង្គ្រាមត្រជាក់ ។ វាចាប់ផ្ដើមនៅ ឆ្នាំ១៩៤៧ ហើយបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៩១ ។

សម្រាប់កម្ពុជា រឿងនេះមិនមែនជារឿងឆ្ងាយទេ ។ ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៥០-១៩៦០ កម្ពុជាបានឯករាជ្យ បានអព្យាក្រឹត បានចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ និងមានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ ។ តែក្រោយមក ការកៀបសង្កត់ពីមហាអំណាចទាំងពីរ សង្គ្រាមនៅវៀតណាម និងការបែងចែកវៀតណាម-ឡាវជាពីរ បានធ្វើឱ្យកម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងភ្នក់ភ្លើងនៃសង្គ្រាម ។ លទ្ធផលគឺ ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ១៩៦៩-១៩៧៣ សង្គ្រាមស៊ីវិល ១៩៧០-១៩៧៥ វិនាសកម្មនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ១៩៧៥-១៩៧៩ និងសង្គ្រាមស៊ីវិលជាងបីទសវត្សរ៍ ១៩៧០-១៩៩៨ ។

មេរៀននេះមានសំឡេងពីរសំឡេង ៖ សំឡេងទី១ ជាសន្លឹកកិច្ចការរបស់គ្រូ សាយ សេងហ៊ន ដែលមានសំណួរប្រាំ ។ សំឡេងទី២ ជាវិញ្ញាសាប្រឡងបាក់ឌុប វិញ្ញាសាទី ៦ ដែលសួរអំពីគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត និងមានចម្លើយវែង ។ យើងរក្សាទាំងពីរ ។

ដើម្បីយល់សង្គ្រាមត្រជាក់ ត្រូវចាប់ផ្ដើមពីចំណុចមួយ៖ សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បានបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៤៥ ហើយបន្ទាប់ពីនោះ បញ្ហារបស់ប្រទេស អាល្លីម៉ង់ បានក្លាយជាទីប្រសព្វមុខនៃមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរ ។ ប្រភពចាត់ទុកចំណុចនេះជាចំណុចដើមនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ ។

នៅពេលជាមួយគ្នា នៅអាស៊ី បណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិនបានចាប់ផ្ដើមទទួលបានឯករាជ្យ ហើយបានចាប់ផ្ដើមឈរនៅកណ្តាលរវាងមនោគមវិជ្ជាសេរី និងមនោគមវិជ្ជាកុម្មុយនីស្ដ ។ កម្ពុជាជ្រើសរើសផ្លូវមួយ៖ អព្យាក្រឹត ។ ផ្លូវនោះត្រូវបានបញ្ជាក់ជាផ្លូវការនៅ ឆ្នាំ១៩៥៥ ។

ប្រភពមិនបានរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយមុន ឆ្នាំ១៩៤៥ ទេ ។ ដូច្នេះ ផ្ទៃក្នុងដែលមេរៀននេះអាចនិយាយបាន គឺចាប់ពី ឆ្នាំ១៩៤៥ តទៅប៉ុណ្ណោះ ។

ប្រភពពន្យល់ថា ការចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមត្រជាក់ឡើង គឺផ្ដើមចេញពីបញ្ហា អាល្លីម៉ង់ នៅពេលដែលប្រទេសនេះក្លាយទៅជាទីប្រសព្វមុខនៃមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរ ក្រោយពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅ ឆ្នាំ១៩៤៥ ។ សង្គ្រាមត្រជាក់បានចាប់ផ្ដើមនៅ ឆ្នាំ១៩៤៧ និងបានបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៩១ នៅពេលដែលសហភាពសូវៀតដួលរលំទាំងស្រុងពីឆាកអន្តរជាតិ ។

គន្លឹះពាក្យ៖ សង្គ្រាមត្រជាក់

- អត្ថន័យ៖ ការប្រណាំងប្រជែងខាងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងសម័យទំនើប បច្ចេកវិទ្យា យោធា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច មនោគមវិជ្ជា រវាងប្លុកកុម្មុយនីស្ដ (សហភាពសូវៀត ) និងប្លុកសេរី (សហរដ្ឋអាមេរិក ) ។

- ឧទាហរណ៍៖ បញ្ហាអាល្លីម៉ង់ក្រោយ ឆ្នាំ១៩៤៥ ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាទីប្រសព្វមុខ ហើយនាំទៅដល់ការចាប់ផ្ដើមនៅ ឆ្នាំ១៩៤៧ ។

ព្រឹត្តិការណ៍៖ ការចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមត្រជាក់

- កាលបរិច្ឆេទ៖ ចាប់ផ្ដើម ឆ្នាំ១៩៤៧ បញ្ចប់ ឆ្នាំ១៩៩១ ចំណុចដើម ឆ្នាំ១៩៤៥ ។

- ទីកន្លែង៖ បញ្ហានៅ អាល្លីម៉ង់ ដែលក្លាយជាទីប្រសព្វមុខនៃមហាអំណាចទាំងពីរ ។

- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ ប្លុកកុម្មុយនីស្ដ (សហភាពសូវៀត) និងប្លុកសេរី (សហរដ្ឋអាមេរិក) ។

- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បញ្ហាអាល្លីម៉ង់បានធ្វើឱ្យមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរប្រឈមមុខគ្នា ។ ការប្រណាំងប្រជែងគ្រប់វិស័យបានចាប់ផ្ដើមនៅ ឆ្នាំ១៩៤៧ ។ វាបានបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៩១ ពេលសហភាពសូវៀតដួលរលំទាំងស្រុងពីឆាកអន្តរជាតិ ។

- មូលហេតុ៖ បញ្ហាអាល្លីម៉ង់ក្រោយ ឆ្នាំ១៩៤៥ និងការប្រឈមមុខនៃមនោគមវិជ្ជាពីរ ។

- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ ពិភពលោកបែកជាពីរប្លុក ហើយការប្រណាំងនេះបានរាលដាលដល់អាស៊ី និងដល់កម្ពុជា ។

- ចងចាំ៖ ប្រភពដាក់ឆ្នាំបីផ្សេងគ្នា៖ ១៩៤៥ ជាចំណុចដើម ១៩៤៧ ជាឆ្នាំចាប់ផ្ដើម ១៩៩១ ជាឆ្នាំបញ្ចប់ ។

មូលហេតុ → ព្រឹត្តិការណ៍ → លទ្ធផល៖ បញ្ហាអាល្លីម៉ង់ក្រោយ ១៩៤៥ → ការប្រណាំងប្រជែងចាប់ផ្ដើម ១៩៤៧ → ការបញ្ចប់ ១៩៩១ ពេលសហភាពសូវៀតដួលរលំ ។

សំណួរទី៤ នៃសន្លឹកកិច្ចការសួរថា តើសង្គ្រាមត្រជាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០-១៩៦០ បាននាំអ្វីខ្លះមកដល់ ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ។ ចម្លើយរបស់ប្រភព មានប្រាំពីរចំណុច ៖

• ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិនទទួលបានឯករាជ្យ មានស្ថានភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេស
• ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានអព្យាក្រឹត មានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ
• កម្ពុជាមានស្ថិរភាព និងចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ
• ការកៀបសង្កត់ពីមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាសេរី និងកុម្មុយនីស្ដ
• សង្គ្រាមនៅ វៀតណាម កើតឡើង
• វៀតណាម បែងចែកជាពីរ (កុម្មុយនីស្ដ និងសេរី) ប្រទេស ឡាវ បែងចែកជាពីរ (កុម្មុយនីស្ដ និងសេរី)
• កម្ពុជាមានទំនាស់ជាមួយប្រទេសជិតខាង

ចំណុចទី១ និងទី២ ជាផ្នែកល្អ ។ ចំណុចទី៤ ដល់ទី៧ ជាផ្នែកដែលនាំកម្ពុជាទៅរកសង្គ្រាម ។

- កុំច្រឡំ៖ វៀតណាម និង ឡាវ ត្រូវបានប្រភពរាយថាបែងចែកជាពីរនៅទំព័រទី២ ។ តែនៅពេលរាយប្រទេសដែលបែងចែកជាពីរនៅទំព័រទី៣ ប្រភពដាក់ឈ្មោះ វៀតណាម កូរ៉េ និងអាល្លីម៉ង់ (សូមមើល ៤.៧) ។

នេះជាចម្លើយវែងនៃវិញ្ញាសាប្រឡងបាក់ឌុប សំណួរទី១ ដែលមានបួនផ្នែក៖ និយមន័យ មូលហេតុ ការពង្រឹង និងលទ្ធផល ។

គន្លឹះពាក្យ៖ គោលនយោបាយអព្យាក្រឹត

- អត្ថន័យ៖ ការរួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមានជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោក ដោយនៅកណ្តាល មិនប្រកាន់មនោគមវិជ្ជាសេរី និងមនោគមវិជ្ជាកុម្មុយនីស្ត

- ឧទាហរណ៍៖ សកម្មភាពបីក្នុង ឆ្នាំ១៩៥៥ គឺសេចក្តីប្រកាសរួមនៅភ្នំពេញ សេចក្តីអះអាងនៅបានឌុង និងមាតិកាអព្យាក្រឹតភាពនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ។

មូលហេតុនៃការអនុវត្តន៍នយោបាយអព្យាក្រឹត មានពីរ ៖

• អនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចនៃ សន្និសីទក្រុងហ្សឺណែវ ដែលស្នើដោយចិន និងសហភាពសូវៀត ។ ប្រភពមិនបានដាក់ឆ្នាំឱ្យសន្និសីទនេះទេ ។
• កម្ពុជាចង់រួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមានជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោក ពិសេសជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

ការពង្រឹងនយោបាយអព្យាក្រឹត មានបីសកម្មភាព ៖

ព្រឹត្តិការណ៍៖ ការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសរួមនៅភ្នំពេញ

- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ។

- ទីកន្លែង៖ ភ្នំពេញ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច ។

- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ និងលោក នេរ លី ។

- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចុះហត្ថលេខាជាមួយលោក នេរ លី លើសេចក្តីប្រកាសរួម ។ សេចក្តីប្រកាសនោះ គឺការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព ។

- មូលហេតុ៖ សេចក្តីសម្រេចនៃសន្និសីទក្រុងហ្សឺណែវ និងបំណងរួមរស់ដោយសន្តិភាពជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ នយោបាយអព្យាក្រឹតត្រូវបានប្រកាសជាលាយលក្ខណ៍អក្សរជាមួយដៃគូ ។

- ចងចាំ៖ នេះជាថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា មិនមែនថ្ងៃទី១៨ ខែមេសាទេ ។

ព្រឹត្តិការណ៍៖ សេចក្តីអះអាងនៅសន្និសីទកំពូលអាស៊ី-អាហ្រិក

- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃទី១៨ ដល់ ២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ។

- ទីកន្លែង៖ សន្និសីទកំពូលប្រទេសអាស៊ី-អាហ្រិកនៅ ក្រុងបានឌុង ។

- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ ។

- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានធ្វើសេចក្តីអះអាងពីកម្មវិធីនយោបាយអព្យាក្រឹតរបស់កម្ពុជា និងការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព ។

- មូលហេតុ៖ កម្ពុជាចង់ប្រកាសអព្យាក្រឹតរបស់ខ្លួននៅឆាកអន្តរជាតិ ។

- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ កម្មវិធីអព្យាក្រឹតត្រូវបានដាក់ជូនប្រទេសអាស៊ី-អាហ្រិកឱ្យដឹង ។

- ចងចាំ៖ បានឌុងជាកិច្ចប្រជុំអាស៊ី-អាហ្រិក មិនមែនជាកិច្ចប្រជុំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិទេ ។

ព្រឹត្តិការណ៍៖ ការចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ និងការប្រកាសមាតិកាអព្យាក្រឹតភាព

- កាលបរិច្ឆេទ៖ ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ។

- ទីកន្លែង៖ អង្គការសហប្រជាជាតិ (ប្រភពមិនបានរៀបរាប់ទីក្រុង) ។

- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។

- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ ក្នុងពេលកម្ពុជាចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសពីមាតិកាអព្យាក្រឹតភាពនៃកម្ពុជា ។

- មូលហេតុ៖ ការបន្តពង្រឹងនយោបាយអព្យាក្រឹតនៅឆាកអន្តរជាតិ ។

- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ អព្យាក្រឹតភាពកម្ពុជាត្រូវបានដាក់ក្នុងកំណត់ត្រាអន្តរជាតិ ។

- ចងចាំ៖ នេះជាថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៥ គឺជាការចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ ។

ដំណាក់ដំបូង មានលទ្ធផលបី ៖

• ប្រទេសកម្ពុជាបានសុខសន្តិភាពរយៈពេល ១៥ឆ្នាំ
• កម្ពុជាមានឈ្មោះល្បីសុសសាយក្នុងតំបន់
• ក្រុមអ្នកប្រឆាំងពុំហ៊ានប៉ះពាល់ ហើយទទួលស្គាល់គុណសម្បត្តិនយោបាយអព្យាក្រឹត

ដំណាក់កាលសង្គ្រាមត្រជាក់ មានលទ្ធផលខុសគ្នា ៖

• ឥទ្ធិពលនៃសង្គ្រាមត្រជាក់៖ មហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរពុះទុកកម្ពុជាក្នុងមាគ៌ាសន្តិភាព
• ចែ វ៉េតណាមខាងត្បូង និង វ៉េតណាមខាងជើង ធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងនយោបាយអព្យាក្រឹត ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តន៍នយោបាយអព្យាក្រឹតមិនចំទិសដៅ និងនាំកម្ពុជាទៅធ្លាក់ក្នុងភ្នក់ភ្លើងនៃសង្គ្រាម

ពាក្យ «ចែ» នៅដើមប្រយោគទី២ និងពាក្យ «ពុះទុក» នៅប្រយោគទី១ ត្រូវបានសរសេរដូចនៅក្នុងប្រភព ។

មូលហេតុ → ព្រឹត្តិការណ៍ → លទ្ធផល៖ សេចក្តីសម្រេចក្រុងហ្សឺណែវ + បំណងរួមរស់ដោយសន្តិភាព → សកម្មភាពបីនៅ ១៩៥៥ → សន្តិភាព ១៥ឆ្នាំ → សម្ពាធសង្គ្រាមត្រជាក់ និងសកម្មភាពរបស់វៀតណាមទាំងពីរ → កម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាម ។

ប្រភពឆ្លើយសំណួរទី៣ថា៖ កម្ពុជាទទួលរងផលប៉ះពាល់ជាច្រើនពីឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់ គឺ ៖

ព្រឹត្តិការណ៍៖ ការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក

- កាលបរិច្ឆេទ៖ ឆ្នាំ ១៩៦៩-១៩៧៣ ។

- ទីកន្លែង៖ កម្ពុជា (ប្រភពមិនបានរៀបរាប់ខេត្ត ឬទីក្រុងជាក់លាក់) ។

- អ្នកពាក់ព័ន្ធ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក ។

- អ្វីដែលបានកើតឡើង៖ សហរដ្ឋអាមេរិក បានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើកម្ពុជាពី ឆ្នាំ១៩៦៩ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧៣ ។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះជាផលប៉ះពាល់មួយដែលប្រភពរាយជាដំបូង ។

- មូលហេតុ៖ ឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់លើកម្ពុជា ។

- លទ្ធផល/សារៈសំខាន់៖ នាំទៅរកការសម្លាប់ប្រជាជនអស់ជាច្រើនលាននាក់ និងវិនាសកម្មផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ។

- ចងចាំ៖ ១៩៦៩-១៩៧៣ ជាឆ្នាំទម្លាក់គ្រាប់បែក មិនមែន ១៩៧០-១៩៧៥ ដែលជាឆ្នាំសង្គ្រាមស៊ីវិលទេ ។

បន្ទាប់មក ប្រភពរាយផលប៉ះពាល់បន្ថែម ៖

• សម្លាប់ប្រជាជនអស់ជាច្រើនលាននាក់
• វិនាសកម្មផ្នែក នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ
• សង្គ្រាមស៊ីវិល (១៩៧០-១៩៧៥) និងវិនាសកម្មនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ (១៩៧៥-១៩៧៩)

មូលហេតុ → ព្រឹត្តិការណ៍ → លទ្ធផល៖ ឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់ → ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ១៩៦៩-១៩៧៣ និងសង្គ្រាមស៊ីវិល ១៩៧០-១៩៧៥ → ប្រជាជនស្លាប់រាប់លាននាក់ និងវិនាសកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ។

ប្រភពបន្តថា កើតមានសង្គ្រាមស៊ីវិលជាងបីទសវត្សរ៍ (១៩៧០-១៩៩៨) ។ សង្គ្រាមជាងបីទសវត្សរ៍នោះ ធ្វើឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូររបបនយោបាយជាញឹកញាប់ ហើយរហូតដល់មាន កិច្ចព្រមព្រៀង សន្តិភាព ទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ ។

គន្លឹះពាក្យ៖ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស

- អត្ថន័យ៖ កិច្ចព្រមព្រៀងដែលប្រភពរៀបរាប់ថាជាចំណុចដែលសង្គ្រាមជាងបីទសវត្សរ៍បាននាំទៅដល់ ។

- ឧទាហរណ៍៖ ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៩១ នៅ ទីក្រុងប៉ារីស ។

សំណួរទី៥ សួរថា តើសង្គ្រាមត្រជាក់ផ្ដល់ផលវិបាកអ្វីខ្លះដល់ពិភពលោក ។ ចម្លើយរបស់ប្រភព ៖

• អង្គការសហប្រជាជាតិ ពុំអាចបញ្ចេញតួនាទីរបស់ខ្លួនបានល្អប្រសើរ ក្រោយ សិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង
• ប្រជាជាតិដែលទើបរួចផុតពីអាណានិគមត្រូវប្រឈមមុខនឹងមនោគមវិជ្ជា ដែលបណ្ដាលឱ្យបែកបាក់ជាតិ
• ការប្រណាំងខាង សូវៀត បាននាំពិភពលោកទៅរកភាពមហន្តរាយនៃអាវុធប្រល័យលោក និងការបង្កើតបញ្ហាសម្ព័ន្ធភាពប្រឈមមុខដាក់គ្នា
• ប្រជាជាតិដែលទើបត្រួចផុតពីអាណានិគម និងប្រទេសទន់ខ្សោយត្រូវប្រឈមមុខនឹងសង្គ្រាមស៊ីវិល ដែលនាំមកនូវវិនាសកម្ម និងការឈឺចាប់យ៉ាងជូនជួរ
• ប្រទេសមួយចំនួនត្រូវបានបែងចែកជាពីរ ដូចជាប្រទេស វៀតណាម ប្រទេស កូរ៉េ ប្រទេស អាល្លីម៉ង់ ជាដើម

ចំណុចទី១ ត្រូវបានសរសេរក្នុងប្រភពដោយបញ្ចប់ដោយពាក្យ «សិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង» ។ ពាក្យនេះត្រូវរក្សាទុកដូចដែលបានបោះពុម្ព ។

- កុំច្រឡំ៖ «ត្រួចផុត» នៅចំណុចទី៤ និង «រួចផុត» នៅចំណុចទី២ ជាពាក្យពីរផ្សេងគ្នាក្នុងប្រភព ។ «យ៉ាងជូនជួរ» ក៏ជាអក្ខរាវិរុទ្ធដើមរបស់ប្រភពដែរ ។

សង្គ្រាមត្រជាក់បានបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៩១ នៅពេលដែលសហភាពសូវៀតដួលរលំទាំងស្រុងពីឆាកអន្តរជាតិ ។ ឆ្នាំដដែលនោះ គឺជាឆ្នាំនៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ។ ដូច្នេះ ឆ្នាំ១៩៩១ មានព្រឹត្តិការណ៍ពីរក្នុងមេរៀននេះ ៖ ការបញ្ចប់សង្គ្រាមត្រជាក់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ។

១. សង្គ្រាមត្រជាក់៖ បញ្ហាអាល្លីម៉ង់ក្រោយ ១៩៤៥ → ការប្រណាំងប្រជែងរវាងប្លុកកុម្មុយនីស្ដ និងប្លុកសេរីចាប់ផ្ដើម ១៩៤៧ → ការបញ្ចប់ ១៩៩១ ពេលសហភាពសូវៀតដួលរលំ ។

២. ឥណ្ឌូចិនក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៥០-១៩៦០៖ សង្គ្រាមត្រជាក់រាលដាលដល់អាស៊ី → ប្រទេសក្នុងតំបន់បានឯករាជ្យ កម្ពុជាបានអព្យាក្រឹត វៀតណាម និងឡាវបែងចែកជាពីរ សង្គ្រាមនៅវៀតណាម → ការកៀបសង្កត់លើកម្ពុជា និងទំនាស់ជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

៣. នយោបាយអព្យាក្រឹត៖ សេចក្តីសម្រេចក្រុងហ្សឺណែវ + បំណងរួមរស់ដោយសន្តិភាព → សកម្មភាពបីនៅ ១៩៥៥ (១៨ មីនា, ១៨-២៤ មេសា, ១៤ ឧសភា) → សន្តិភាព ១៥ឆ្នាំ និងឈ្មោះល្បីក្នុងតំបន់ → សម្ពាធសង្គ្រាមត្រជាក់ និងសកម្មភាពរបស់វៀតណាមទាំងពីរ → កម្ពុជាធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាម ។

៤. ផលប៉ះពាល់លើកម្ពុជា៖ ឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់ → ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ១៩៦៩-១៩៧៣, សង្គ្រាមស៊ីវិល ១៩៧០-១៩៧៥, របបប្រល័យពូជសាសន៍ ១៩៧៥-១៩៧៩ → ប្រជាជនស្លាប់រាប់លាននាក់ និងវិនាសកម្មផ្នែកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គម ។

៥. សង្គ្រាមជាងបីទសវត្សរ៍៖ ការផ្លាស់ប្ដូររបបនយោបាយជាញឹកញាប់ → សង្គ្រាមស៊ីវិល ១៩៧០-១៩៩៨ → កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ២៣ តុលា ១៩៩១ ។

៦. ផលវិបាកលើពិភពលោក៖ ការប្រណាំងខាងសូវៀត → ភាពមហន្តរាយនៃអាវុធប្រល័យលោក និងបញ្ហាសម្ព័ន្ធភាពប្រឈមមុខដាក់គ្នា → ប្រទេសទន់ខ្សោយរងសង្គ្រាមស៊ីវិល ហើយប្រទេសមួយចំនួនបែងចែកជាពីរ ។

ប្រភពមេរៀននេះ គឺជារូបថតទំព័រសៀវភៅ ។ មិនមានផែនទី មិនមានតារាង និងមិនមានរូបភាពផ្សេងក្រៅពីរូបថតទំព័រទេ ។ ដូច្នេះ មេរៀននេះមិនអាចបង្ហាញផែនទី ឬរូបភាពពីប្រភពបានឡើយ ។

ឯកសារទី១ — សន្លឹកកិច្ចការ «សង្គ្រាមត្រជាក់» រៀបរៀងដោយ សាយ សេងហ៊ន មានបីទំព័រ ។ ក្បាលទំព័រនីមួយៗអានថា «ប្រវត្តិវិទ្យា ត្រៀមប្រឡង ភាគពីរ» ៖

• ទំព័រទី១ — ចំណងជើង «សង្គ្រាមត្រជាក់» សំណួរទី១ ដល់ទី៣ និងចម្លើយ ។
• ទំព័រទី២ — ចម្លើយបន្ត សំណួរទី៤ និងចម្លើយ ។
• ទំព័រទី៣ — សំណួរទី៥ និងចម្លើយ ។
• ជើងទំព័រទាំងបីអានថា «រៀបរៀងដោយ សាយ សេងហ៊ន» ៖ ទំព័រទី១ ទំព័រទី២ ទំព័រទី៣ ។

នៅចុងបញ្ជីចម្លើយនៃទំព័រទី២ ប្រភពបន្ថែមបន្ទាត់មួយពីរដង ៖

• ក្រោយចម្លើយសំណួរទី៣ ៖ (មានមតិ[UNCLEAR: គ្រឹមគ្រូវ — ២ ពាក្យ អានមិនច្បាស់ ដោយសាររូបភាពស្រអាប់]ផ្សេងៗទៀត)
• ក្រោយចម្លើយសំណួរទី៤ ៖ (មានមតិ[UNCLEAR: គ្រឹមគ្រូវ — ២ ពាក្យ អានមិនច្បាស់ ដោយសាររូបភាពស្រអាប់]ផ្សេងៗទៀត)

ឯកសារទី២ — វិញ្ញាសាប្រឡងបាក់ឌុប ប្រវត្តិវិទ្យា វិញ្ញាសាទី ៦ មានចំណងជើងថា «ត្រៀមប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិ វិញ្ញាសា ប្រវត្តិវិទ្យា វិញ្ញាសាទី ៦» ។ បន្ទាប់មកមានពាក្យ «ប្រធាន» រួមទាំងសំណួរប្រាំ ។ ពាក្យ «តិច្ចៈ» បើកផ្នែកចម្លើយ ។

បុគ្គល៖ សាយ សេងហ៊ន

- តួនាទី/ឋានៈ៖ អ្នករៀបរៀងសន្លឹកកិច្ចការ «សង្គ្រាមត្រជាក់» (ជើងទំព័រ ៖ «រៀបរៀងដោយ សាយ សេងហ៊ន») ។

- កាលកំណត់៖ មិនបានបញ្ជាក់ក្នុងប្រភព ។

- សមិទ្ធផល/សកម្មភាពសំខាន់៖ រៀបរៀងសំណួរប្រាំ និងចម្លើយរបស់វានៅលើទំព័របី ។

- ចងចាំ៖ ឈ្មោះនេះជាឈ្មោះអ្នករៀបរៀង មិនមែនជាឈ្មោះមេដឹកនាំនយោបាយទេ ។

ប្រភពចាត់ទុកសង្គ្រាមត្រជាក់ជាការប្រណាំងប្រជែងដែលចេញពីបញ្ហាអាល្លីម៉ង់ ហើយបានរាលដាលដល់អាស៊ី ។ សម្រាប់កម្ពុជា សារៈសំខាន់មានបីចំណុច ៖

១. អព្យាក្រឹតជាចម្លើយរបស់កម្ពុជា ចំពោះសង្គ្រាមត្រជាក់ ។ កម្ពុជាជ្រើសរើសរួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមាន និងនៅកណ្តាល មិនប្រកាន់មនោគមវិជ្ជាណាមួយ ។

២. អព្យាក្រឹតបានផលពិត ។ ប្រភពរាយថា កម្ពុជាបានសុខសន្តិភាព ១៥ឆ្នាំ មានឈ្មោះល្បីសុសសាយក្នុងតំបន់ ហើយក្រុមអ្នកប្រឆាំងពុំហ៊ានប៉ះពាល់ ។

៣. អព្យាក្រឹតមិនអាចទប់សម្ពាធបានគ្រប់ពេល ។ ក្នុងដំណាក់កាលសង្គ្រាមត្រជាក់ សកម្មភាពរបស់ វ៉េតណាមខាងត្បូង និង វ៉េតណាមខាងជើង ប្រឆាំងនឹងនយោបាយអព្យាក្រឹត ធ្វើឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តន៍នយោបាយនេះមិនចំទិសដៅ និងធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាម ។ តម្លៃដែលកម្ពុជាបានបង់ គឺ ការទម្លាក់គ្រាប់បែក ១៩៦៩-១៩៧៣ ការស្លាប់រាប់លាននាក់ និងវិនាសកម្មធ្ងន់ធ្ងរ ១៩៧០-១៩៧៩ ។

- កុំច្រឡំ៖ ១៩៤៥ ជាឆ្នាំបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងជាចំណុចដើមនៃបញ្ហាអាល្លីម៉ង់ ។ ១៩៤៧ ជាឆ្នាំចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមត្រជាក់ ។ ១៩៩១ ជាឆ្នាំបញ្ចប់ ។ ឆ្នាំទាំងបីនេះមិនជំនួសគ្នាបានទេ ។

- កុំច្រឡំ៖ ១៩៦៩-១៩៧៣ ជាឆ្នាំទម្លាក់គ្រាប់បែក ។ ១៩៧០-១៩៧៥ ជាឆ្នាំសង្គ្រាមស៊ីវិល ។ ១៩៧៥-១៩៧៩ ជាឆ្នាំវិនាសកម្មនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ។ ១៩៧០-១៩៩៨ ជាឆ្នាំសង្គ្រាមស៊ីវិលជាងបីទសវត្សរ៍ ។

- កុំច្រឡំ៖ ក្នុង ឆ្នាំ១៩៥៥ មានកាលបរិច្ឆេទបី ៖ ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា (ភ្នំពេញ) ថ្ងៃទី១៨ ដល់ ២៤ ខែមេសា (បានឌុង) និងថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា (អង្គការសហប្រជាជាតិ) ។

- កុំច្រឡំ៖ ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ជាការចុះហត្ថលេខានៅភ្នំពេញ មិនមែនថ្ងៃទី១៨ ខែមេសាទេ ។ ថ្ងៃទី១៨ ខែមេសា គឺជាថ្ងៃដើមនៃសន្និសីទនៅបានឌុង (១៨-២៤ មេសា) ។

- កុំច្រឡំ៖ ប្រភពរាយប្រទេសបែងចែកជាពីរពីរកន្លែងខុសគ្នា ៖ នៅទំព័រទី២ គឺ វៀតណាម និង ឡាវ ។ នៅទំព័រទី៣ គឺ វៀតណាម កូរ៉េ អាល្លីម៉ង់ ។

- កុំច្រឡំ៖ «អព្យាក្រឹត» ជានយោបាយ ឯ «មាតិកាអព្យាក្រឹតភាព» ជាអ្វីដែលតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ។

- កុំច្រឡំ៖ លទ្ធផលនៃអព្យាក្រឹតមានពីរដំណាក់កាល ។ ដំណាក់ដំបូង គឺសន្តិភាព ១៥ឆ្នាំ ។ ដំណាក់កាលសង្គ្រាមត្រជាក់ គឺការធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាម ។

- កុំច្រឡំ៖ សំណួរទី៤ សួរអំពីទសវត្សរ៍ ១៩៥០-១៩៦០ ។ ផលប៉ះពាល់ដែលកម្ពុជាទទួលរង (គ្រាប់បែក សង្គ្រាមស៊ីវិល) គឺក្រោយទសវត្សរ៍នោះ គឺពី ១៩៦៩ តទៅ ។

• ប្រាំមួយវិស័យនៃសង្គ្រាមត្រជាក់៖ អភិវឌ្ឍន៍ → បច្ចេកវិទ្យា → យោធា → នយោបាយ → សេដ្ឋកិច្ច → មនោគមវិជ្ជា ។ រៀបតាមលំដាប់នេះ ងាយចងចាំជាង ។
• ជណ្ដើរឆ្នាំ៖ ១៩៤៥ → ១៩៤៧ → ១៩៥៥ → ១៩៦៩ → ១៩៧០ → ១៩៧៥ → ១៩៧៩ → ១៩៩១ → ១៩៩៨ ។
• ឆ្នាំ១៩៥៥ មានបីថ្ងៃ៖ ១៨ មីនា (ភ្នំពេញ) → ១៨-២៤ មេសា (បានឌុង) → ១៤ ឧសភា (អង្គការសហប្រជាមាតិ) ។ ចាំថា «មីនា-មេសា-ឧសភា» តាមលំដាប់ខែ ។
• ពីរប្លុក៖ ប្លុកកុម្មុយនីស្ដ = សហភាពសូវៀត ។ ប្លុកសេរី = សហរដ្ឋអាមេរិក ។
• ពីរដំណាក់កាល៖ ដំណាក់ដំបូង = ១៥ឆ្នាំ សន្តិភាព ។ ដំណាក់កាលសង្គ្រាមត្រជាក់ = ធ្លាក់ក្នុងសង្គ្រាម ។
• ចំណុចត្រូវសរសេរដូចប្រភព៖ សិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង, យ៉ាងជូនជួរ, ត្រួចផុត, សន្តិសហវិជ្ជមាន ។ កុំកែអក្ខរាវិរុទ្ធពេលសរសេរចម្លើយ ។

សំណួរដែលរក្សាទុកក្នុងមេរៀននេះ ៖ សំណួរទាំងប្រាំនៃសន្លឹកកិច្ចការ «សង្គ្រាមត្រជាក់» (សំណួរទី១ ដល់ទី៥) និងសំណួរទី១ នៃវិញ្ញាសាប្រឡងបាក់ឌុប វិញ្ញាសាទី ៦ ។ សំណួរទី២ ដល់ទី៥ នៃវិញ្ញាសានោះក៏បានរក្សាទុកជាសំណួរដែរ តែចម្លើយរបស់វានៅក្នុងមេរៀនបន្ទាប់ ។

សំណួរទី១ ៖ តើសង្គ្រាមត្រជាក់ជាអ្វី?

ចម្លើយ ៖ សង្គ្រាមត្រជាក់ គឺជាការប្រណាំងប្រជែងខាងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងសម័យទំនើប បច្ចេកវិទ្យា យោធា នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច មនោគមវិជ្ជា រវាងប្លុកកុម្មុយនីស្ដ (សហភាពសូវៀត) និងប្លុកសេរី (សហរដ្ឋអាមេរិក) ។

សំណួរទី២ ៖ តើសង្គ្រាមត្រជាក់មានប្រភពមកពីណា?

ចម្លើយ ៖ ការចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមនេះឡើង គឺផ្ដើមចេញពីបញ្ហាអាល្លីម៉ង់ នៅពេលដែលប្រទេសនេះក្លាយទៅជាទីប្រសព្វមុខនៃមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរ ក្រោយពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ (ឆ្នាំ១៩៤៥) ។ សង្គ្រាមត្រជាក់បានចាប់ផ្ដើមនៅ ឆ្នាំ១៩៤៧ និងបានបញ្ចប់នៅ ឆ្នាំ១៩៩១ នៅពេលដែលសហភាពសូវៀតដួលរលំទាំងស្រុងពីឆាកអន្តរជាតិ ។

សំណួរទី៣ ៖ តើកម្ពុជាទទួលរងផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះពីឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់?

ចម្លើយ ៖ កម្ពុជាទទួលរងផលប៉ះពាល់ជាច្រើនពីឥទ្ធិពលសង្គ្រាមត្រជាក់គឺ ៖ ការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក (១៩៦៩-១៩៧៣) ការសម្លាប់ប្រជាជនអស់ជាច្រើនលាននាក់ វិនាសកម្មផ្នែក នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សង្គមយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ សង្គ្រាមស៊ីវិល (១៩៧០-១៩៧៥) និងវិនាសកម្មនៃរបបប្រល័យពូជសាសន៍ (១៩៧៥-១៩៧៩) ។

សំណួរទី៤ ៖ សង្គ្រាមត្រជាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០-១៩៦០ បាននាំអ្វីខ្លះមកដល់ ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន?

ចម្លើយ ៖ សង្គ្រាមត្រជាក់ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០-១៩៦០ បាននាំមកដល់ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិនរួមមាន ៖ (១) ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិនទទួលបានឯករាជ្យ មានស្ថានភាពក្នុងការដឹកនាំប្រទេស (២) ប្រទេសកម្ពុជាទទួលបានអព្យាក្រឹត មានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ (៣) កម្ពុជាមានស្ថិរភាព និងចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ (៤) ការកៀបសង្កត់ពីមហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាសេរី និងកុម្មុយនីស្ដ (៥) សង្គ្រាមនៅវៀតណាមកើតឡើង (៦) វៀតណាមបែងចែកជាពីរ (កុម្មុយនីស្ដ និងសេរី) ប្រទេសឡាវបែងចែកជាពីរ (កុម្មុយនីស្ដ និងសេរី) (៧) កម្ពុជាមានទំនាស់ជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

សំណួរទី៥ ៖ តើសង្គ្រាមត្រជាក់ផ្ដល់ផលវិបាកអ្វីខ្លះដល់ពិភពលោក?

ចម្លើយ ៖ សង្គ្រាមត្រជាក់ផ្ដល់ផលវិបាកដល់ពិភពលោកដូចជា ៖ (១) អង្គការសហប្រជាជាតិ ពុំអាចបញ្ចេញតួនាទីរបស់ខ្លួនបានល្អប្រសើរ ក្រោយ សិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង (២) ប្រជាជាតិដែលទើបរួចផុតពីអាណានិគមត្រូវប្រឈមមុខនឹងមនោគមវិជ្ជា ដែលបណ្ដាលឱ្យបែកបាក់ជាតិ (៣) ការប្រណាំងខាងសូវៀតបាននាំពិភពលោកទៅរកភាពមហន្តរាយនៃអាវុធប្រល័យលោក និងការបង្កើតបញ្ហាសម្ព័ន្ធភាពប្រឈមមុខដាក់គ្នា (៤) ប្រជាជាតិដែលទើបត្រួចផុតពីអាណានិគម និងប្រទេសទន់ខ្សោយត្រូវប្រឈមមុខនឹងសង្គ្រាមស៊ីវិល ដែលនាំមកនូវវិនាសកម្ម និងការឈឺចាប់យ៉ាងជូនជួរ (៥) ប្រទេសមួយចំនួនត្រូវបានបែងចែកជាពីរ ដូចជាប្រទេស វៀតណាម ប្រទេសកូរ៉េ ប្រទេសអាល្លីម៉ង់ ជាដើម ។

សំណួរទី១ ៖ អ្វីទៅជាគោលនយោបាយអព្យាក្រឹត? ចូរអ្នកពណ៌នា។ (១០ពិន្ទុ)

ចម្លើយ ៖

ក. និយមន័យ ៖ គោលនយោបាយអព្យាក្រឹត គឺការរួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមានជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោក ដោយនៅកណ្តាល មិនប្រកាន់មនោគមវិជ្ជាសេរី និងមនោគមវិជ្ជាកុម្មុយនីស្ត ។

ខ. មូលហេតុនៃការអនុវត្តន៍ ៖ (១) អនុវត្តតាមសេចក្តីសម្រេចនៃសន្និសីទក្រុងហ្សឺណែវ ដែលស្នើដោយចិន និងសហភាពសូវៀត (២) កម្ពុជាចង់រួមរស់ដោយសន្តិសហវិជ្ជមានជាមួយបណ្តាប្រទេសនានាលើពិភពលោក ពិសេសជាមួយប្រទេសជិតខាង ។

គ. ការពង្រឹងនយោបាយអព្យាក្រឹត មានបីសកម្មភាព ៖

១. ថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅភ្នំពេញ សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានចុះហត្ថលេខាជាមួយលោក នេរ លី សេចក្តីប្រកាសរួម គឺការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព ។

២. ថ្ងៃទី១៨ ដល់ ២៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ក្នុងសន្និសីទកំពូលប្រទេសអាស៊ី-អាហ្រិកនៅក្រុងបានឌុង សម្តេច នរោត្តម សីហនុ បានធ្វើសេចក្តីអះអាងពីកម្មវិធីនយោបាយអព្យាក្រឹតរបស់កម្ពុជា និងការរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព ។

៣. ថ្ងៃទី១៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ក្នុងពេលកម្ពុជាចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ តំណាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រកាសពីមាតិកាអព្យាក្រឹតភាពនៃកម្ពុជា ។

ឃ. លទ្ធផលនៃការប្រកាន់នយោបាយអព្យាក្រឹត មានពីរដំណាក់កាល ៖

• ដំណាក់ដំបូង ៖ ប្រទេសកម្ពុជាបានសុខសន្តិភាពរយៈពេល ១៥ឆ្នាំ ។ កម្ពុជាមានឈ្មោះល្បីសុសសាយក្នុងតំបន់ ។ ក្រុមអ្នកប្រឆាំងពុំហ៊ានប៉ះពាល់ ហើយទទួលស្គាល់គុណសម្បត្តិនយោបាយអព្យាក្រឹត ។
• ដំណាក់កាលសង្គ្រាមត្រជាក់ ៖ ឥទ្ធិពលនៃសង្គ្រាមត្រជាក់ មហាអំណាចមនោគមវិជ្ជាទាំងពីរពុះទុកកម្ពុជាក្នុងមាគ៌ាសន្តិភាព ។ ចែ វ៉េតណាមខាងត្បូង វ៉េតណាមខាងជើង ធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងនយោបាយអព្យាក្រឹត ដែលធ្វើឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តន៍នយោបាយអព្យាក្រឹតមិនចំទិសដៅ និងនាំកម្ពុជាទៅធ្លាក់ក្នុងភ្នក់ភ្លើងនៃសង្គ្រាម ។

សំណួរទី២ ៖ ហេតុអ្វីបានជារបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរឆ្នាំ១៩៧០-១៩៧៥ ដួលរលំ? (១៥ពិន្ទុ)

សំណួរទី៣ ៖ ហេតុអ្វីបានជាតុលាការយកមេដឹកនាំកំពូលរបស់ខ្មែរក្រហមដែលកាន់អំណាចនៅឆ្នាំ ១៩៧៥-១៩៧៩ ទៅកាត់ទោស? (១៥ពិន្ទុ)

សំណួរទី៤ ៖ ចូរអ្នកពិពណ៌នាពីការខិតខំចរចារកសន្តិភាពនិងការបង្រួបបង្រួមជាតិនៅកម្ពុជា។ (១៥ពិន្ទុ)

សំណួរទី៥ ៖ ចូរអ្នកពិពណ៌នាពីការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច សង្គមនៅកម្ពុជាពីឆ្នាំ១៩៩៣ មកទល់សព្វថ្ងៃ? (២០ពិន្ទុ)

សំណួរបីចុងក្រោយនេះ (សំណួរទី២ ១៩៧០-១៩៧៥, សំណួរទី៣ ១៩៧៥-១៩៧៩, សំណួរទី៤ និងសំណួរទី៥ ១៩៩៣) មានចម្លើយនៅក្នុងមេរៀនបន្ទាប់ ដែលលើកយកប្រធានទាំងនោះមកពន្យល់ ។

Question 1: What is the Cold War?

Answer: the Cold War is a competition in modern development, technology, the military, politics, the economy and ideology between the communist bloc (the Soviet Union) and the free bloc (the United States).

Question 2: Where does the Cold War come from?

Answer: the war began from the German problem, when that country became the meeting point of the two ideological superpowers after the end of the Second World War (1945). The Cold War began in 1947 and ended in 1991, when the Soviet Union collapsed completely from the international stage.

Question 3: What effects did Cambodia suffer from the influence of the Cold War?

Answer: Cambodia suffered many effects from the influence of the Cold War, namely: the bombing by the United States (1969-1973), the killing of many millions of people, very serious destruction in politics, the economy and society, the civil war (1970-1975) and the destruction of the genocide regime (1975-1979).

Question 4: What did the Cold War in the decade 1950-1960 bring to the Indochinese peninsula?

Answer: the Cold War in the decade 1950-1960 brought to the Indochinese peninsula: (1) the countries of the Indochinese region gained independence and had a situation in which to lead the country; (2) Cambodia gained neutrality and developed in every sector; (3) Cambodia was stable and joined the United Nations; (4) pressure from the liberal and communist ideological superpowers; (5) war in Vietnam broke out; (6) Vietnam was divided in two (communist and free) and Laos was divided in two (communist and free); (7) Cambodia had conflicts with its neighbouring countries.

Question 5: What consequences did the Cold War bring to the world?

Answer: the Cold War brought consequences to the world such as: (1) the United Nations could not carry out its role well, after សិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង; (2) nations that had just escaped colonialism faced ideology, which caused the nation to break apart; (3) the race on the Soviet side brought the world toward the disaster of weapons that destroy the world and created the problem of opposing alliances; (4) nations that had just escaped colonialism and weak countries faced civil war, which brought destruction and suffering of every kind; (5) some countries were divided in two, such as Vietnam, Korea and Germany.

Question 1: What is the neutrality policy? Describe it. (10 marks)

Answer:

a. Definition: the neutrality policy is living together in positive peace with the countries of the world, staying in the middle and not taking sides between liberal ideology and communist ideology.

b. Reasons for applying it: (1) to carry out the decision of the Geneva conference, which was proposed by China and the Soviet Union; (2) Cambodia wanted to live in positive peace with the countries of the world, especially with its neighbours.

c. Strengthening the neutrality policy — three acts:

1. On 18 March 1955, during an official visit in Phnom Penh, Samdech Norodom Sihanouk signed together with នេរ លី a joint declaration, that is, coexistence with one another in peace.
2. From 18 to 24 April 1955, at the Asian-African summit in Bandung, Samdech Norodom Sihanouk made a statement about Cambodia's neutrality programme and about coexistence with one another in peace.
3. On 14 May 1955, when Cambodia joined the United Nations as a member, the representative of the Royal Government of Cambodia declared the content of Cambodia's neutrality.

d. Results of holding the neutrality policy — two stages:

• First stage: Cambodia had peace for 15 years. Cambodia's name was famous and spread through the region. Opponents did not dare to touch it, and they recognised the merits of the neutrality policy.
• Cold War stage: under the influence of the Cold War the two ideological superpowers kept Cambodia on the path of peace. Then South Vietnam and North Vietnam acted against the neutrality policy, which made Cambodia apply the neutrality policy off its direction and brought Cambodia to fall into the fire of war.

Question 2: Why did the Khmer Republic regime of 1970-1975 collapse? (15 marks)

Question 3: Why did the tribunal take the top leaders of the Khmer Rouge, who held power in 1975-1979, to trial? (15 marks)

Question 4: Describe the efforts to negotiate peace and national reconciliation in Cambodia. (15 marks)

Question 5: Describe the economic and social development of Cambodia from 1993 to the present day. (20 marks)

These last questions (question 2 on 1970-1975, question 3 on 1975-1979, and questions 4 and 5 with their 1993 date) are answered in the following lesson, which takes those topics up.